Η σημασία του να είσαι σοβαρός, του Όσκαρ Ουάιλντ στο Θέατρο Δρόμος

Το έργο «Η σημασία του να είσαι σοβαρός» κάνει πρεμιέρα στο θέατρο Δρόμος στις 10 Οκτωβρίου.

Eνώ έχει γραφτεί το 1895 είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. Ο Όσκαρ Ουάιλντ καυτηριάζει και σατιρίζει τον καθωσπρεπισμό της Βικτωριανής Αγγλίας με άκρατο κυνισμό και ανατρεπτικό χιούμορ. Οι ήρωες του έργου μέσα από κωμικές καταστάσεις προσπαθούν, χωρίς όμως να τα καταφέρνουν, να παραμείνουν “σοβαροί”.

Ποια είναι όμως η αξία αυτού; Μπορεί ένα ψέμα να κρατήσει για πάντα ή μήπως η αλήθεια είναι πιο δυνατή; Πόση σημασία έχει τελικά να είναι κανείς σοβαρός;

Το τελευταίο θεατρικό του Ουάιλντ επανέρχεται σε γνώριμα για τον συγγραφέα μονοπάτια, καθώς πραγματεύεται ξανά το ζήτημα των διπλών προσωπικοτήτων: οι δύο πρωταγωνιστές του έργου διατηρούν διαφορετικές περσόνες για τις εξορμήσεις τους στην επαρχία και την πόλη, πράγμα που τους επιτρέπει να ξεγλιστρούν από τα αυστηρά Βικτωριανά ήθη. Αυτή η κωμωδία θεωρείται ακόμη πιο ανάλαφρη από τις προηγούμενες. Αν και ενίοτε οι χαρακτήρες, σε στιγμές κρίσης, εντρυφούν σε σοβαρότερα θέματα, το έργο στερείται των «κλασικών» ουαϊλντικών χαρακτήρων: δεν υπάρχει η γυναίκα με παρελθόν, οι πρωταγωνιστές δεν είναι ούτε μοχθηροί ούτε πανούργοι, απλά καλλιεργημένοι χασομέρηδες, ενώ και οι ιδεαλίστριες νεαρές δεν είναι τόσο αθώες. Παρόλο που διαδραματίζεται κυρίως σε πνιγηρά δωμάτια και δεν έχει δράση ή βία, Η σημασία του να είναι κανείς σοβαρός δεν προσεγγίζει την συνεσταλμένη παρακμή του Ντόριαν Γκρέυ ή της Σαλώμης.

Το έργο, το οποίο πλέον θεωρείται το αριστούργημα του Ουάιλντ, γράφτηκε πυρετωδώς στο απόγειο της καλλιτεχνικής ωριμότητας του ποιητή στα τέλη του 1894. Έκανε πρεμιέρα στο St. James’s Theatre του Λονδίνου, στις 14 Φεβρουαρίου 1895, και σηματοδότησε την δεύτερη συνεργασία του ποιητή με τον Τζορτζ Αλεξάντερ (George Alexander, 1858 – 1918), διάσημο ηθοποιό και παραγωγό – είχε προηγηθεί η συνεργασία τους στη Βεντάλια της λαίδης Γουΐντερμιρ. Οι δύο άνδρες πέρασαν τους μήνες που προηγήθηκαν της πρεμιέρας διορθώνοντας, μελετώντας και αναθεωρώντας κάθε γραμμή, σκηνή και σκηνικό, στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν ένα πιστό αντίγραφο της Βικτωριανής εποχής, χλευάζοντάς την ταυτόχρονα. Στην διάρκεια των προβών ο Αλεξάντερ ζήτησε από τον Ουάιλντ να μειώσει τις πράξεις από τέσσερις σε τρεις, κάτι που ο συγγραφέας έκανε. Οι πρεμιέρες στο St. James’s πάντα έμοιαζαν με «υπέροχα πάρτι», και το ‘Η σημασία του να είναι κανείς σοβαρός’ δεν μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση.

Ο ηθοποιός Άλαν Άϊνεσγουορθ (Allan Aynesworth, 1864 – 1959), ο οποίος είχε τον έναν από τους δύο πρωταγωνιστικούς ρόλους, περιέγραψε τη βραδιά στον βιογράφο του Ουάιλντ Χέσκεθ Πήρσον: «Στα πενήντα τρία μου χρόνια ως ηθοποιός, δεν θυμάμαι άλλη πιο θριαμβευτική βραδιά από εκείνη την πρεμιέρα». Η άμεση αναγνώριση του Earnest ως το καλύτερο του έργο μέχρι τότε, επιτέλους αποκρυστάλλωσε την διασημότητα του Ουάιλντ σε στέρεη καλλιτεχνική υπόσταση.