Chronotopia: Διήμερο ηλεκτρονικής και πειραματικής μουσικής στην Πειραιώς 260

Πέντε πρωτότυπα έργα ηλεκτρονικής μουσικής και μία οπτικοακουστική εγκατάσταση, που αντλούν υλικό από τη μουσική του παρελθόντος, θα παρουσιαστούν στην Πειραιώς 260, 1 και 2 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο του πολυπρισματικού πρότζεκτ «Chronotopia». 

Πώς μπορεί η θεωρία του κόσκινου και η χρήση της από τον Ιάννη Ξενάκη να εμπνεύσει έναν συνθέτη αλγοριθμικής και σύγχρονης computer music; Πώς μεταφέρεται μια γραφική παρτιτούρα του Ανέστη Λογοθέτη σε γλυπτική εγκατάσταση από βαμβάκι, ξύλο και καθημερινά αντικείμενα; Πώς επανερμηνεύεται το έργο του Μιχάλη Αδάμη μέσα από modular synthesizers, samples και μαγνητόφωνα; Πώς ένα νέο λογισμικό μουσικής σύνθεσης αλληλεπιδρά με μια ομάδα μουσικών που έχει σα στόχο τη μελέτη συστημάτων χορδίσματος στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων;

Max Eilbacher

Στο διήμερο Chronotopia θα παρουσιαστούν έξι οπτικοακουστικά έργα που δημιουργήθηκαν μέσα από το εργαστήριο ηλεκτρονικής μουσικής σύνθεσης Chronotopia Echoes/Αντηχήσεις,  στο αρχείο του Κέντρου Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας (ΚΣΥΜΕ, Αθήνα).

Το διήμερο πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης τρεις νέες αναθέσεις/έργα από τους καλλιτέχνες Σοφία Ζαφειρίου, Άντη Σκορδή και Khyam Allami, βασισμένες στο διαπολιτισμικό μουσικό λογισμικό Apotome και Leimna, του ίδιου του Khyam Allami, καθώς και live sets από τη βερολινέζα παραγωγό (και συνθέτρια) Nene H και τους καλλιτέχνες Thano Hana και Morah.

Συγχρόνως, θα πραγματοποιηθούν συναυλίες ηλεκτρονικής μουσικής από εγχώριους και διεθνείς καλλιτέχνες. Το κοινό θα παραμένει καθιστό καθ’ όλη τη διάρκεια των συναυλιών.

Σοφία Ελένη Ξεζωνάκη

Ο Κύκλος Chronotopia αποτελεί μία διεθνή συνεργασία ανάμεσα στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Goethe-Institut Athen, το φεστιβάλ ηλεκτρονικής και πειραματικής μουσικής CTM του Βερολίνου και το ΚΣΥΜΕ . Το πρόγραμμα διερευνά τις «αντηχήσεις» μεταξύ της παλαιότερης και της σύγχρονης μουσικής, του ήχου και των πολυμεσικών πρακτικών, επαναδιατυπώνοντας μουσικές μορφές και πρακτικές που προηγούνται της νεωτερικότητας.

Εστιάζει ιδιαίτερα στην «αρχαιολογία των μέσων» και των αρχειακών υλικών. Αποφεύγοντας μια γραμμική θεώρηση του χρόνου ως κατασκευής που αναπαράγει μια στερεοτυπική έννοια της προόδου, το Chronotopia υιοθετεί και εξερευνά κυκλικές και σπειροειδείς θεωρήσεις της ιστορίας και του χρόνου, αφηγηματικές πτυχές, παράλληλες πολιτισμικές διαδόσεις και περιπτώσεις κατά τις οποίες το παρελθόν και το παρόν συγκλίνουν το ένα μέσα στο άλλο προκειμένου να παράγουν έναν καινούργιο διάλογο.

Ο ήχος, η μουσική και οι πρακτικές των μέσων επιτρέπουν την εμφάνιση εναλλακτικών χωροχρόνων και αφηγήσεων.

Σάββας Μεταξάς

• 20:00 – 22:00 – Σοφία Ελένη Ξεζωνάκη Εγκατάσταση
• 22:00 – 22:40 – Gaspar Cohen Audiovisual piece
• 22:50 – 23:20 – Giulia Vismara Live performance
• 23:30 – 00:00 – Max Eilbacher Live performance

• 00:20 – 00:35 – Σοφία Ζαφειρίου Live performance
• 00:40 – 01:10 – Khyam Allami Live set
• 01:15 – 01:45 – Άντης Σκορδής Live set

• 01:50 – 02:20 – Thanos Hana Live set

• 20:00 – 22:00 – Σοφία Ελένη Ξεζωνάκη Εγκατάσταση
• 22:00 – 22:50 – Alyssa Moxley Live performance
• 23:00 – 23:30 – Σάββας Μεταξάς Live performance

• 23:45 – 00:25 – Nene H Live set
• 00:35 – 01:30 – Morah Live set

Giulia Vismara

Στο Chronotopia Echoes / Αντηχήσεις συμμετείχε μια ομάδα sound artists και συνθετών ηλεκτρονικής ή ηλεκτροακουστικής μουσικής, που επιλέχθηκαν μέσω Open Call, και κλήθηκαν να πραγματοποιήσουν έρευνα στο αρχείο του ΚΣΥΜΕ υπό την καθοδήγηση της Anke Eckardt και του Άκη Σίνου, με σκοπό να δημιουργήσουν νέα έργα που θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Στο «Post Kollisionen» η Σοφιαλένα Ξεζωνάκη παίρνει ως αφετηρία τη γραφική παρτιτούρα του Ανέστη Λογοθέτη για το «Kollisionen» (1970) προκειμένου να δημιουργήσει μια γλυπτική εγκατάσταση. Χρησιμοποιώντας ποικίλα υλικά (αφρό, ξύλο, βαμβάκι και καθημερινά αντικείμενα) η Ξεζωνάκη καλεί τους επισκέπτες να κινηθούν μέσα στον χώρο και να έρθουν αντιμέτωποι με μια σειρά από απροσδόκητες χωρικές δυνατότητες.

Το «Iterative Cast» του Gaspar Cohen εξετάζει αντιθέσεις μεταξύ των διαφορετικών επιστημολογικών θέσεων και είναι μια εξερεύνηση της αβεβαιότητας ως ενδεχομενικότητα. Αυτό επιτυγχάνεται με τη ζωντανή επεξεργασία ηχητικών αποσπασμάτων που συλλέχθηκαν από το αρχείο του ΚΣΥΜΕ/CMRC: μεταφράζοντας το αρχείο σε έναν ακουστικό χώρο που βρίσκεται διαρκώς σε εξέλιξη, απηχεί κυκλικές και σπειροειδείς ιδέες της ιστορίας, αφηγηματικές αναδιπλώσεις, την αναδιαμόρφωση πολιτισμικών πρακτικών και οντο-τεχνολογικές διαταραχές.

Khyam Allami | Φωτογραφία: Tim Dunk

Η Giulia Vismara θα παρουσιάσει το «Clangor Lucis», μια τρισδιάστατη σύνθεση που διερευνά τη συμβιωτική σχέση μεταξύ χώρου και ήχου. Εμπνευσμένη από μια φωτογραφία του «Πολύτοπου των Μυκηνών» (1978) του Ιάννη Ξενάκη που βρέθηκε στο αρχείο του ΚΣΥΜΕ/CMRC, το έργο της παράγεται από τα διαφορετικά φωτεινά σχήματα, όγκους και σημεία που αναδύονται από την ασπρόμαυρη δισδιάστατη επιφάνεια της φωτογραφίας, γεμίζοντας και διεκδικώντας τον χώρο.

Αντλώντας έμπνευση από τη θεωρία του κόσκινου και τη χρήση της από τον Ιάννη Ξενάκη ως μέθοδος για τη δημιουργία τονικών και ρυθμικών ακολουθιών, το έργο του Max Eilbacher λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ των πρώτων πειραμάτων αλγοριθμικής σύνθεσης και της σύγχρονης computer music. Χρησιμοποιώντας μια ειδικά προσαρμοσμένη εφαρμογή της μαθηματικής διαδικασίας, το έργο του «Partial Patterns #1» είναι μια παιχνιδιάρικη μελέτη της κατασκευής ακουστικών μορφών.

Nene H | Φωτογραφία: Tom Kleinschmidt

Στο «City Replica Souvenir» η Alyssa Moxley επιχειρεί να οραματιστεί και να υλοποιήσει την απραγματοποίητη πρόταση του Ξενάκη για ένα «Πολύτοπο Αθηνών». Ακολουθώντας ένα λεπτομερές, χειρόγραφο προσχέδιο που υπάρχει στο αρχείο του ΚΣΥΜΕ/CMRC, θα συνδυάσει ένα σύνολο από foley ήχους που θα δημιουργηθούν σε πραγματικό χρόνο και ηχογραφήσεις πεδίου.

Το έργο διερευνά τη σχέση μεταξύ των χωρικών συνθέσεων «Πολύτοπα» του Ξενάκη και των αστικών διαγραμμάτων, που επίσης βρέθηκαν στο αρχείο, τα οποία δημιούργησε ο συνιδρυτής του ΚΣΥΜΕ/CMRC Ιωάννης Παπαϊωάννου, στο πλαίσιο της μελέτης του αρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Δοξιάδη για την Αθήνα, με τίτλο «Ανθρώπινη Κοινότητα», στις αρχές της δεκαετίας του 1960

Η σύζευξη της παράδοσης με τη νεωτερικότητα, μέσα από το πρίσμα της ζωής και του έργου του συνθέτη Μιχάλη Αδάμη, είναι το θέμα της ζωντανής ηχητικής δράσης που συνέθεσε ο Σάββας Μεταξάς για το Chronotopia/Echoes. Χρησιμοποιώντας σαν πρωτογενή πηγή τη μουσική του Αδάμη και χρησιμοποιώντας modular synthesizers, μαγνητόφωνα και samples, ο Μεταξάς επιδιώκει να επανερμηνεύσει το έργο του πρωτοπόρου συνθέτη και να φωτίσει πτυχές της μουσικής του που είναι ακόμα και σήμερα επίκαιρες.

Σοφία Ζαφειρίου

Το «Apotome» είναι ένα διαπολιτισμικό σύστημα/λογισμικό μουσικής σύνθεσης και ερμηνείας βασισμένο σε πρόγραμμα περιήγησης (browser-based) που εστιάζει στη χρήση συστημάτων μικροτονικών χορδισμάτων και των υποσυνόλων αυτών (κλίμακες/τρόποι).

Αποτέλεσμα της τρέχουσας διδακτορικής έρευνας του καλλιτέχνη και μελετητή Khyam Allami και της σε βάθος συνεργασίας του με το Counterpoint, το creative studio που διευθύνουν οι Tero Parviainen και Samuel Diggins, το «Apotome» είναι μια προσπάθεια ανάδειξης των πολιτισμικών ασυμμετριών και προκαταλήψεων που ενυπάρχουν στα σύγχρονα εργαλεία μουσικής δημιουργίας και σύνθεσης, παράλληλα με το αλληλένδετο πλέγμα των μουσικών, εκπαιδευτικών, πολιτιστικών, κοινωνικών και πολιτικών προεκτάσεών τους.

Άντης Σκορδής

Για το Chronotopia, ο Allami συνεργάστηκε με τους καλλιτέχνες Άντη Σκορδή και Σοφία Ζαφειρίου με εργαλείο το «Apotome» και με στόχο τη μελέτη συστημάτων χορδίσματος στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Οι τρεις καλλιτέχνες δημιούργησαν νέα έργα, τα οποία θα παρουσιαστούν σε πρώτη εκτέλεση την Παρασκευή, 1 Οκτωβρίου.

Ο Άντης Σκορδής εστιάζει στις ηχητικές ατμόσφαιρες του Φρύγιου τρόπου του Πτολεμαίου (Ptolemy’s Whole Tone diatonic scale) δημιουργώντας μια εμπειρία «ηχητικής ταλάντωσης» στην οριακή εκείνη περιοχή μεταξύ της βαθιάς νύχτας και της γέννησης του καινούργιου/νέου.

Thanos Hana

Με εργαλεία επί σκηνής έναν υπολογιστή, μια κιθάρα και ένα ξυλόφωνο Balafon1, εγκαθιστά διαφορετικά midi clocks σε δύο λογισμικά – το Apotome και το Ableton Live – για να δημιουργήσει ένα μουσικό έργο με ακανόνιστη πολυρυθμία, επηρεασμένη και εμπνευσμένη από την πολύχρονη ενασχόλησή του με την μπαλινέζικη gamelan και την καρνατική μουσική.

Η Σοφία Ζαφειρίου εξερευνά τον ηχητικό κόσμο της επαυξημένης εκτέλεσης βιολιού, υπερβαίνοντας μη δυτικούς ρυθμούς και τρόπους, χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικές και στοχαστικές διασυνδέσεις, θόρυβο και ελεύθερο αυτοσχεδιασμό.

Gaspar Cohen

Για την είσοδο του κοινού στις παραστάσεις που πραγματοποιούνται σε κλειστούς χώρους απαιτείται η επίδειξη έγκυρου πιστοποιητικού εμβολιασμού ή πιστοποιητικού νόσησης σύμφωνα με τις διατάξεις της ΚΥΑ υπ΄ άρ. Δ1α/ΓΠ.οικ.44779 (ΦΕΚ 3117/Β 16.07.2021).

Η είσοδος γίνεται με τη χρήση μάσκας και με την τήρηση των αποστάσεων τόσο κατά την προσέλευση όσο και κατά την διάρκεια των παραστάσεων και σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ. Άρνηση επίδειξης σχετικού πιστοποιητικού εμβολιασμού ή έλλειψη αυτού καθιστά την είσοδο μη επιτρεπτή στον κάτοχο του εισιτηρίου χωρίς αξίωση επιστροφής του αντιτίμου που κατεβλήθη για την αγορά αυτού.