Ζοζεφίν Μπέικερ: Η σπουδαία χορεύτρια και ακτιβίστρια γίνεται η πρώτη μαύρη γυναίκα στο Πάνθεον

Η Ζοζεφίν Μπέικερ, η Γαλλο-αμερικανίδα superstar, χορεύτρια, τραγουδίστρια, ακτιβίστρια και αντιστασιακή ηρωίδα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα που μπήκε στο Πάνθεον της Γαλλίας, το μαυσωλείο των πιο ιστορικών προσωπικοτήτων.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε την Τρίτη και έδωσε έμφαση στην κληρονομιά της Μπέικερ ως ηρωίδα της αντίστασης και ακτιβίστρια κατά του φασισμού και του ρατσισμού. Γεννημένη στις ΗΠΑ, είχε φύγει σε ηλικία 19 ετών για το Παρίσι, ώστε να ξεφύγει από τον φυλετικό διαχωρισμό και τον ρατσισμό που βίωναν οι Αφροαμερικανοί.

Σε ομιλία του, ο Γάλλος πρωθυπουργός Εμανουέλ Μακρόν είπε: “Ήταν πάντοτε στην σωστή πλευρά της ιστορίας -έκανε τις σωστές επιλογές, πάντα ξεχώριζε το φως από το σκοτάδι”. Στη συνέχεια αφηγήθηκε με λεπτομέρειες τη ρατσιστική βία που δέχτηκε ως παιδί στο Μισούρι, όπου έπρεπε να σερβίρει πλούσιες οικογένειες λευκών και να δέχεται την κακομεταχείριση, ώστε να μπορεί να ζήσει τα αδέρφια της. Παράλληλα, μίλησε για το κωμικό ταλέντο της και τις ιδιοφυείς ερμηνείες της στα καμπαρέ του Παρισιού, που “χλεύαζαν τις προκαταλήψεις των αποικιοκρατών”.

Η Μπέικερ είχε γινει διάσημη για τις εμφανίσεις της σε διάσημα καμπαρέ του Παρισίου, όπως το Folies-Bergère, όπου μεταξύ άλλων χόρευε τσάρλεστον, φορώντας μία φούστα από ψεύτικες μπανάνες. Τότε η Γαλλία ήταν μεγάλη αποικιοκρατική δύναμη και σήμερα οι παραστάσεις της Μπέικερ έχουν αναγνωριστεί για τον τρόπο που αντίστρεψε τις αποικιοκρατικές φαντασιώσεις για τις μαύρες γυναίκες και τα στερεότυπα που έπρεπε να αντιμετωπίσουν.

Ο Γάλλος πρωθυπουργός όμως μίλησε και για την ηρωική της στάση στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου υπηρέτησε τη Γαλλία “χωρίς να ζητήσει δόξα”, αλλά και για την ακτιβιστική της δράση, αφού “υπερασπίστηκε την ισότητα για όλους”. Αν και γεννήθηκε στις ΗΠΑ, “κανείς δεν ήταν πιο Γάλλος από την Ζοζεφίν Μπέικερ” είπε ο Μακρόν.

Η Ζοζεφίν Μπέικερ με στρατιωτική στολή, φωτογραφία: Getty Images

Πράγματι, η Μπέικερ έδειξε τεράστια θέληση στο να βοηθήσει τη Γαλλία στον αντιφασιστικό της αγώνα. Τόσο που με το ξέσπασμα του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, πήρε αμέσως μέρος σε μία οργάνωση που σήμερα είναι γνωστή ως Licra, μία διάσημη αντιραστιστική ομάδα.

Από το 1939, δούλευε για τις μυστικές υπηρεσίες της Γαλλίας κατά του ναζισμού, ως κατάσκοπος. Συγκεκριμένα, έδινε στην αντίσταση πληροφορίες που μάθαινε όταν πήγαινε σε πάρτι της καλής κοινωνίας. Εκεί γνώριζε Γερμανούς, υψηλόβαθμά στελέχη των Ναζί, αλλά και συνεργάτες τους.

Μάλιστα ως κατάσκοπος του Σαρλ ντε Γκωλ, κατάφερε να αποκτήσει πληροφορίες για τον Ιταλό δικτάτορα Μπενίτο Μουσολίνι και να στείλει τις πληροφορίες της στο Λονδίνο, σε παρτιτούρες με αόρατο μελάνι.

Είχε επίσης δίπλωμα πιλότου, σε μία εποχή που κάτι τέτοιο ήταν σπάνιο για τις γυναίκες, ενώ έγινε υπολοχαγός στη γαλλική αεροπορία των γυναικών, παίρνοντας πολλά μετάλλια.

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο συνέχισε τον αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό της αγώνα. Μάλιστα, είχε μιλήσει πριν από τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, όταν έδωσε την διάσημη ομιλία του το 1963, στην Γουάσινγκτον.

Και φυσικά ποτέ δεν άφησε τη μεγάλη της αγάπη, τον χορό.  Η Ζοζεφίν Μπέικερ πέθανε το 1975, σε ηλικία 68 ετών, από εγκεφαλική αιμορραγία λίγες ημέρες μετά το τελευταίο της σόου στο Παρίσι, όπου γιόρτασε τα 50 χρόνια καριέρας της.