Στα ξένα Έλληνας και στην Ελλάδα ξένος του Θανάση Σκρουμπέλου στο Θέατρο Χώρα

Η Ελλάδα εκείνη την εποχή είχε τις πληγές του εμφυλίου ακόμη ανοιχτές. Η ύπαιθρος κατεστραμμένη από τον πόλεμο, εγκαταλειμμένη στην φτωχή της μοίρα, ερημώνεται. Στις πόλεις επικρατεί ο φόβος του χαφιέ κι η αναδουλειά, κι η επιβίωσηκαθίσταται δύσκολη. Πολλοί είναι στις φυλακές και στην εξορία και ακόμα περισσότεροι κυνηγημένοι, αυτοεξόριστοι και φυγάδες. Η οικογένεια κάποιου φυλακισμένου, εκτοπισμένου ή πρόσφυγα, δεν είχε περιθώρια προόδου ή έστω κάποια χαραμάδα αισιοδοξίας. Η περίοδος αυτή ήταν το αποκορύφωμα της μετανάστευσης της ελληνικής νεολαίας στη Γερμανία, αφού χιλιάδες ήταν οι νέοι που έφευγαν με μια βαλίτσα αναζητώντας μια καλύτερη ζωή στο εξωτερικό.

Ο Στάμος αποφασίζει κι εκείνος να πάρει τον δρόμο της ξενιτιάς, κατατρεγμένος από το καθεστώς του κράτους και του παρακράτους το οποίο πιέζει τον πατέρα του – πολιτικό κρατούμενο λόγω φρονημάτων –  να υπογράψει δήλωση μετανοίας, κάτι που ο ίδιος πεισματικά αρνείται. Φεύγει στη Γερμανία, όπου δουλεύει ως εργάτης σε ορυχείο. Δουλεύει, τρώει, κοιμάται. Δουλεύει. Η επικοινωνία με την μάνα του και την αδελφή του είναι  δύσκολη. Η μόνη άμεση επαφή με την πατρίδα είναι το ραδιόφωνο κι η εκπομπή για τους μετανάστες στα βραχέα, με αφιερώσεις και τραγούδια, κυρίως του Καζαντζίδη.

Καθώς, ξεθεωμένος από τη βαριά δουλειά, ζεσταίνει το φαΐ του, ανοίγει το ράδιο ν’ ακούσει τον Στέλιο, να “συνομιλήσει” μαζί του, να του πει τα δικά του σαν να είναι παρών, γιατί νιώθει πως τα τραγούδια του Στέλιου μιλούν για το δικό του δράμα. Όμως στο σπίτι που μένει, μένουν κι άλλοι μετανάστες, ο καθένας με τον δικό του καημό, τη δική του ιστορία. Κι έτσι τα τραγούδια αυτά γίνονται και δικά τους, γίνονται η γέφυρα που θα τους συνδέσει, θα τους βοηθήσει να γνωριστούν, να μάθει ο ένας την ιστορία του άλλου και να δουν πόσο ίδιοι είναι τελικά, κάτω από την αντικειμενική διαφορετικότητά τους και τελικά να πάψουν να είναι «ΞΕΝΟΙ»