Το “Rose of Nevada” στο 66ο ΦΚΘ: Ένα διαφορετικό sci-fi μυστήριο – ταξίδι στον χρόνο

Με το 66ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (30 Οκτωβρίου – 9 Νοεμβρίου) να πλησιάζει, αρχίζουν να ξεδιπλώνονται οι λίστες με όλα τα συναρπαστικά αφιερώματα και τις ταινίες που θα δούμε φέτος. Μία από τις πιο πολυσυζητημένες δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από το Rose of Nevada, μια ταινία που έκανε το ντεμπούτο της στο Φεστιβάλ της Βενετίας, απέσπασε εξαιρετικές κριτικές και επιλέχθηκε επίσημα και στο Toronto Film Festival. Έτσι, αφού πρώτα εντυπωσίασε στο καναδέζικο TIFF, έρχεται τώρα και στο… δικό μας TIFF, με την υπόσχεση να χαρίσει μια ξεχωριστή science fiction εμπειρία και στο ελληνικό κοινό.

Σε ένα εγκαταλελειμμένο ψαροχώρι, ένα σκάφος εμφανίζεται μυστηριωδώς στο παλιό λιμάνι. Το Ρόδο της Νεβάδα, που είχε χαθεί στη θάλασσα πριν από τριάντα χρόνια μαζί με όλο του το πλήρωμα, έχει επιστρέψει. Για τους λίγους που το θυμούνται, είναι σημάδι. Το Ρόδο της Νεβάδα πρέπει να ξαναβγεί στη θάλασσα — ίσως τότε αλλάξει η τύχη του ρημαγμένου χωριού.

Ο Νικ (George MacKay) πιάνει δουλειά πάνω στο σκάφος σε μια προσπάθεια να στηρίξει την οικογένειά του. Μαζί του, ο νεοφερμένος Λίαμ (Callum Turner) εντάσσεται στο πλήρωμα, απεγνωσμένος να ξεφύγει από το παρελθόν του. Το καράβι σαλπάρει και, ύστερα από ένα επιτυχημένο ταξίδι, επιστρέφει στο λιμάνι. Μόνο που κάτι δεν πάει καλά: έχουν γλιστρήσει πίσω στον χρόνο, και οι χωριανοί τούς υποδέχονται σαν να είναι το αρχικό πλήρωμα.

Ο Mark Jenkin επιστρέφει με μια νέα ταινία που ταράζει τα νερά – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Μετά την κριτική επιτυχία του Bait, την οποία σκηνοθέτησε, έγραψε και μοντάρισε μόνος του, και η οποία του χάρισε το 2019 το BAFTA για Εξαιρετικό Ντεμπούτο για Βρετανό συγγραφέα, σκηνοθέτη ή παραγωγό, ο Jenkin παραμένει πιστός στα γνώριμα μονοπάτια του, χωρίς όμως να επαναλαμβάνεται.

Το ταλέντο του George MacKay, που γνωρίσαμε μέσα από τη σπαρακτική πολεμική ταινία 1917, έρχεται να «δέσει» ιδανικά με το όραμα του σκηνοθέτη. Ο νεαρός ηθοποιός με παρουσία τόσο στη μεγάλη όσο και στη μικρή οθόνη, αλλά και στο θέατρο, θεωρείται ήδη ένα από τα πιο ελπιδοφόρα ονόματα του σύγχρονου βρετανικού κινηματογράφου. Δίπλα του, ο Callum Turner προσφέρει βάθος και πολυπλοκότητα στην ιστορία, ενώ στο καστ συναντάμε και γνώριμα πρόσωπα, όπως τον Edward Rowe — σταθερό συνεργάτη του Jenkin και πρωταγωνιστή του Bait σε μια τρίτη, και όπως φαίνεται, τυχερή συνάντηση.

George MacKay και Callum Turner στο Rose of Nevada

Στα χέρια ενός πιο συμβατικού σκηνοθέτη, το Rose of Nevada θα μπορούσε εύκολα να είχε πάρει άλλη τροπή και να είχε μεταμορφωθεί σε μια απλή ταινία τρόμου. Ο Mark Jenkin, όμως φτιάχνει κάτι πολύ πιο περίπλοκο. Σαν να μας λέει ότι υπάρχει κάτι παράξενο και ανησυχητικό χωρίς καν να χρειάζεται κάποιο flashback.

Γυρισμένη σε φιλμ 16mm, η ταινία ξεχωρίζει όχι μόνο για τη θεματολογία της, αλλά και για τον τρόπο, με τον οποίο η ατμόσφαιρα συνεισφέρει στην αφήγηση. Οι επιρροές από το σινεμά του David Lynch είναι εμφανείς: η αίσθηση του ανεξήγητου, η σιωπή που σε κρατά σε αγωνία, η θάλασσα που μοιάζει να κρύβει κάτι περισσότερο απ’ ό,τι δείχνει.

Το Rose of Nevada δεν είναι απλώς μια ιστορία φαντασμάτων. Είναι ένα κινηματογραφικό ταξίδι. Και στο επίκεντρο; Η θάλασσα. Σταθερή, απέραντη, άγνωστη… όπως ακριβώς και ο χρόνος.

Μια ιδέα που, σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, γεννήθηκε την περίοδο της πανδημίας. Όταν τα πράγματα ήταν δύσκολα, η κοινωνική και ανθρώπινη επαφή μειώθηκε δραματικά, αφήνοντας το αποτύπωμά της όχι μόνο στις πόλεις και την οικονομία, αλλά και στην ίδια την ψυχή μας. Το αίσθημα του ανήκειν μπορεί να μην θεωρείται τόσο αυτονόητο όσο η τροφή, το νερό ή η αγάπη, όμως ανήκει σε εκείνη τη μικρή “ελίτ” των βασικών αναγκών που χρειάζεται ο άνθρωπος για να λειτουργήσει ψυχικά αλλά και σωματικά.

Στην ταινία βλέπουμε δύο διαφορετικούς ανθρώπους: έναν οικογενειάρχη που μπαίνει στο πλοίο για να στηρίξει την οικογένειά του και έναν άνδρα που προσπαθεί να ξεφύγει από το παρελθόν του. Οι αντιδράσεις τους, όταν συνειδητοποιούν πως έχουν επιστρέψει πίσω στον χρόνο, είναι εντελώς διαφορετικές. Τι συμβαίνει όμως όταν αντικρίζουν όχι πια ένα εγκαταλελειμμένο ψαροχώρι, αλλά ένα χωριό γεμάτο ζωή, όπου το αίσθημα του ανήκειν είναι πιο δυνατό από ποτέ;

Παράλληλα, αυτή η “βουτιά στον χρόνο” μπορεί εύκολα να διαβαστεί και σαν σχόλιο πάνω στην εποχή μας. Ο Jenkin παίζει με την ιδέα μιας κοινωνίας που κοιτάζει πίσω, νοσταλγεί, θυμώνει και ψάχνει να ξαναβρεί κάτι από την παλιά της ταυτότητα. Κυρίως στη Βρετανία, αλλά όχι μόνο εκεί. Το Rose of Nevada πιάνει αυτό το μείγμα πολιτικού θυμού και γλυκόπικρης νοσταλγίας για μια εποχή που όλα ειχαν στο επίκεντρο περισσότερο το “εμείς” και λιγότερο το “εγώ”. Και στο τέλος, ο Jenkin αφήνει την τελευταία λέξη σε εμάς: τι σημαίνει τελικά να ανήκεις;