Ρομπέρτο Τσούκκο, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά στο Θέατρο Προσκήνιο

Το τελευταίο και πιο εμβληματικό έργο του σπουδαίου Bernard-Marie Koltès (Μπερνάρ-Μαρί Κολτές), «Ρομπέρτο Τσούκκο», επιστρέφει ως μια σκοτεινή και βαθιά πολιτική αλληγορία για τη βία, την ελευθερία και το αδιέξοδο της σύγχρονης ύπαρξης. Η παράσταση, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, με τον Δημήτρη Καπουράνη στον ομώνυμο ρόλο, θα παρουσιαστεί στο Θέατρο Προσκήνιο, από τις 16 Οκτωβρίου.

Ο Τσούκκο σκοτώνει τους γονείς του και δραπετεύει. Δολοφόνος και ταυτόχρονα φυγάς από κάθε προκαθορισμένο ρόλο, περιπλανιέται σε μια πόλη-φυλακή γεμάτη ιδιότητες: “κόρη”, “μητέρα”, “πατέρας”, “αστυνομικός”, “αδελφή” κ.α. – λέξεις που εγκλωβίζουν τα πρόσωπα σε άδεια σχήματα. Παλεύει να συγκροτήσει μια ταυτότητα έξω από τις κοινωνικές κατασκευές, όμως γίνεται δέσμιος ενός ασφυκτικού συστήματος που αποκλείει και εξορίζει ό,τι δεν συμμορφώνεται.

Ο Τσούκκο κινείται σχεδόν σαν φάντασμα μέσα στην πόλη, διαπράττοντας εγκλήματα αλλά και προκαλώντας μια παράξενη έλξη σε όσους τον συναντούν. Η παρουσία του λειτουργεί σαν καθρέφτης της βίας, του φόβου και της επιθυμίας για ελευθερία, που διαπερνούν την κοινωνία. Καθώς η αστυνομία τον καταδιώκει, η μορφή του μετατρέπεται σταδιακά σε έναν μυθικό, σχεδόν απρόσιτο ήρωα, μέχρι τη στιγμή της τελικής του σύλληψης και της τελευταίας, αινιγματικής του πράξης – της «ανάληψής του στον ήλιο».

Εμπνευσμένο από την αληθινή ιστορία του Ιταλού serial killer, Roberto Zucco, το έργο δεν αφηγείται απλώς ένα έγκλημα· φωτίζει τον μηχανισμό που το γεννά. Η πορεία του γίνεται μια απελπισμένη απόπειρα αυτοπροσδιορισμού – μια ελευθερία που αγγίζει την αυτοκαταστροφή.

Ο Δημήτρης Καραντζάς επιστρέφει στο Θέατρο Προσκήνιο, με τον Δημήτρη Καπουράνη, στο ρόλο του Ρομπέρτο Τσούκκο, και μια ομάδα σπουδαίων ηθοποιών με τον Μανώλη Μαυροματάκη, την Άννα Καλαϊτζίδου, την Δήμητρα Βλαγκοπούλου, τον Μιχάλη Τιτόπουλο, την Ιωάννα Δεμερτζίδου, τον Μπάμπη Αλεφάντη και τον Βασίλη Ζαφειρόπουλο.

Ο «Roberto Zucco» του Bernard-Marie Koltès (1988) θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα του σύγχρονου ευρωπαϊκού θεάτρου. Εμπνευσμένο από την πραγματική υπόθεση του Ιταλού εγκληματία Roberto Zucco, το έργο υπερβαίνει τον ρεαλισμό και μετασχηματίζει την ιστορία του σε έναν σύγχρονο αστικό μύθο. Με επεισοδιακή δομή, γρήγορες, σχεδόν κινηματογραφικές μεταβάσεις και έντονα ποιητική γλώσσα, ο Koltès δημιουργεί ένα θεατρικό σύμπαν που κινείται ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το μυθικό.

Γραμμένο λίγο πριν από τον πρόωρο θάνατο του Koltès, το «Roberto Zucco» αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά και τολμηρά κείμενα της σύγχρονης δραματουργίας.

Ο Bernard-Marie Koltès (1948-1989) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Γάλλους δραματουργούς του ύστερου 20ού αιώνα.

Η δραματουργία του χαρακτηρίζεται από έντονη ποιητικότητα, υπαρξιακή ένταση και βαθιά ενασχόληση με θέματα όπως η μοναξιά, η βία, η επιθυμία για επικοινωνία και η ζωή στο περιθώριο της κοινωνίας. Οι ήρωές του είναι συχνά μοναχικές και αμφίσημες μορφές που κινούνται σε σκοτεινά αστικά τοπία και σε οριακές καταστάσεις.

Καθοριστική υπήρξε η συνεργασία του με τον σκηνοθέτη Patrice Chéreau, ο οποίος ανέβασε αρκετά από τα έργα του και συνέβαλε σημαντικά στην καθιέρωσή του στο διεθνές θεατρικό τοπίο.

Ο Koltès πέθανε το 1989 στο Παρίσι, σε ηλικία μόλις 41 ετών. Παρά το σχετικά μικρό σε όγκο έργο του, η γραφή του άσκησε βαθιά επιρροή στο σύγχρονο θέατρο και τα έργα του συνεχίζουν να παρουσιάζονται διεθνώς.

Ο Δημήτρης Καραντζάς επανέρχεται στο έργο του Koltès μετά την εμπνευσμένη από το ίδιο υλικό παράστασή του «Ρομπ» (Onassis Stegi, 2018, σε κείμενο του Ευθύμη Φιλίππου), για να διερευνήσει εκ νέου τα όρια της ψυχικής ακροβασίας, τις παθογένειες της σύγχρονης κοινωνίας και τη βαθιά δυσκολία του ανθρώπου του ν’ ανακαλύψει την ταυτότητά του.

Απομακρυνόμενη από τον ρεαλισμό και τις βεβαιότητες της λογικής αφήγησης, η σκηνική ανάγνωση αναδεικνύει το συλλογικό αδιέξοδο μιας κοινωνίας που μοιάζει να έχει χάσει τον προσανατολισμό της – μιας κοινωνίας που έχει αποκοπεί από την ταυτότητα, τη μνήμη και τις ίδιες της τις επιθυμίες. Μέσα σε αυτό το ρευστό και αποσυντεθειμένο τοπίο, ο Ρομπέρτο Τσούκκο – το μόνο πρόσωπο στο έργο που διαθέτει όνομα – επιχειρεί να επανεφεύρει την ταυτότητά του, να αποκοπεί από τις ρίζες του, να «σκοτώσει» τους προπάτορες, κυριολεκτικά και συμβολικά, και να διευρύνει τα όρια της προσωπικής του ελευθερίας.

«Πιστεύω πως δεν υπάρχουν λέξεις, δεν υπάρχει τίποτα να πούμε. Πρέπει να σταματήσουμε να διδάσκουμε τις λέξεις. Πρέπει να κλείσουμε τα σχολεία και να μεγαλώσουμε τα νεκροταφεία». 
– απόσπασμα από το έργο