Αρχαίοι Έλληνες: Η μικρή ιστορία της αρχαιότητας
Ανάμεσα στα σχολικά βιβλία Ιστορίας και στις εγκυκλοπαιδικές συλλογές, υπάρχει αρκετός χώρος για μια πιο σύγχρονη, πρωτότυπη αλλά εξίσου επιστημονική προσέγγιση του παρελθόντος. Μια τέτοια προσέγγιση επιχειρεί το βιβλίο “Αρχαίοι Έλληνες” της Edith Hall, που θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες σύγχρονες ιστορικούς, με εξειδίκευση στην ιστορία της αρχαίας Ελλάδας και μεγάλη αγάπη για τη χώρα μας, που μάλιστα θα τιμηθεί τον Φεβρουάριο του 2017 ως επίτιμη διδάκτωρ από το Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ο τρόπος που προσεγγίζει η Hall την ιστορία των αρχαίων Ελλήνων, δίνει μεγάλη σημασία στον παράγοντα “άνθρωπος”, όχι μόνο ως αποδέκτη και διαχειριστή καταστάσεων αλλά και ως ον με ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία – αυτό που συνηθίζουμε να λέμε “ταμπεραμέντο”. Αυτή την ιδιοσυγκρασία των αρχαίων Ελλήνων, η Hall την τοποθετεί στο ίδιο επίπεδο σημασίας μαζί με τα επιτεύγματά τους, υποστηρίζοντας ότι χάρη σε αυτή έγιναν ικανοί εκείνη την περίοδο της ανθρώπινης Ιστορίας, να πάνε την ανθρωπότητα “ένα” βήμα παρακάτω.
Στόχος του βιβλίου που είναι να απαντήσει σε ένα και μοναδικό ερώτημα: πέρα από την πολιτισμική τους συλλεκτικότητα, τη γλώσσα τους, τους μύθους και τον πολυθεϊσμό της ολύμπιας θρησκείας, τι ακριβώς ήταν αυτό που είχαν κοινό οι αρχαίοι Έλληνες, οι οποίοι ζούσαν σε εκατοντάδες διαφορετικές κοινότητες διασκορπισμένες σε τόσο πολλές ακτές και νησιά;
Αναζητώντας απαντήσεις η συγγραφέας “επισκέπτεται” μια διαφορετική ελληνική κοινότητα, σε μια διαφορετική στιγμή, μέσα στους είκοσι αιώνες της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Ειδικότερα διατρέχει την ιστορία από την άνοδο των μυκηναϊκών βασιλείων κατά τον 16ο αιώνα π.Χ. ως την τελική επικράτηση του χριστιανισμού επί του παγανισμού, το 391 μ.Χ. Με τον τρόπο αυτό εντοπίζει ένα σύνολο μοναδικών χαρακτηριστικών γνωρισμάτων που κατέστησε τους Έλληνες τόσο ιδιαίτερους, και τους έκανε επίσης να είναι αυτοί οι κατάλληλοι άνθρωποι την κατάλληλη στιγμή, που θα απαντούσαν στο ερώτημα “πώς θα προοδεύσει η ανθρωπότητα;”.
Τα γνωρίσματα αυτά ήταν η επαναστικότητα, ο θαυμασμός για την τελειότητα, η εξαιρετική χρήση της γλώσσας, η αγάπη και το πάθος για τις απολαύσεις. Αλλά το πιο σημαντικό απ’ όλα σύμφωνα με τη Hall ήταν η ενασχόλησή τους με τη θάλασσα. Τα θαλάσσια ταξίδια ήταν για εκείνους τρόπος ζωής, και για την Ιστορία κινητήριος δύναμη.
Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι το βιβλίο αποτελεί μια προσεγμένη έρευνα με καλοδουλεμένη διατύπωση που αποτελεί χρήσιμη συνεισφορά στο να γνωρίσουμε τους αρχαίους Έλληνες.
Το βιβλίο “Αρχαίοι Έλληνες” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα
Η Edith Hall είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Κέντρο Ελληνικών Μελετών του King’s College, στο Λονδίνο. Ειδικεύεται στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία, όμως της αρέσει να συνδυάζει την αυστηρότητα της δουλειάς της με την ευχαρίστηση σε όλους τους τομείς της αρχαίας ελληνικής και της ρωμαϊκής ιστορίας, κοινωνίας και σκέψης. Από τη στιγμή που ξεκίνησε τη συνεργασία της με το King’s College, δίδαξε μαθήματα σχετικά με την Αλεξανδρινή Λογοτεχνία, το Ελληνικό Θέατρο και πιο συγκεκριμένα τον Αισχύλο, και τώρα εργάζεται επάνω σε μια εισαγωγή στην Κατανόηση της Κλασικής Εποχής, σε έναν κύκλο δεκαέξι παραδόσεων.
