Η Ανάστασις, του Λέοντος Τολστόι σε σκηνοθεσία Βασίλη Τριανταφύλλου για 2η χρονιά στο Θέατρο Nous

Λίγα λόγια για το έργο

Το θεατρικό κείμενο παρακολουθεί το ηθικό και πνευματικό ταξίδι του πρίγκιπα Νεχλιούντοφ, ο οποίος αναγνωρίζει ως κατηγορούμενη σε μια δίκη την Κατιούσα Μασλόβα, μια γυναίκα που είχε ερωτευθεί και στη συνέχεια εγκαταλείψει χρόνια πριν, οδηγώντας την σε κοινωνική πτώση.

Επιδιώκοντας να αναλάβει την ευθύνη του, αποφασίζει να την ακολουθήσει και να επανορθώσει, παρά την αντίστασή της αλλά και την αδιαφορία της κοινωνίας. Καθώς η Μασλόβα καταδικάζεται άδικα και εξορίζεται στη Σιβηρία, ο Νεχλιούντοφ ακολουθώντας την στο ταξίδι αυτό, περνά από μια βαθιά εσωτερική κάθαρση, βλέποντας κατάματα τη διαφθορά του δικαστικού συστήματος, την κοινωνική αδικία και τις ταξικές ανισότητες. Η παράλληλη διαδρομή τους γίνεται μια πορεία αντίστασης απέναντι στους θεσμούς που συνθλίβουν τους αδύναμους. Οι δύο ήρωες αναζητούν μια νέα αρχή.

Φωτογραφία: Βαγγέλης Ευαγγελίου

Η Ανάστασις είναι μια τομή πάνω στο σώμα της κοινωνίας. Ο Τολστόι απογυμνώνει ένα σύστημα που λειτουργεί υπέρ των λίγων και εις βάρος των πολλών, κι αυτό είναι το βασικό σημείο από το οποίο ξεκινά η παράστασή μας. Ο Νέχλιουντοφ και η Κατιούσα δεν είναι μόνο δύο άνθρωποι με κοινό παρελθόν· είναι δύο διαφορετικές θέσεις μέσα σε μια κοινωνική μηχανή που μοιράζει τη μοίρα των ανθρώπων ταξικά, ασύμμετρα, άδικα.

Φωτογραφία: Βαγγέλης Ευαγγελίου

Ο Νέχλιουντοφ κουβαλά πάνω του την αόρατη ασπίδα της τάξης του, η οποία του επέτρεψε να προχωρήσει χωρίς συνέπειες. Η συνειδητοποίησή του δεν αφορά μόνο την ατομική ευθύνη, αλλά την ανακάλυψη ενός συστήματος που παράγει ενοχές για τους από κάτω και ατιμωρησία για τους από πάνω. Από την άλλη η πορεία της Κατιούσας μέσα από την αδικία είναι η πιο καθαρή καταγραφή της ταξικής βίας του έργου.

Το ενδιαφέρον μου στρέφεται στο ότι ένας ολόκληρος κόσμος χτίζεται πάνω σε θεσμούς που υποτίθεται πως απονέμουν δικαιοσύνη, αλλά στην πραγματικότητα συντηρούν την ανισότητα. Πόσο μάλλον όταν ένα σύστημα μπορεί να είναι απολύτως νόμιμο και ταυτόχρονα βαθιά άδικο. Η «ανάσταση» εδώ δεν είναι θρησκευτική ούτε ατομικιστική. Είναι η ανάγκη να σπάσει ο φαύλος κύκλος της κοινωνικής παραίτησης.

Φωτογραφία: Βαγγέλης Ευαγγελίου

Είναι το αίτημα για έναν κόσμο όπου ο άνθρωπος δεν θα ορίζεται από τη θέση του στην πυραμίδα, αλλά από την αξία του. Και σε αυτό το αίτημα, το έργο μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ — γιατί η αδικία μπορεί να είναι άχρονη, αλλά η αντίσταση σε αυτήν είναι πάντα παρούσα.

Βασίλης Τριανταφύλλου