Τα Χρόνια, της Αννί Ερνώ στο Θέατρο Θησείον

«Τα Χρόνια». Το εμβληματικό έργο της Αννί Ερνώ, βραβευμένης με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022, μεταφέρεται για πρώτη φορά στην ελληνική σκηνή από τους Ακύλλα Καραζήση και Νίκο Χατζόπουλο, από τις 11 Δεκεμβρίου στο Θέατρο Θησείον.

Η παράσταση, μια ζωντανή αναμέτρηση με τον χρόνο και τη μνήμη, αντλεί από την αποστασιοποιημένη, σχεδόν αρχαιολογική γραφή της Γαλλίδας συγγραφέως, μετασχηματίζοντας την προσωπική της ιστορία σε ένα πολύφωνο χρονικό της μεταπολεμικής Ευρώπης – ένα ταξίδι ανάμεσα στις δεκαετίες, όπου το ατομικό βιώνεται ως κοινωνική μαρτυρία.

Από το Παρίσι έως τη Νέα Υόρκη και το Τόκιο, το έργο έχει γνωρίσει μια σειρά θεατρικών αναγνώσεων και ερμηνειών, που αναδεικνύουν τη σπάνια ικανότητά του να συνομιλεί με το παρόν κάθε εποχής, επιβεβαιώνοντας την καθολικότητα του βλέμματός του και την ανθεκτικότητα μιας γραφής που μεταμορφώνει το προσωπικό βίωμα σε συλλογικό στοχασμό.

Στο μυθιστόρημα Les Années (2008), η Ερνώ αρθρώνει μια ιδιότυπη «αυτοβιογραφία χωρίς εγώ». Μια γυναίκα αφηγείται τη ζωή της, από τη μεταπολεμική Γαλλία έως τον 21ο αιώνα. Μέσα από φωτογραφίες, φράσεις, διαφημίσεις, τραγούδια και τηλεοπτικές εικόνες, ανασυντίθεται η καθημερινότητα μιας ολόκληρης κοινωνίας που αλλάζει. Η προσωπική της πορεία – από την παιδική ηλικία ως τη γήρανση – γίνεται ο καθρέφτης μιας γενιάς που γνώρισε τη φτώχεια, την άνοδο, την απελευθέρωση, την εξουθένωση της κατανάλωσης και το άγχος του σύγχρονου χρόνου. Η αφήγηση δεν είναι γραμμική· σπάει σε θραύσματα, σαν αρχείο μνήμης. Τέσσερις γυναίκες – Αγγελική Στελλάτου, Δέσποινα Κούρτη, Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Κατερίνα Παπανδρέου – και ένας άνδρας  – Διαμαντής Αδαμαντίδης – επί σκηνής συνθέτουν ένα μωσαϊκό φωνών και ηλικιών, μοιράζονται την ίδια ιστορία και ενσαρκώνουν διαφορετικές φάσεις της ίδιας ζωής — από την παιδική ηλικία μέχρι το σήμερα.

Η Αννί Ερνώ (Annie Ernaux) γεννήθηκε το 1940 στη Νορμανδία. Με το έργο της, που κινείται ανάμεσα στην αυτοβιογραφία, την κοινωνιολογία και τη λογοτεχνία, κατέκτησε μια μοναδική θέση στη σύγχρονη ευρωπαϊκή γραφή. Συνδυάζοντας την αυστηρότητα της παρατήρησης με την ευαισθησία της μνήμης, η Ερνώ συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός νέου λόγου περί ταυτότητας, φύλου και κοινωνικής τάξης. Το 2022 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, «για το θάρρος και την οξυδέρκεια με την οποία αποκαλύπτει τις ρίζες, τις αποξενώσεις και τους συλλογικούς περιορισμούς της προσωπικής μνήμης».

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού. Μια συμπαραγωγή της ΠΥΡ με την ΤΕΧΝΗΧΩΡΟΣ.