Η Χώρα των Νομάδων (Nomadland)

Αφού χάσει τη δουλειά της σε ένα ορυχείο της Νεβάδα, μετά από πολλά χρόνια, η χήρα Φερν φορτώνει όλη της τη ζωή σε ένα φορτηγάκι. Στο ταξίδι της θα κάνει κάθε λογής ευκαιριακές δουλειές, ενώ θα ζήσει μαζί με πραγματικούς νομάδες στο αχανές τοπίο της αμερικάνικης Δύσης και στο περιθώριο της κοινωνίας.

Ο θρίαμβος της Ζάο και το οσκαρικό ρεκόρ της Μακ Ντόρμαντ – το 3 στα 3 που έχει κάνει στην κατηγορία Α ρόλου δεν το έχει πετύχει κανείς ηθοποιός στην ιστορία των Όσκαρ- στο «καλύτερο φιλμ της χρονιάς» είναι ένα θαυμάσιο και συγκινητικό road movie με πολιτικό χαρακτήρα. Οι νομάδες του φιλμ ερμηνεύονται από δεκάδες αμερικανούς νεόπτωχους που υποδύονται τους πραγματικούς εαυτούς τους και βρέθηκαν στο δρόμο όταν ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-09.

Η μέχρι πρότινος ρομαντική, αν όχι ειδυλλιακή, άποψη του κινηματογράφου πάνω στην υπαρξιακή περιπλάνηση που αποτελεί το κέντρο βάρους κάθε road movie που σέβεται τον εαυτό του (αλλά και τον θεατή), εδώ μετατοπίζεται προς την πλευρά μιας βασανιστικής περιπέτειας επιβίωσης. Η ζωή στον δρόμο επιτέλους δίνεται όπως ακριβώς είναι: αβάσταχτα σκληρή και παγερή, μοναχική και δίχως ίχνος ηρωισμού.

Όμως η Ζάο πετυχαίνει κάτι απίστευτο. Παρά το ζόρικο θέμα της η λιτή ταινία της δεν γίνεται ποτέ μελό ή μίζερη. Παραμένει ψύχραιμη και σοφή μέχρι το τέλος, χωρίς κορώνες υπερβολής ενώ το λυρικό στοιχείο και η βαθιά συγκίνηση εντοπίζονται στις ανεπαίσθητες λεπτομέρειες μιας ζωογόνας ομορφιάς που δίνει το έναυσμα στους περιθωριοποιημένους νομάδες να συνεχίσουν το ταξίδι τους.

Η Φερν (μεγαλειώδης η εσωτερική ερμηνεία της Μακ Ντόρμαντ) είναι η ενσάρκωση της αμερικανικής ιστορίας. Είναι εκείνη που συνεχίζει το ταξίδι των Ινδιάνων μετά την γενοκτονία. Εκείνη που ακολουθεί τη διαδρομή των μαύρων πρώην σκλάβων του Νότου προς την ελευθερία κατά τη διάρκεια της εσωτερικής μετανάστευσης προς τις βόρειες πολιτείες. Εκείνη που συνταξιδεύει με τους πιονέρους στην ανίχνευση της Γης της Επαγγελίας. Εκείνη που συναντά τα καραβάνια της ντροπής στα «Σταφύλια της οργής» του Στάινμπεκ. Είναι εκείνη που θα γυρίσει την πλάτη στους νεοφιλελεύθερους μικροαστούς που θα οικτίρουν την τύχη τους επειδή «δεν προνόησαν να αγοράσουν ακίνητα πριν από την κρίση για πενταροδεκάρες ώστε να πλουτίσουν την επόμενη μέρα της κρίσης». Είναι εκείνη, τέλος, που ξυπνά από το λήθαργο του αμερικανικού ονείρου και βλέπει πλέον τη ζωή με καθαρό, ήρεμο βλέμμα.