Η Όψη Της Σιωπής

Μέσα από την προηγούμενη κινηματογραφική δουλειά του Τζόσουα Οπενχάιμερ, το αριστουργηματικό «Πράξη του φόνου» με θέμα τους αυτουργούς της γενοκτονίας στην Ινδονησία το 1965, μια οικογένεια ανακαλύπτει πώς δολοφονήθηκε ο γιος τους και την ταυτότητα των ανδρών που τον δολοφόνησαν. Ο νεότερος αδελφός, οφθαλμίατρος στο επάγγελμα, είναι αποφασισμένος να διαλύσει το ξόρκι της σιωπής και του φόβου, κάτω από το οποίο βρίσκονται οι επιζήσαντες, κι έτσι αντιπαρατίθεται με εκείνους που είναι υπεύθυνοι για το φόνο του αδελφού του.

Συνταρακτικό, συγκινητικό, ανατριχιαστικό αλλά και αποφασισμένο να κλείσει τον κύκλο του αίματος, το νέο ντοκιμαντέρ του Τζόσουα Οπενχάιμερ, ναι μεν μπήγει πιο βαθιά το μαχαίρι στην πληγή του ιστορικού ζητήματος που άνοιξε με τις συνεντεύξεις των γραφικών φονιάδων του πρώτου φιλμ αλλά εδώ, με μπροστάρη ένα συγγενή θύματος, δείχνει διάθεση να αφήσει πίσω το οδυνηρό παρελθόν και να προχωρήσει παρακάτω. Στην «Πράξη του φόνου» το αρχικό σοκ από τις ανατριχιαστικές λεπτομέρειες των εκτελεστών (περισσότεροι από ένα εκατομμύριο κομμουνιστές σκοτώθηκαν στη διάρκεια ενός χρόνου από τους στρατιωτικούς που πήραν την εξουσία με πραξικόπημα) έδινε τη θέση του σε ένα βαθύτερο προβληματισμό που είχε να κάνει με τη συλλογική ευθύνη και τις συνέπειες που προκύπτουν όταν η πραγματικότητα χτίζεται πάνω στον τρόμο και το ψέμα. Η «Όψη της σιωπής» αποτελεί μια άτυπη συνέχεια εκείνης της συγκλονιστικής ταινίας και παρότι σε μια πρώτη ανάγνωση δείχνει μια από τα ίδια, η αλήθεια είναι πως διερευνά με στωικότητα και θλίψη το μέλλον μιας χώρας που βυθίστηκε βίαια στο σκοτάδι και το αίμα. Ίσως για αυτό ο Οπενχάιμερ, με τα λόγια του κεντρικού χαρακτήρα του φιλμ, πασχίζει να βρει ένα άλλοθι για τους δολοφόνους και όταν εντέλει δεν βρίσκει – πως θα μπορούσε αφού εκείνοι παραμένουν αλαζόνες, αμετανόητοι και περήφανοι για τα «κατορθώματα» τους ; – αναζητάει ένα ψήγμα μετάνοιας και συγνώμης στο άδειο βλέμμα τους. Το φινάλε με τη συνάντηση της μητέρας του ήρωα και ενός εκ των εκτελεστών του γιου της είναι απέραντα συγκινητικό και αφοπλιστικό, συντείνοντας ουσιαστικά στην κίνηση συμφιλίωσης που μας προετοιμάζουν οι συντελεστές του φιλμ. Το σοκ βέβαια παραμένει: όταν έχεις χάσει τους ανθρώπους σου μέσα σε αυτή την ακραία, παράλογη σφαγή δύσκολα μπορείς να συνεχίζεις κανονικά τη ζωή σου, αφού η πληγή από το τραύμα αυτό δεν πρόκειται να επουλωθεί ποτέ ολοκληρωτικά.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης