Να τρώμε θαλασσινά ή να τα αποφεύγουμε; Η διαιτολόγος απαντά!

Τα θαλασσινά, όπως και όλα τα είδη ψαριών, αποτελούν μία βασική ομάδα τροφίμων, όπου σύμφωνα με τη Μεσογειακή Διατροφή είναι απαραίτητο να τα καταναλώνουμε 2-3 φορές την εβδομάδα. Πιο συγκεκριμένα, είναι χαμηλά σε θερμίδες, πλούσια σε άπαχη πρωτεΐνη, καλά λιπαρά και μέταλλα και η κατανάλωση τους σε εβδομαδιαία βάση είναι πολύ σημαντική για τη διατήρηση ενός ισορροπημένου προτύπου διατροφής. Παρόλα αυτά, υπάρχουν κάποιοι «μύθοι» που συνοδεύουν την κατανάλωσή τους και μας κάνουν να είμαστε διστακτικοί. Η Θεώνη Καπερώνη, διαιτολόγος-διατροφολόγος, MS, με εξειδίκευση στη Διατροφογενετική-Διατροφική Επιγενετική, μας λύνει τις σχετικές απορίες ώστε να τα απολαμβάνουμε με ασφάλεια και να τα εντάσσουμε σωστά στη διατροφή μας.

Να ξεκινήσουμε λέγοντας ότι στα θαλασσινά κατατάσσουμε τις γαρίδες, τον αστακό, τις καραβίδες, τα μύδια, τα χτένια και τα στρείδια. Τα παραπάνω είδη ενώ αποτελούν μία θρεπτική επιλογή με υψηλή διατροφική αξία για τη διατροφή των ανθρώπων, έχουν επικρατήσει ορισμένοι μύθοι γύρω από τα θαλασσινά. Ας δούμε όμως τι ισχύει και τι όχι.

Μύθος: Τα θαλασσινά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε διαιτητική χοληστερόλη.

Αλήθεια: Μία μερίδα γαρίδες των 150γρ. αποδίδουν περίπου 235mg χοληστερόλης, μία ποσότητα όπου στα πλαίσια μιας υγιεινής διατροφής δεν είναι επιζήμια για την υγεία. Επειδή, τα θαλασσινά είναι τρόφιμα με υψηλή διατροφική αξία, παρέχουν άπαχη πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, με μικρή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά (είναι πιο πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά) και με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνες και μέταλλα.

Μύθος: Τα θαλασσινά αυξάνουν το βάρος.

Αλήθεια: Αν καταναλώνονται τηγανητά τότε ναι μπορεί να αυξηθεί το σωματικό βάρος. Αντιθέτως, όταν είναι μαγειρεμένα με άλλους τρόπους, στην κατσαρόλα ή ψητά, η κατανάλωση τους με μπορεί να συμβάλλει στην απώλεια βάρους επειδή είναι χαμηλά σε θερμίδες, πλούσια σε πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας και περιέχουν πολυακόρεστα λιπαρά. Η υψηλή περιεκτικότητα τους σε πρωτεΐνη συμβάλλει στο αίσθημα κορεσμού.

Μύθος: Τα θαλασσινά προκαλούν σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις, που απειλούν τη ζωή.

Αλήθεια: Τα θαλασσινά, όπως και το αυγό, το γάλα, το σιτάρι, οι ξηροί καρποί αποτελούν ένα από τα κυριότερα αλλεργιογόνα τρόφιμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τα αποκλείσουμε τελείως από τη διατροφή μας. Είναι όμως αναγκαίο να παρατηρήσουμε αν μετά την κατανάλωσή τους υπάρχουν ένα από τα ακόλουθα συμπτώματα: κνίδωση, εμετός, διάρροια, οίδημα στο λαιμό, στα χείλη ή στη γλώσσα, δύσπνοια τότε πρέπει να αναζητήσετε αμέσως ιατρική συμβουλή.

Μύθος: Τα θαλασσινά έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε βαρέα μέταλλα από τα ψάρια.

Αλήθεια: Τα θαλασσινά έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε υδράργυρο και κάδμιο σε σχέση με τα μεγάλα ψάρια. Επομένως, η σύσταση για την κατανάλωσή τους είναι η ίδια με τα μεγάλα ψάρια. Δηλαδή, όχι περισσότερο από 140γρ. θαλασσινών την εβδομάδα.

Μύθος: Τα θαλασσινά δεν περιέχουν βιταμίνες και μέταλλα.

Αλήθεια: Τα θαλασσινά περιέχουν ω-3 λιπαρά οξέα, βιταμίνη Β12 και ψευδάργυρο, βασικά μικροθρεπτικά συστατικά που προάγουν την εγκεφαλική λειτουργία, συμβάλλουν στην καρδιαγγειακή υγεία και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Συνοψίζοντας, τα θαλασσινά τα οποία χωρίζονται σε 2 μεγάλες κατηγορίες τα καρκινοειδή (γαρίδες, καραβίδες, αστακός κ.ά.) και τα μαλάκια (αχιβάδες, στρείδια, μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές κ.ά.), είναι πλούσια σε άπαχη πρωτεΐνη, καλά λιπαρά και μικροθρεπτικά συστατικά.

Τα οφέλη που παρέχουν στη σωματική υγεία είναι η προαγωγή της απώλειας βάρους, η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Επίσης, συμβάλλουν στην καλή εγκεφαλική λειτουργία και στην ενίσχυση της μνήμης. Ενδυναμώνουν την καρδιαγγειακή υγεία.

Ωστόσο, η περιεκτικότητά τους σε βαρέα μέταλλα (υδράργυρο και κάδμιο), που βιοσυσσωρεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό και δεν μπορούν να απομακρυνθούν ή να διασπαστούν ως ουσίες, καθιστά την κατανάλωσή τους να γίνεται σε μικρές με μέτριες ποσότητες κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. Επιπρόσθετα, λόγω του αυξημένου κινδύνου τροφικής λοίμωξης είναι απαραίτητο να μαγειρεύονται καλά και να τα προμηθευόμαστε από καταστήματα με θαλασσινά και ψάρια.

Τέλος, τα θαλασσινά αποτελούν μία θρεπτική και νόστιμη επιλογή για το γενικό υγιή πληθυσμό στα πλαίσια μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής, όπως προστάζει το Μεσογειακό πρότυπο διατροφής.