9ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων: Πρεμιέρα με το “Ζ” του Κώστα Γαβρά, προς τιμήν του Μίκη Θεοδωράκη

Το 9ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, τιμώντας τη Μνήμη του Μίκη Θεοδωράκη, επιλέγει να κάνει πρεμιέρα – την Τετάρτη 20 Οκτωβρίου 2021 – με μια εμβληματική συνεργασία, που δημιούργησε μία από τις σημαντικότερες ταινίες του ελληνικού σινεμά. Το “Ζ” του Κώστα Γαβρά, βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού και σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη.

Η προβολή γίνεται σε συνεργασία με την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και αποτελεί μέρος της συνέργειας των δύο Φορέων, στο πλαίσιο του προγράμματος “Χώρα, σε βλέπω”, που θα φιλοξενήσει στην Κρήτη το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων τους επόμενους μήνες. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα διάσωσης, ψηφιοποίησης, προβολής και μελέτης ταινιών από την πλούσια κληρονομιά του Ελληνικού Κινηματογράφου του 20ου αιώνα, στο πλαίσιο του Εορτασμού των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.

Την προβολή στηρίζει ο Παγκρήτιος σύλλογος Φίλων Μίκη Θεοδωράκη.

«Κάθε ομοιότητα με αληθινά γεγονότα, με πρόσωπα ζωντανά ή νεκρά, είναι σκόπιμη!» σημειώνουν οι δημιουργοί. Η ειλικρινής οργή που διατρέχει το κλασικό πολιτικό θρίλερ του Γαβρά γίνεται εμφανής σε κάθε του καρέ, από τα credits μέχρι τα βλέμματα, από τις διαδηλώσεις στις ανακρίσεις, και σε κάθε πιθανό ενδιάμεσο σημείο. Βασισμένο στην ομώνυμη νουβέλα του Βασίλη Βασιλικού, που αφορά τη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη από παρακρατικούς στην ταραγμένη δεκαετία του ‘60 για την Ελλάδα, το Ζ (που διαβάζεται «ζει», από το «ζει, ζει, ζει» κι όχι «ζήτα») έχει ως σημείο εκκίνησης την επίθεση σε μια πολιτική φιγούρα της αντιπολίτευσης (Ιβ Μοντάν) και την άμεση απόπειρα συγκάλυψης, ακολουθώντας τη μετέπειτα έρευνα από έναν ανακριτή (Ζαν-Λουί Τρεντινιάν) αποφασισμένο να φέρει τα αληθινά γεγονότα στο φως. Όμως ποιο μπορεί να είναι το τίμημα της αλήθειας σε ένα τόσο διεφθαρμένο και πολιτικά ασταθές περιβάλλον;

Πάνω σε ένα σενάριο που έγραψε μαζί με τον μετέπειτα Υπουργό Πολιτισμού της Ισπανίας, Χόρχε Σεμπρούν, ο Κώστας Γαβράς πλέκει ένα θρίλερ που ανεβάζει τους παλμούς όχι μέσα από υπερβολές και φτηνές ανατροπές, αλλά εντοπίζοντας τον πολιτικό τρόμο με σχολαστικότητα, μέσα από ανακρίσεις και μέσα από βλέμματα που ποτέ δεν αποκρύπτουν την αλήθεια. Μέσα από ένα αδιάκοπο μοντάζ και τις ορμητικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη, ο Γαβράς ακολουθεί πρόσωπα, διαδικασίες και αλήθειες κρυμμένες στη σκιά, ολοκληρώνοντας ένα τολμηρό, ζωτικής σημασίας πορτρέτο του κοινωνικού αδιεξόδου της περιόδου, που καθήλωσε τελικά το παγκόσμιο κοινό.

Έγινε μόλις η δεύτερη μη αγγλόφωνη ταινία στην ιστορία που προτάθηκε για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

Z του Κώστα Γαβρά | 1969 | 127’ | Παραγωγή: Jacques Perrin, Ahmed Rachedi | Σενάριο: Jorge Semprun, Costa-Gavras (βασισμένο στη νουβέλα του Βασίλη Βασιλικού) | Διεύθυνση Φωτογραφίας: Raoul Coutard | Μοντάζ: Françoise Bonnot | Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Σκηνικά: Jacques D’Ovidio | Κοστούμια: Piet Bolscher | Ήχος: Michèle Boëhm |

Παίζουν οι: Yves Montand, Jean-Louis Trintignant, Ειρήνη Παπά, Jacques Perrin, François Périer, Charles Denner, Pierre Dux, Georges Géret, Renato Salvatori, Bernard Fresson, Clotilde Joano.

Βραβεία / Διακρίσεις / Συμμετοχές σε Φεστιβάλ: Βραβεία Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας, Καλύτερου Μοντάζ. Υποψήφιο για άλλα 3 Όσκαρ (Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Διασκευασμένου Σεναρίου). Βραβείο της Επιτροπής και Βραβείο Ανδρικής Ερμηνείας (Ζαν-Λουί Τρεντινιάν), Φεστιβάλ Καννών 1969. Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ξενόγλωσσου Φιλμ. BAFTA Καλύτερης Μουσικής (Μίκης Θεοδωράκης). Υποψήφιο για 4 ακόμη BAFTA ανάμεσα στα οποία Καλύτερης Ταινίας.