ΣΑΒΒΑΤΟ
21
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ
Κετελαπόνγκο και καλά Κούλουμα, κυρίες και κύριοι! Αισίως βρισκόμαστε στο τέλος του δεύτερου μήνα του χρόνου και ήδη έχουν συμβεί κοσμοϊστορικές αλλαγές, τραγωδίες και μερικά πολύ ωραία πράγματα. Την εβδομάδα που μας πέρασε ολοκληρώθηκαν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες στην Ιταλία και ποιος να το περίμενε, αλλά το καλλιτεχνικό πατινάζ ενδιαφέρει πολύ κόσμο (δικαίως). Σε άλλα ενδιαφέροντα νέα, όπως μας ενημέρωσε η τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη Ιωάννα Γκελεστάθη, «φυσικά και υπάρχουν εργαζόμενοι που ΘΕΛΟΥΝ να δουλεύουν 13ωρο» – (τους ξέρει, τους έχει γνωρίσει, μήπως έχει πολλούς τέτοιους φίλους;). Το συνταγματικό δικαίωμα στις ασφαλείς αμβλώσεις μάθαμε πως για 46 νοσοκομεία της Ελλάδας δεν ισχύει (δεν ήξερα πως οι νόμοι είναι προαιρετικοί). Η Αθήνα παρέλυσε για άλλη μία εβδομάδα, καθώς οι οδηγοί ταξί έκαναν τριήμερη απεργία, μερικά τρακτέρ συνεχίζουν να βρίσκονται ακόμα στους κεντρικούς δρόμους, η Αττική Οδός είναι κλειστή λόγω έργων και οι κεντρικοί σταθμοί του μετρό κλείνουν στις 21:40 για εργασίες βελτίωσης του σήματος. Άλλη μία εβδομάδα, άλλη μία χαοτική εμπειρία και μερικές ακόμα ειδήσεις που μάς σταμάτησαν από το scrollάρισμα.
Την εμφάνισή τους σε δημοπρασία στο eBay έκαναν για πρώτη φορά φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 ανθρώπων στην Καισαριανή το 1944. Από αποκλειστική είδηση σε viral γεγονός, η φωτογραφία που κυκλοφόρησε στα ελληνικά μέσα υπενθύμισε έντονα στου ελληνικό κράτος πως υπάρχουν κομμάτια στην ιστορία μας που δεν διδάσκονται στα σχολεία και ίσως να ήθελαν να μη γνωρίζαμε εξ αρχής. Η ιστορία για τους 200 “κουμμουνιστές” (τα εισαγωγικά εδώ δεν χρησιμεύουν για να μειώσουν την έννοια της λέξης, αλλά το αντίθετο) της Καισαριανής έχει γίνει ταινία από τον Παντελή Βούλγαρη το 2017. Με εξαίρεση αυτή την οπτική μαρτυρία – αν και πρόκειται για μυθοπλαστικό προϊόν που βασίστηκε σε κάποια αληθινά γεγονότα – το ελληνικό κράτος δεν έχει ασχοληθεί περαιτέρω με τις εκτελέσεις.
Οι φωτογραφίες του Βέλγου στο eBay, ωστόσο, δεν ήμασταν σίγουροι αν ήταν αυθεντικές. Μετά το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων στο Βέλγιο, που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή (20/2) αναφέρεται ότι πλέον δεν τίθεται ζήτημα αυθεντικότητας και οι φωτογραφίες δεν έχουν υποστεί καμία τεχνική επεξεργασία. Τα ΜΜΕ, ωστόσο, έσπευσαν από την αρχή της εβδομάδας να δημοσιεύουν μία συγκεκριμένη φωτογραφία η οποία, αν την παρατηρήσει κάποιος προσεκτικά, φαίνεται σαν κάποια πρόσωπα να έχουν αλλοιωθεί. Στο διαδίκτυο, σύμφωνα με έρευνα φίλης, την ίδια εβδομάδα μπορούσε κανείς να βρει τρεις διαφορετικές εκδοχές της ίδιας φωτογραφίας.
Από την αρχή της εβδομάδας που δημοσιεύτηκε η είδηση μέχρι σήμερα έχουν υπάρξει δημόσιες διαβουλεύσεις, συζητήσεις και απόψεις που θεωρούν απαραίτητη την απόκτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών από το ελληνικό κράτος. Με τη δήλωση της Υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, ότι οι φωτογραφίες θα αγοραστούν, το ζήτημα κατά κάποιο τρόπο θεωρείται λήξαν. Ταυτόχρονα, αξίζει να αναρωτηθούμε για το ηθικό αποτύπωμα που αφήνει μια χρηματική συναλλαγή για ιστορικά τεκμήρια, τα οποία επιβεβαιώνουν το πιο σαθρό κομμάτι του ναζιστικού παρελθόντος στη χώρα μας. Κατά κάποιο τρόπο, θα πληρώσουμε για την ιστορίας μας.
Σε μία πλήρως μη δικαιολογημένη κίνηση, το Βρετανικό Μουσείο αποφάσισε τη Δευτέρα 16 Φλεβάρη πως αφαιρεί τη λέξη «Παλαιστίνη» από κάποια εκθέματα. Φυσικά, μία τέτοια κίνηση, μετά 20.000 θανάτους και μία “μαϊμού” εκεχειρία στη γενοκτονία που διατελεί αυτή τη στιγμή το Ισραήλ, είναι πολλά παραπάνω από μία ασήμαντη απόφαση ενός μουσείου. Όταν κλήθηκε να αιτιολογήσει αυτή την απόφαση, οι εκπρόσωποι του μουσείου είπαν πως «ο όρος χρησιμοποιήθηκε ανακριβώς και δεν είναι πλέον ιστορικά ουδέτερος» (whatever that means). Αυτή η απόφαση, ωστόσο, δεν ήρθε από μόνη της, καθώς είναι αποτέλεσμα των «ανησυχιών» που εξέφρασαν με γράμμα τους στον διευθυντή του μουσείου οι UK Lawyers for Israel (UKLIF), μια εθελοντική ομάδα δικηγόρων (;) σχετικά με αναφορές στην «Παλαιστίνη» σε εκθέματα που καλύπτουν την αρχαία Λεβαντίνη και την Αίγυπτο, οι οποίες ενδέχεται να «συσκοτίζουν την ιστορία του Ισραήλ και του εβραϊκού λαού». Υπονοείται με την αναφορά του ονόματος της Παλαιστίνης στα συγκεκριμένα εκθέματα, λένε, «η ύπαρξη μιας αρχαίας και συνεχούς περιοχής που ονομάζεται Παλαιστίνη». Πράγμα που κατά μέρους ισχύει.
Ξέρετε τι δεν θα έπρεπε να έχει καμία ισχύς; Οτιδήποτε έχει να κάνει με το κράτος του Ισραήλ και τις απόψεις του πάνω στα ιστορικά γεγονότα της περιοχής που καταπάτησε για να δημιουργηθεί πριν από 60 χρόνια. Πώς ένα κράτος που δεν μετράει καν έναν αιώνα ζωής έχει λόγο και εκπροσώπηση σχετικά με την τοπογραφική ιστορία μίας γης που πρακτικά δεν γίνεται να του ανήκει είναι άξιο απορίας. Ταυτόχρονα, το τι σημαίνει θεσμικά και για την κοινή γνώμη το ότι ένα τόσο σεβαστό ίδρυμα όπως είναι το Βρετανικό Μουσείο κάνει αυτή την επιλογή εν μέσω μίας γενοκτονίας και απλά αγνοείται η σημαντικότητα και οι επιπτώσεις που μπορεί να έχει στο μέλλον είναι επίσης σημαντικό. Βέβαια, θα μου πείτε ποιος περιμένει να δει ακριβή ιστορικά στοιχεία στο Βρετανικό Μουσείο, το οποίο είναι γεμάτο με κειμήλια λαών που τα έχει κλέψει (;) – δίκιο θα έχετε.
Για την Ευρώπη, οι trans γυναίκες είναι γυναίκες!
Στις 11 Φεβρουαρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε, με 340 ψήφους υπέρ, 141 κατά και 68 αποχές, ένα ψήφισμα που δηλώνει ότι οι τρανς γυναίκες είναι γυναίκες. Το ψήφισμα, που υιοθετήθηκε την περασμένη εβδομάδα, περιλάμβανε μια σειρά συστάσεων για το τι θα πρέπει να επιδιώξει η ΕΕ στην 70ή ετήσια Σύνοδο της Επιτροπής του ΟΗΕ για το Καθεστώς των Γυναικών, η οποία πρόκειται να πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα. Σε έναν κόσμο όπου τα καλά νέα είναι σπάνια και οι νίκες, ειδικά για το γυναικείο φύλο, ελάχιστες, οποιαδήποτε ενέργεια που μας φέρνει έστω και νοητά πιο κοντά σε έναν κόσμο με λιγότερες διακρίσεις, εγκλήματα μίσους και περισσότερη αποδοχή είναι νίκη. Παρότι τα περισσότερα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν είναι νομικά δεσμευτικά, η έγκρισή τους συνήθως σηματοδοτεί σημαντική επιρροή στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Οι τρανς γυναίκες είναι γυναίκες· δεν χρειαζόμαστε κανέναν νόμο για να μας το επιβεβαιώσει, παρόλα αυτά ζητούμε να υπάρξει ένα νομικό πλαίσιο που να το κατοχυρώνει.
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου – Berlinale, σε αντίθεση με τις εξελίξεις της φετινής διοργάνωσης, μέχρι πρότινος θεωρούνταν το πιο πολιτικό φεστιβάλ· ή καλύτερα, εκείνο το φεστιβάλ που, μέσα από τις ταινίες, τις δηλώσεις και τις πράξεις των ανθρώπων που συμμετείχαν, έκανε κοινωνικοπολιτικό σχολιασμό και έπαιρνε θέση σε σημαντικά ζητήματα που αφορούν την ελευθερία και την ειρήνη. Εν ολίγοις, η Berlinale ήταν η φωτεινή απόδειξη ότι η τέχνη δεν μπορεί παρά να είναι πολιτική.
Όλα αυτά μέχρι φέτος, με την 76η διοργάνωση του Φεστιβάλ, όπου ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Wim Wenders, σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με τη στάση της γερμανικής κυβέρνησης απέναντι στο Ισραήλ και τη γενοκτονία που διαπράττει, απάντησε πως «οι δημιουργοί ταινιών θα πρέπει να μένουν μακριά από την πολιτική» (μπουμ).
@lucas.febraro The @Berlinale opens with a historic display of double standards.
Ένα φεστιβάλ που μέσα στα χρόνια δεν έχει διστάσει να σταθεί στη σωστή πλευρά της ιστορίας, όπως συνέβη με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία – την οποία καταδίκασε με την παρουσία του προέδρου Ζελένσκι στο φεστιβάλ – αλλά και με την ξεκάθαρη στάση που είχε στο πόλεμο στο Ιράν. Όταν, ωστόσο, πρόκειται για την Παλαιστίνη, φαίνεται πως οι εκπρόσωποι του φεστιβάλ δειλιάζουν, αυτοαναιρούνται και χρησιμοποιούν φτηνές δικαιολογίες για να καλύψουν τις διπλά standars που φαίνεται να διαθέτει το φεστιβάλ.
Ο Γερμανός κινηματογραφιστής που είναι πρόεδρος της επιτροπής μπορεί φέτος να θέλει η τέχνη να μην έχει καμία σχέση με την πολιτική, λίγα χρόνια πριν, όμως, δήλωνε περήφανα πως «η Berlinale αξίζει να είναι το πιο πολιτικό μεγάλο φεστιβάλ και δεν πρόκειται να κρυφτεί από τις πολιτικές εξελίξεις ούτε τώρα ούτε στο μέλλον». Σε αυτό το μέλλον λοιπόν, το τωρινό παρόν έρχεται να τον χλευάσει, γιατί μια τέτοια “κωλοτούμπα” είναι γελοία. Ευτυχώς, πολλοί καλλιτέχνες έχουν εκφράσει τη στάση τους απέναντι σε αυτή την απόφαση του Φεστιβάλ, στέκονται στο πλευρό της Παλαιστίνης και, όπως είπαν και οι συντελεστές της ελληνικής αποστολής της ταινίας Uchronia: «F*ck off Wim Wenders. Cinema is Politics!».
