Δεν θέλουμε να σας (μας) το χαλάσουμε, αλλά το αλκοόλ δεν είναι αθώο
Η κατανάλωση αλκοόλ και ο κίνδυνος καρκίνου του παγκρέατος – Τι αποκαλύπτει μια σημαντική παγκόσμια μελέτη.
Ένα ποτηράκι κρασί για να χαλαρώσουμε. Ένα κοκτέιλ για την έξοδο με τις φίλες. Ένα gin tonic «γιατί το αξίζουμε». Το αλκοόλ είναι κομμάτι της καθημερινότητας ή των μικρών αποδράσεων πολλών από εμάς. Όμως, όσο κι αν δεν θέλουμε να το ακούσουμε, νέα επιστημονικά δεδομένα μάς υπενθυμίζουν ότι δεν είναι όσο αθώο πιστεύαμε — τουλάχιστον όχι όταν μιλάμε για την υγεία του παγκρέατος.
Τι έδειξε η μελέτη
Μια μεγάλη παγκόσμια μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Medicine τον Μάιο του 2025, φέρνει στο προσκήνιο τον σύνδεσμο ανάμεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και τον καρκίνο του παγκρέατος — έναν από τους πιο επιθετικούς και δύσκολα εντοπίσιμους τύπους καρκίνου. Η μελέτη αυτή βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων από 30 μεγάλες επιδημιολογικές έρευνες, με περισσότερους από 2,4 εκατομμύρια ενήλικες που παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για 16 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, καταγράφηκαν πάνω από 10.000 περιστατικά καρκίνου του παγκρέατος.
Πόσο αλκοόλ είναι πολύ;
Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά — και, σε κάποιες περιπτώσεις, ανησυχητικά:
-
Κατανάλωση 30–60 γραμμαρίων αλκοόλ/ημέρα (περίπου 2–4 ποτά) αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παγκρέατος κατά 12%.
-
Κατανάλωση πάνω από 60 γραμμάρια (πάνω από 4 ποτά ημερησίως) ανεβάζει τον κίνδυνο στο 32%.
-
Ακόμα και μια μικρή αύξηση της τάξης των 10 γραμμαρίων την ημέρα συνδέεται με 3% μεγαλύτερο κίνδυνο.
Για τις γυναίκες, η ευαισθησία είναι ακόμα μεγαλύτερη: ο αυξημένος κίνδυνος ξεκινά ήδη από τα 15 γραμμάρια την ημέρα, δηλαδή περίπου 1–2 ποτά.
Και τι ρόλο παίζει το είδος του ποτού;
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μπύρα και τα σκληρά ποτά (όπως ουίσκι και βότκα) συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο, ενώ το κρασί δεν φάνηκε να έχει την ίδια επίδραση. Ωστόσο, οι ερευνητές εξηγούν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικά μοτίβα κατανάλωσης ή και κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, και ζητούν περαιτέρω διερεύνηση.
Δεν φταίει μόνο το ποτό – αλλά δεν είναι και αθώο
Η μελέτη έλαβε υπόψη και άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, το σωματικό βάρος, το ιστορικό διαβήτη, η φυσική δραστηριότητα και το μορφωτικό επίπεδο. Κι όμως, ακόμα και αφού προσαρμόστηκαν όλα αυτά, η σύνδεση ανάμεσα στο αλκοόλ και τον καρκίνο του παγκρέατος παρέμεινε στατιστικά σημαντική. Αξίζει να σημειωθεί ότι η σύνδεση αυτή παρατηρήθηκε και σε άνδρες και σε γυναίκες, ακόμη και σε όσους δεν είχαν καπνίσει ποτέ. Ένα άλλο στοιχείο της μελέτης είναι ότι στις χώρες της Ασίας, η συσχέτιση δεν ήταν το ίδιο ισχυρή, κάτι που πιθανόν να συνδέεται με πολιτισμικές ή γενετικές διαφορές στον τρόπο που μεταβολίζεται το αλκοόλ. Αυτό δείχνει πως, παρότι οι αριθμοί είναι μεγάλοι και η ανάλυση ισχυρή, η ερμηνεία των αποτελεσμάτων θέλει προσοχή και περαιτέρω έρευνα.
Τι σημαίνει πρακτικά για εμάς
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το αλκοόλ προκαλεί άμεσα τον καρκίνο του παγκρέατος — είναι μια μελέτη παρατήρησης. Όμως, όταν βλέπουμε μια τόσο σαφή, σταθερή και εκτενή συσχέτιση, είναι καλό να το λάβουμε σοβαρά υπόψη.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι:
-
Για τις γυναίκες, ο περιορισμός κάτω από τα 15 γρ./ημέρα (δηλαδή λιγότερο από 1-2 ποτά) μπορεί να είναι προληπτικό μέτρο.
-
Για τους άνδρες, αντίστοιχα, το όριο φαίνεται να είναι τα 30 γρ./ημέρα.
-
Ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ, σε συνδυασμό με τη διακοπή του καπνίσματος, τη διατήρηση υγιούς βάρους και τη σωματική άσκηση, μπορεί να ενισχύσει την πρόληψη απέναντι σε έναν από τους πιο σιωπηλούς αλλά επικίνδυνους καρκίνους.
Οπότε, όχι, δεν χρειάζεται να κόψουμε για πάντα το ποτήρι του κρασιού που συνοδεύει το φαγητό μας ή το κοκτέιλ του Σαββατόβραδου. Όμως, η επίγνωση είναι δύναμη. Και όταν γνωρίζουμε ότι ακόμα και μικρές ποσότητες αλκοόλ, ειδικά αν καταναλώνονται συστηματικά, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για σοβαρές ασθένειες, ίσως να σκεφτούμε λίγο διαφορετικά την επόμενη φορά που θα πούμε «ένα ακόμα ποτό». Γιατί ναι, δεν θέλουμε να σας (μας) το χαλάσουμε. Αλλά μερικές φορές, το “όχι” σε ένα ποτό είναι ένα “ναι” στη μακροζωία.
