Νέα Υόρκη: Για πρώτη φορά θησαυροί κυκλαδικής τέχνης θα εκτεθούν στο ΜΕΤ με ειδική σήμανση πως ανήκουν στην Ελλάδα

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της αμερικανικής εφημερίδας, η συλλογή, η οποία συγκεντρώθηκε από τον επιχειρηματία και φιλάνθρωπο Λέοναρντ Στερν και αποτελείται από 161 αρχαιότητες– κυρίως μαρμάρινες φιγούρες και αγγεία- προερχόμενες από τις Κυκλάδες, αναμένεται να εκτεθεί στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης, ως μέρος μιας νέας συμφωνίας κατά την οποία αναγνωρίζεται πως ανήκει στο Ελληνικό Κράτος.

Η συλλογή, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περιλαμβάνει αντικείμενα που χρονολογούνται από τη Χαλκολιθική Εποχή έως το τέλος της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού και το μέγεθος τους κυμαίνεται από μικρά αγαλματίδια έως μια γυναικεία φιγούρα ύψους περίπου 1.5 μέτρου, η οποία χαρακτηρίζεται από το MET ως «ένα από τα εκπληκτικότερα δείγματα Κυκλαδικής Τέχνης».

Ο Στερν, συνεπαρμένος από τη δυναμική και την απλότητα της Κυκλαδικής Τέχνης, ξεκίνησε να συγκεντρώνει τη συλλογή γύρω στο 1981 και για τα επόμενα σαράντα χρόνια. Περίπου τρία χρόνια πριν πλησίασε τον διευθυντή του Μητροπολιτικού Μουσείου, Max Hollein, με την επιθυμία να την εκθέσει στο MeT. Ένα σχέδιο το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή με σκοπό να κερδίσει και την έγκριση της Ελλάδας. Για τον λόγο αυτό, ο ίδιος δώρισε την εν λόγω συλλογή στο Ινστιτούτο Ελληνικού Αρχαίου Πολιτισμού στο Ντελαγουέρ, έναν Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό επιφορτισμένο με τη διαφύλαξη των αρχαιοτήτων και την έκθεση τους.

Τα συμβαλλόμενα μέρη, ανάμεσα τους και η Ελληνική Κυβέρνηση, τελικά έφτασαν σε διακανονισμό που επέτρεπε οι συγκεκριμένες αρχαιότητες να εκτεθούν δημοσίως, αποφεύγοντας, παράλληλα πιθανές διαμάχες σχετικά με την ιδιοκτησία τους. Σημαντικό βήμα ως προς αυτή την κατεύθυνση, η επικύρωση από τη Βουλή των Ελλήνων, τον περασμένο μήνα, μιας συμφωνίας ανάμεσα στο ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης και το Ινστιτούτο Ελληνικού Αρχαίου Πολιτισμού.

One of the world’s most significant privately assembled collections of Cycladic antiquities will be going on display at the Met Museum, part of a novel arrangement that includes an acknowledgment that it belongs to the Greek state. https://t.co/dwv53ApaP6

— New York Times Arts (@nytimesarts) October 11, 2022

Η συμφωνία, όπως υποστηρίζει το ρεπορτάζ των New York Times, περιλαμβάνει και έναν όρο κατά τον οποίο και τα τέσσερα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν πως «Το Ελληνικό Κράτος είναι ο μοναδικός ιδιοκτήτης της συλλογής», επιτρέποντας, ταυτόχρονα, την κατοχή της από το Ινστιτούτο Ελληνικού Αρχαίου Πολιτισμού. Παράλληλα, δεκαπέντε από τα πολυτιμότερα αντικείμενα της συλλογής θα εκτεθούν, από τις αρχές Νοεμβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα.

Ολόκληρη η συλλογή θα εκτίθεται αποκλειστικά, από τις αρχές του 2024 και για τα επόμενα δέκα χρόνια, στο MET. Εκεί θα αναφέρεται για πρώτη φορά και με σταθερή επιτοίχια χάραξη ότι οι συγκεκριμένες αρχαιότητες ανήκουν στο Ελληνικό Κράτος, το οποίο επιτρέπει την έκθεσή τους, υπό την κυριαρχική ιδιότητα του ιδιοκτήτη. Μετέπειτα, μέρη αυτής, σταδιακά θα ταξιδέψουν στην Ελλάδα όπου και θα παρουσιαστούν στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και αλλού. Παράλληλα, τα ελληνικά μουσεία θα προβούν σε δανεισμό κυκλαδικών αρχαιοτήτων προς το MET.

Το 2049 το Ελληνικό Κράτος είτε θα έχει την ευχέρεια να ανανεώσει τη συμφωνία έκθεσης της συλλογής στο Μητροπολιτικό Μουσείο ξανά για έως εικοσιπέντε χρόνια, είτε το μέρος της συλλογής που θα εξακολουθεί να βρίσκεται στο MΕΤ θα επιστραφεί στο Ινστιτούτο Ελληνικού Αρχαίου Πολιτισμού για τον επαναπατρισμό του στην Ελλάδα.

Για τον διευθυντή του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης, Max Hollein, η συμφωνία «χτίζεται πάνω σε μια γόνιμη συνεργασία ανάμεσα στην Ελληνική Κυβέρνηση και το ΜΕΤ», ενώ σύμφωνα με τον Λέοναρντ Στερν- για τον οποίο η συλλογή είναι σημαντικό να παραμείνει ενωμένη- προτρέπει και άλλους συλλέκτες ώστε «να εκθέσουν αρχαιότητες στα αμερικανικά μουσεία αποφεύγοντας, παράλληλα, συγκρούσεις με ξένες κυβερνήσεις».

Η Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Κασσάνδρα Μαρινοπούλου, δήλωσε μέσω e-mail στους New York Times: «Είμαστε περήφανοι που συμμετέχουμε σε μια προσπάθεια ώστε να δημιουργηθούν νέοι δρόμοι συνεργασίας μεταξύ των μουσείων, καθώς και για τον ρόλο που παίξαμε στη «συναινετική επιστροφή των αρχαιοτήτων».

Τα έργα Κυκλαδικής Τέχνης θεωρούνται εξαιρετικά πολύτιμα και για ορισμένους ειδικούς αντιπροσωπεύουν τη γέννηση της Δυτικής Τέχνης, εμπνέοντας σπουδαίους καλλιτέχνες όπως ο Μοντιλιάνι, ο Πικάσο και ο Μπρανκούζι.

Με πληροφορίες από το The New York Times.