H Λέρος γίνεται “Perasma” για καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο

Η έκθεση θα πραγματοποιηθεί από τις 29 Ιουνίου έως τις 23 Αυγούστου 2025, εξερευνώντας τη στενή και διαρκώς μεταβαλλόμενη σχέση του νησιού με τη θάλασσα, με τη συμμετοχή 28 καλλιτεχνών από την Αμερική, την Αφρική, την Ασία και την Ευρώπη, που θα παρουσιάσουν τα έργα τους στο Αρχοντικό Καντιόγλου και το Δημοτικό Σχολείο Λακκίου.

Η φετινή έκθεση εστιάζει στις δυνατότητες της συνύπαρξης, την ισορροπία ανάμεσα στη σύνδεση και την ελευθερία, και στα άπειρα σημεία συνάντησης. Το νόημα δε «ρίχνει άγκυρα» σε συγκεκριμένους προορισμούς, αλλά αναδύεται μέσα από σχέσεις, κινήσεις και κοινούς ρυθμούς. Ειδικές παραστάσεις, συναντήσεις και εκδηλώσεις θα συνοδεύουν την έκθεση καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Εμπνευσμένη από τη μεταφορά της πυξίδας στο ποίημα “A Valediction: Forbidding Mourning” του JohnDonne, η φετινή έκθεση περιγράφει μια εξωστρεφή κίνηση, την ίδια στιγμή που η βελόνα παραμένει σταθερή στο κέντρο της. Στο ποίημα, η πυξίδα συμβολίζει δύο εραστές δεμένους παρά την απόσταση – περιγράφοντας και εδώ μια σχέση όπου το ένα μέρος παραμένει ριζωμένο, ενώ το άλλο εξερευνά τον κόσμο. Δεν αναζητείται κατεύθυνση, αλλά ρυθμός. Όπωςτοαόρατοκαιάρρηκτοδέσιμοδύοανθρώπων, ηκίνησηστηνέκθεσηπαραμένεικοντάστον πυρήνα της ακόμα και όταν κατευθύνεται προς τα έξω.

Αυτή η προσέγγιση αντανακλά την ίδια τη Λέρο. Ένα νησί που είναι ταυτόχρονα στερεά γη και ρευστός ρυθμός. Οι άκρες του επεκτείνονται με τη θάλασσα, τον άνεμο και τη μνήμη, συνθέτοντας μια κατακερματισμένη, αλλά στέρεη αφήγηση.

Απορρίπτοντας τη γραμμική αφήγηση, η έκθεση κατοικεί σε έναν χώρο όπου η κίνηση, η ρήξη και η μεταμόρφωση λειτουργούν ως ενεργές δυνάμεις. Επηρεασμένη από την έννοια της ψυχομαγείας του Alejandro Jodorowsky (Αλεχάντρο Χοδορόφσκι), η μεταμόρφωση δεν προκύπτει μόνο μέσω της σκέψης, αλλά μέσω της πράξης, του συμβόλου και της διαίσθησης. Τα έργα δεν δημιουργούνται για να εξηγήσουν·υπάρχουνγιανα αντηχήσουν, όπως το πουλί που δεν τραγουδά θέλει να δώσει μία απάντηση, αλλά επειδή το τραγούδι του θέλει να ακουστεί.

Η σχέση στεριάς και θάλασσας ενσαρκώνει αυτή την ένταση. Νησί και νερό δεν μπορούν να νοηθούν χωριστά. Είναι συμπληρωματικές αλλά διαρκώς μεταβαλλόμενες δυνάμεις. Κάποιες φορές η θάλασσα αποτελεί όριο, άλλες, ανοίγει δρόμο. Άλλοτε το νησί προστατεύεται, κι άλλοτε μένει εκτεθειμένο.

Η έκθεση «Διπλώνοντας τη Θάλασσα σε Φορέματα που Διαλύονται σαν Αλάτι» παρουσιάζει έργα —κάποια από τα οποία αναθέσεις— των καλλιτεχνών: Deniz Aktaş Hüseyin Aksoy, Kent Andreasen, Korakrit Arunanondchai, Mirna Bamieh, The Centre for the Less Good Idea, Margherita Chiarva, Giorgio de Chirico, TMDavy, Brian Eno, Laura Footes, Lucio Fontana, Alice Guittard, Ali Kazma, Gülsün Karamustafa, William Kentridge, Joline Kwakkenbos, Dora Maar, Lola Montes Schnabel, Ne oMuyanga, Marcus Neustetter, Ömer Pekin, Takis, Athina Rachel Tsangari, Rinusvan de Velde, Ευγενία Βερελή  και Κωστής Βελώνης.

Τα έργα εκτίθενται στο Αρχοντικό Καντιόγλου και το Δημοτικό Σχολείο Λακκίου. Το Αρχοντικό Καντιόγλου, ένας εκθεσιακός χώρος στεγασμένος σε ένα νεοκλασικό αρχοντικό που χτίστηκε το 1886 στην Αγία Μαρίνα και έχει παραχωρηθεί στο Perasma. Το Δημοτικό Σχολείο Λακκίου είναι ένα εμβληματικό κτήριο του ορθολογιστικού μοντερνισμού, που ολοκληρώθηκε στη δεκαετία του 1930, στο πλαίσιο της ανάπτυξης της νέας πόλης Portolago κατά την Ιταλική κατοχή του νησιού.

Κάθε χρόνο, το Leros Project προσκαλεί καλλιτέχνες να αναπτύξουν νέες προσεγγίσεις γύρω από την ιστορία, τη φύση και το γεωγραφικό πλαίσιο του νησιού. Με τις πρωτοβουλίες του συνεχίζει να διαμορφώνει μια διακριτή παρουσία στη διεθνή εικαστική σκηνή.

Τα προηγούμενα 2 χρόνια συμμετείχαν καλλιτέχνες όπως οι WilliamKentridge, GoshkaMacuga, CevdetErek, Martin Creed, AliceGuittard, Maria Joannou, LindseyMendick, PawelAlthamer, NeclaRüzgar και NerminEr. Ο διάλογος ανάμεσα στους καλλιτέχνες και τους τόπους του νησιού έχει προσφέρει στο κοινό μια πολυεπίπεδη και δυναμική εμπειρία.

The PERASMA Shop

Εμπνευσμένο από το φετινή θεματική  θέμα, το Perasma θα παρουσιάσει στο Perasma Shop, μία επιλογή έργων και αντικειμένων, καλλιτεχνών και σχεδιαστών,  που συνομιλεί με το νησί και το εννοιολογικό πλαίσιο της φετινής έκδοσης. Το κατάστημα δε λειτουργεί ως εμπορικό σημείο αλλά ως ένα πέρασμα, σε μία άλλη αισθητική πρόταση της ομάδας. Τα ονόματα των σχεδιαστών και τεχνιτών θα ανακοινωθούν σύντομα.

Το Perasma είναι μια καλλιτεχνική πλατφόρμα με έδρα την Κωνσταντινούπολη, που ιδρύθηκε από την Burcu Fikretoğlu και την Gizem Naz Kudunoğlu που εξερευνά τη σύγχρονη τέχνη διοργανώνοντας εκθέσεις με καλλιτέχνες από την εγχώρια και διεθνή σκηνή.

Το Leros Project αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης. Φέρνει κοντά καλλιτέχνες, ερευνητές και τοπικές κοινότητες, προσκαλώντας τους να στοχαστούν πάνω στο πολυεπίπεδο παρελθόν, παρόν και μέλλον του νησιού. Το επόμενο διάστημα, το Perasma σχεδιάζει να επεκτείνει τις δραστηριότητές του στην Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα και σε νέα σημεία. Η Λέρος θα συνεχίσει να αποτελεί ένα από τα βασικά κέντρα της πλατφόρμας, φιλοξενώντας έργα που εξετάζουν την αλληλεπίδραση μεταξύ καλλιτεχνών και του περιβάλλοντός τους.