Αλύγιστος

Ο Αλύγιστος είναι μια ταινία με μεγάλη διάρκεια (2 ώρες και 20 λεπτά) κι αυτό δεν περνάει απαρατήρητο. Αρχικά φαίνεται να ξεκινά ως μια βιογραφική ταινία, αλλά ένας τέτοιος χαρακτηρισμός δεν είναι ακριβής. Το βιογραφικό κομμάτι είναι σύντομο, συνοπτικό και εξυπηρετεί μόνο στο να μας συστήσει τον ήρωα. Μας μιλάει για τα χρόνια της αλητείας, όταν ήταν μικρό παιδί, για την ενασχόλησή του με το τρέξιμο, που του άλλαξε τη ζωή και σχεδόν επιγραμματικά για την εμπειρία του στους Ολυμπιακούς αγώνες.

Το κύριο βάρος της ταινίας το σηκώνουν οι δραματικές πολεμικές εμπειρίες του κεντρικού χαρακτήρα, οι πάνω από 40 μέρες που πέρασε στη θάλασσα, όταν το αεροπλάνο του καταρρίφθηκε και κυρίως τα χρόνια που πέρασε στα γιαπωνέζικα στρατόπεδα. Βασικά, η ταινία της Jolie αποτελεί μια καταγραφή των βασανιστηρίων που υπέστη ο πρωταγωνιστής κι άλλοι σύμμαχοι στα χέρια του Ιαπωνικού στρατού.

Όπως συμβαίνει σχεδόν σε όλες τις χώρες, έτσι και στην Αμερική υπάρχει πολύ μεγαλύτερη ευκολία στο να προβάλλονται τα εγκλήματα πολέμου των άλλων εις βάρος των Αμερικανών, παρά των Αμερικανών εις βάρος των άλλων. Έτσι, το Umbroken επαναφέρει ένα γνωστό θέμα, αυτό που έχουμε δει και στη “Γέφυγα του Ποταμού Κβάι” και στο “Καλά Χριστούγεννα κύριε Λώρενς” (με τον David Bowie), αυτό της εγκληματικής μεταχείρισης αιχμαλώτων πολέμου από τους Ιάπωνες.

Η διαφορά είναι πως στην περίπτωση της ταινίας της Jolie ένας από τους αιχμαλώτους που βασανίστηκαν ήταν ο Louis Zamperini, ο νεότερος αμερικανός που έτρεξε σε ολυμπιακούς τα 5 χιλιόμετρα και τερμάτισε όγδοος στους Ολυμπιακούς του Βερολίνου του 1936. Με την κούρσα του και ιδίως τα τελευταία της μέτρα, τράβηξε μάλιστα την προσοχή του Χίτλερ. Ο Γερμανός δικτάτορας του έδωσε μια χειραψία, λέγοντας “εσύ είσαι το παιδί με το πολύ γρήγορο φίνις;” (Μια σκηνή, που για ευνόητους λόγους δεν υπάρχει στην ταινία.)

Οι Γιαπωνέζοι γενικά θεωρούσαν τιμή το να πεθαίνει κανείς στο πεδίο της μάχης κι έδειχναν τεράστια περιφρόνηση για τους αιχμαλώτους τους, καθώς με το να παραδίνονται έβαζαν τη ζωή τους πάνω από την τιμή. Αυτή η παρανοϊκή λογική δικαιολογούσε με μεγαλύτερη ευκολία τα εγκλήματα πολέμου από την πλευρά τους.

Επειδή σε μια αμερικάνικη ταινία πρέπει να υπάρχει ένας κακός, σε αυτήν εδώ είναι ο διοικητής του στρατοπέδου αιχμαλώτων: ελιτιστής αριστοκράτης, φανατικός εθνικιστής, ψυχωτικός σαδιστής. Ο Ιάπωνας ροκ σταρ Miyavi (Takamasa Ishihara) δίνει μια συγκεκιρμένη γοητεία (την οποία συνήθως έχουν οι κακοί στις ταινίες και τις σειρές) στον ρόλο, αν και δεν αποφεύγει πάντα τα κλισέ του κακού και ένα κάπως επιφανειακό παίξιμο.

Σε γενικές γραμμές, πάντως, οι ερμηνείες των πρωταγωνιστών και ιδίως του βρετανού Jack O’ Connell, που ήταν ο πρωταγωνιστής ήταν καλές. Καλά γυρισμένες σκηνές μάχης και επιβίωσης και αρκετό δράμα στην αφήγηση των συνθηκών της αιχμαλωσίας- χωρίς να είναι όμως όλες ίσης αξίας και ίσου ενδιαφέροντος. Η πιο πειστική πάντως σκηνή είναι αυτή της ανακούφισης των αιχμαλώτων, όταν ελευθερώνονται. Είναι μια ανακούφιση και για τον ίδιο το θεατή. Φέρνει μια κάθαρση σε όλο αυτό το δράμα, που είναι το δράμα όλου του Β Παγκοσμίου Πολέμου.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: Ο «Αλύγιστος» καταφέρνει να μην λυγίσει, παρά την μεγάλη διάρκεια και τα πολλά βασανιστήρια και τις μελό στιγμές της. Παρά τα όποια προβλήματα, είναι μια αξιοπρεπής σκηνοθετική δουλειά της Angelina Jolie, που κατάφερε να έχει μαζί της σημαντικούς συντελεστές, όπως τους αδερφούς Coen (μεταξύ άλλων) στο ρόλο των σεναριογράφων.

Γιώργος Σμυρνής