21 Μαρτίου 2021: Πώς καθιερώθηκε η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης;

Το φθινόπωρο του 1997, ο ποιητής Μιχαήλ Μήτρας, «ποιητής των δρόμων» και οπαδός της «οπτικής ποίησης» πρότεινε στην Εταιρεία Συγγραφέων να υιοθετηθεί ο εορτασμός της ποίησης στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, και να οριστεί συγκεκριμένη ημέρα γι’ αυτό.

Συμμετέχοντας ενεργά στις αναζητήσεις της ποιητικής πρωτοπορίας στην ελληνική λογοτεχνική σκηνή, στενός φίλος και συνεργάτης του κορυφαίου Έλληνα ποιητή Νάνου Βαλαωρίτη, ο Μιχαήλ Μήτρας συνεργάστηκε στη σύνταξη των πολιτιστικών περιοδικών εκδόσεων «Χρονικό», «Σήμα», «Ρεύματα» και «Νέα Συντέλεια». Υπήρξε επίσης παραγωγός εκπομπών λόγου στην Ελληνική Ραδιοφωνία (Πρώτο και Τρίτο Πρόγραμμα από το 1983-2003).

«Οι γιορτές ποίησης δεν ήταν κάτι άγνωστο. Γιορτάζονταν στη Γαλλία, στη Βρετανία, στις ΗΠΑ και αλλού. Στη Γαλλία, αν θυμάμαι καλά, υπήρχε εβδομάδα ποίησης». Ο ίδιος, όταν ζούσε στο Λονδίνο στη δεκαετία του ’80, είχε παρακολουθήσει πολλές σχετικές εκδηλώσεις. Γιατί λοιπόν να μην κάνουμε το ίδιο κι εμείς; σκέφτηκε και το πρότεινε στην Εταιρεία Συγγραφέων, «στον θεσμό που θα μπορούσε να διοργανώσει μια τέτοια γιορτή», να υιοθετηθεί ο εορτασμός της ποίησης και στην Ελλάδα, και να οριστεί συγκεκριμένη μέρα γι’ αυτό.

Μιχαήλ Μήτρας

Η εισήγησή του έφτασε με επιστολή στα χέρια του ποιητή και μελετητή της ποίησης Κώστα Στεργιόπουλου, προέδρου τότε της Εταιρείας Συγγραφέων. Η ποιήτρια Λύντια Στεφάνου από τις γνωστές ποιητικές φωνές της Μεταπολεμικής Ποίησης, πρότεινε την ημέρα της εαρινής ισημερίας, που συνδυάζει το φως από τη μία και το σκοτάδι από την άλλη, όπως η ποίηση, που συνδυάζει το φωτεινό πρόσωπο της αισιοδοξίας με το σκοτεινό πρόσωπο του πένθους.

«Η ποίηση είναι η πρώτη νεότητα της γλώσσας, ποιητικά είναι τα πρώτα κείμενα, η ποίηση είναι η αρχή των πάντων και έπρεπε να επιλέξουμε μια μέρα που να δηλώνει ακριβώς αυτή την αρχή» σκέφτηκε η Λύντια Στεφάνου: Η ισημερία που δηλώνει την αρχή της άνοιξης ήταν ημερομηνία συμβολική και για την αρχή της ποίησης.

Η πρώτη Ημέρα Ποίησης γιορτάστηκε το 1998 και ετοιμάστηκε με ελάχιστα έξοδα και πολλή εθελοντική δουλειά. Η αντισυμβατική γλύπτρια Ναταλία Μελά είχε φτιάξει μια πολύ όμορφη αφίσα. Η γιορτή είχε μεγάλη επιτυχία, το παλιό ταχυδρομείο στην πλατεία Κοτζιά ήταν γεμάτο, δεν έπεφτε βελόνα. Όσοι αγαπούσαν την ποίηση ήταν εκεί. Είχε έρθει και η ΕΡΤ να καλύψει το γεγονός. Η γιορτή συνεχίστηκε και την επόμενη ημέρα με ποιητικές αναγνώσεις. Ο μόνος όρος ήταν τα ποιήματα που επέλεγε κάποιος να διαβάσει να μην είναι δικά του.

Βασίλης Βασιλικός

Ο Βασίλης Βασιλικός, ο οποίος ήταν πρέσβης στην UNESCO, πρότεινε την επόμενη χρονιά, το 1999, να κηρυχτεί η 21η Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα της Ποίησης.

«Εισηγήθηκα στο Εκτελεστικό Συμβούλιο η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης όπως 21η Ιουνίου είναι Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής. Οι Γάλλοι, οι Ιταλοί, οι Τυνήσιοι και άλλοι πρέσβεις από χώρες της Μεσογείου υποστήριξαν την εισήγηση και η ελληνική πρόταση υπερψηφίστηκε», δήλωσε ο ίδιος.

Στη Γενική Διάσκεψη της UNESCO, τον Οκτώβρη του 1999, η 21η Μαρτίου κηρύχτηκε Παγκόσμια μέρα της Ποίησης.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης θα ενισχύσει την εικόνα της ποίησης στα ΜΜΕ, ούτως ώστε η ποίηση να μην θεωρείται πλέον άχρηστη τέχνη, αλλά μια τέχνη που βοηθά την κοινωνία να βρει και να ισχυροποιήσει την ταυτότητά της. Οι πολύ δημοφιλείς ποιητικές αναγνώσεις μπορεί να συμβάλουν σε μια επιστροφή στην προφορικότητα και στην κοινωνικοποίηση του ζωντανού θεάματος και οι εορτασμοί μπορεί να αποτελέσουν αφορμή για την ενίσχυση των δεσμών της ποίησης με τις άλλες τέχνες και τη φιλοσοφία, ώστε να επαναπροσδιοριστεί η φράση του Ντελακρουά: «Δεν υπάρχει τέχνη χωρίς ποίηση».