Κοινό όραμα. Κοινό βήμα. Σύμπραξη. Συνεργασία. Όροι που διατυπώθηκαν πολλές φορές το βράδυ της Δευτέρας, ακριβώς γιατί και οι τρεις θεσμικοί φορείς που συναντώνται κάτω από την ομπρέλα του «systέma» – το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας – δεν φέρουν απλώς τα ίδια λόγια στο στόμα, αλλά καλούνται να τα υλοποιήσουν.
Η, προ μηνός, λιτά, ανακοινωμένη στρατηγική δράση πήρε, κατά την ενημέρωση του Τύπου, τον όγκο που της αξίζει, καθώς είναι η πρώτη φορά που εποπτευόμενοι φορείς συλλειτουργούν συντονισμένα σε μια πράξη εξωστρέφειας και προώθησης της ελληνικής παραστατικής δημιουργίας εκτός των συνόρων, στην Ευρώπη και αλλού.
«Μια πρωτοβουλία πολιτιστικής πολιτικής και συνεργατικού ήθους», είπε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Μιχαήλ Μαρμαρινός. «Μια πλατφόρμα συνάντησης. Ένας χώρος ανταλλαγής, διαλόγου και δικτύωσης. Ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο καλλιτέχνες, οργανισμοί, φεστιβάλ, επιμελητές, παραγωγοί και επαγγελματίες από όλον τον κόσμο μπορούν να έρθουν σε επαφή με το εύρος και την πολυφωνία της σύγχρονης ελληνικής σκηνής. Ένας χώρος όπου η διεθνής καλλιτεχνική κοινότητα καλείται να γνωρίσει από κοντά το έργο των Ελλήνων δημιουργών και να αναπτύξει μαζί τους σχέσεις ουσίας και προοπτικής», σύμφωνα με την καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θέατρου, Αργυρώ Χιώτη. «Συναντήσεις ανάμεσα σε διαφορετικές καλλιτεχνικές φωνές και γενιές δημιουργών, ανάμεσα σε καλλιτέχνες, επιμελητές και καλλιτεχνικούς διευθυντές, αλλά και ανάμεσα σε διαφορετικούς τρόπους να αντιλαμβανόμαστε την τέχνη και τον κόσμο», όπως την περιέγραψε η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, Τζένη Αργυρίου.

Οι τρεις καλλιτεχνικοί διευθυντές του Εθνικού Θεάτρου, Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας κατά την παρουσίαση των φετινών παραστάσεων του “systέma”.
Η τριπλή συμφωνία του «systέma» ξεκινά από αυτό το καλοκαίρι, με την αποκλειστική χορηγία της Μastercard – Εθνική Τράπεζα, αντλώντας παραγωγές από το πρόγραμμα και των τριών φορέων, αλλά και από την ελεύθερη σκηνή της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης αφού «συνιστά για όλους εμάς, μια καθοριστική δημιουργική συνιστώσα στο καλλιτεχνικό οικοσύστημα», όπως σημείωσε ο κ. Μαρμαρινός.
Το πρόγραμμα του systέmaΠρόκειται για 19 παραστάσεις – η πλειονότητα των οποίων αποτελούν πρεμιέρες ή παραγωγές που πρόσφατα παρουσιάστηκαν. Με ημερολογιακή σειρά παρουσίασης στο «systέma» συμπεριλαμβάνονται οι θεατρικές παραγωγές:

Εικόνα από τα “Θραύσματα” που θα συμμετέχουν στο “systέma”.
Η παρουσία των χορευτικών παραγωγών έχει μια επιπλέον βαρύνουσα σημασία καθώς, ακόμα και υπό φεστιβαλικές συνθήκες, ο χρόνος προβολής τους είναι βραχύβιος. Όπως τόνισε και η κ. Αργυρίου «ειδικά στον χώρο του χορού είναι σύνηθες ένα έργο να παρουσιάζεται για πολύ περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, παρά τον χρόνο, την έρευνα και την αφοσίωση που απαιτεί η δημιουργία του. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο να συμβάλλουμε στην επέκταση του κύκλου ζωής των έργων, δίνοντάς τους τη δυνατότητα και το χώρο να αναπνεύσουν, να ωριμάσουν, να ταξιδέψουν, να συναντήσουν νέα κοινά, να συνομιλήσουν με διαφορετικούς τόπους και ανθρώπους και μέσα από αυτήν τη ‘φυσική’ εξέλιξη να αφήσουν το δικό τους αποτύπωμα στον χρόνο. Και οι καλλιτέχνες να μπορούν να συνεχίσουν να δημιουργούν, γνωρίζοντας ότι το έργο τους μπορεί να έχει διάρκεια, απήχηση, απολαβή και ουσιαστική παρουσία στον δημόσιο χώρο».
Το «systέma» έρχεται σαν συνέχεια και κυρίως σαν πάντρεμα δύο προηγούμενων κινήσεων εξωστρέφειας που ενεργοποίησε το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το «Grape» κατά τη θητεία της Κατερίνας Ευαγγελάτου και το «Showcase» κατά τη θητεία του Γιάννη Μόσχου. Τώρα το «systέma», όπως υπογραμμίζει ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, έρχεται να λειτουργήσει «σαν ένας ζωντανός οργανισμός, μια συμμαχία θεσμών και ανθρώπων για την υποστήριξη της δυναμικής ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας, σαν ένας μηχανισμός πολιτισμικής διέγερσης και συνέχειας». Η υποστήριξη αυτή διακρίνεται σε δύο σκέλη με τη συνέχεια των Βραβείων Κοινού – οι παραστάσεις που διακρίνονται θα δίνουν από φέτος στους δημιουργούς τους ένα εισιτήριο για διεθνή εκπαιδευτικά προγράμματα και σεμινάρια – και συνάμα ιδρύεται το Ταμείο Στήριξης Διεθνών Περιοδειών που αφορά σε όλους τους συμμετέχοντας στο πρόγραμμα. Η Mastercard – Εθνική Τράπεζα χορηγεί και τις δύο δράσεις με 143.000 ευρώ που θα καλύπτουν τη φιλοξενία των ξένων προσκεκλημένων (κατά τα 2/3 του προϋπολογισμού) ενώ το υπόλοιπο 1/3 θα διαθετεί προς το Ταμείο Στήριξης. Όλα τα υπόλοιπα έξοδα των παραγωγών που θα ταξιδέψουν θα καλυφθούν από τους εποπτευόμενους φορείς με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.
Προσεκλημένοι από το εξωτερικό
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις περισσότεροι από 80 ευρωπαϊκοί και όχι μόνο θεσμοί (φεστιβάλ, θέατρα) και curators θα βρεθούν στην Αθήνα στο διάστημα παρουσίασης του «systέma» με τον καλλιτεχνικό διευθυντή Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου να υπογραμμίζει πως «είναι κατά κάποιο τρόπο μια από τις πρώτες οργανωμένες Αγορές. Η Αγορά είναι ένας τόπος διαλόγου, ανταλλαγής ιδεών και πράξης συνεχίζοντας τον συνειρμό της από την αρχαία έννοια της Αγοράς». Και όπως επισήμαινε η κ. Χιώτη «ελπίζουμε ότι τα επόμενα χρόνια θα εξελιχθεί σε ένα σταθερό σημείο συνάντησης για τις ελληνικές παραστατικές τέχνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διεθνή τους παρουσία και ανάπτυξη».