Ζακλίν Λέντζου: Μεγάλη διάκριση στη Βενετία

Η Ζακλίν Λέντζου έφυγε από τη φετινή Μόστρα με μία από τις σημαντικότερες διακρίσεις της διοργάνωσης. Η ταινία της «Μια Μέρα στη Ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα» (A Day in the Life of Jo: Chapter Phaedra) τιμήθηκε με το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Orizzonti, το τμήμα του Φεστιβάλ Βενετίας που είναι αφιερωμένο στις νέες τάσεις και στις πιο ιδιαίτερες φωνές του σύγχρονου διεθνούς κινηματογράφου.

Η διάκριση έρχεται να επιβεβαιώσει τη σταθερά ανοδική διεθνή πορεία της Ελληνίδας σκηνοθέτιδος και αφορά τη δεύτερη μεγάλου μήκους δουλειά της.

Παραλαμβάνοντας το βραβείο, η Λέντζου μίλησε για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα όσοι επιχειρούν να δημιουργήσουν ανεξάρτητο και προσωπικό κινηματογράφο, ευχαριστώντας την κριτική επιτροπή που αναγνώρισε το δημιουργικό ρίσκο της ταινίας της.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην πραγματική αφετηρία πίσω από το φιλμ: τη δολοφονία του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου από αστυνομικό στην Αθήνα το 2008, κλείνοντας την ομιλία της με τη φράση: «Σταματήστε να σκοτώνετε παιδιά».

Η ίδια, ωστόσο, έχει ξεκαθαρίσει ότι η ταινία δεν επιχειρεί να αφηγηθεί την ιστορία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Η αφετηρία της βρίσκεται περισσότερο στη συναισθηματική μνήμη του Δεκεμβρίου του 2008 και στον βαθύ αντίκτυπο που είχε πάνω της ο θάνατος ενός παιδιού μόλις 15 ετών. Αυτό που την απασχολεί κινηματογραφικά είναι η αθωότητα, η ζωή και η ιδέα ότι κάτι από το φως ενός ανθρώπου μπορεί να εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη και μετά την απουσία του.

Η ταινία ακολουθεί μία ημέρα από τη ζωή της Τζο, ενός 15χρονου κοριτσιού που βρίσκεται σε εκείνη την εύθραυστη περιοχή ανάμεσα στην παιδική ηλικία και την ενηλικίωση. Είναι μελαγχολική, ευαίσθητη, θυμωμένη με τη μητέρα της, απομακρυσμένη από τον πατέρα της και αρχίζει να ανακαλύπτει τον έρωτα και τις σχέσεις.

Ένα παράξενο όνειρο, στο οποίο νιώθει πως μεταμορφώνεται σε νερό και χρυσό φως, μοιάζει να αφήνει το ίχνος του σε όσα ακολουθούν. Στο σχολείο, η καθημερινότητά της αλλάζει όταν στο μάθημα μουσικής ακούει τη Φαίδρα, μια συμμαθήτριά της με μια φωνή που την συγκινεί βαθιά. Ανάμεσα στα δύο κορίτσια γεννιέται μια νέα σχέση και δίνουν ραντεβού για να πάνε μαζί σινεμά το ίδιο βράδυ. Η Τζο, όμως, δεν θα φτάσει ποτέ σε αυτή τη συνάντηση.

Η Λέντζου κινείται ανάμεσα στο coming-of-age δράμα, το όνειρο και το μεταφυσικό, χρησιμοποιώντας τη μουσική, τα σύμβολα και την αίσθηση του άυλου για να μιλήσει για την εφηβεία, την απώλεια και την παρουσία που μπορεί να επιμένει ακόμη και μέσα από την απουσία.

Στο σκηνοθετικό της σημείωμα, η Ζακλίν Λέντζου εξηγεί πως η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, η οποία συνέβη στη γειτονιά της στην Αθήνα, την οδήγησε να αναμετρηθεί με ερωτήματα γύρω από το σώμα, την ψυχή, τη ζωή και τον θάνατο.

Η ηλικία του και ο βίαιος τρόπος του θανάτου του δημιούργησαν, όπως περιγράφει, μια πολύ ισχυρή αίσθηση σύνδεσης. Χρόνια αργότερα, αυτή η εμπειρία μετασχηματίστηκε κινηματογραφικά σε μια ιστορία που δεν αναπαριστά το πραγματικό γεγονός, αλλά αναζητά εκείνο που μπορεί να απομένει από έναν άνθρωπο μετά την απώλειά του.

Η επιτυχία της ταινίας στη Βενετία δεν περιορίστηκε στο Βραβείο Σκηνοθεσίας. Λίγο μετά την παγκόσμια πρεμιέρα της στο τμήμα Ορίζοντες, η νέα δουλειά της Ζακλίν Λέντζου απέσπασε και το Βραβείο Συμπερίληψης και Βιωσιμότητας Edipo Re 2026.

Πρόκειται για μια διάκριση που απονέμεται από ανεξάρτητη επιτροπή σε ταινίες που υιοθετούν μια συμπεριληπτική και βιώσιμη οπτική, τόσο σε επίπεδο ανθρώπινων ιστοριών όσο και ως προς τη σχέση τους με το περιβάλλον.