MENU
Κερδίστε Προσκλήσεις
ΔΕΥΤΕΡΑ
04
ΜΑΡΤΙΟΥ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ
ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΚΘΕΣΗΣ
ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΕΚΘΕΣΗ X
Articulate: Έκθεση της Μυρτώς Ψυχάκη στη The Blender Gallery
Από 01/03/2024 έως 22/03/2024
Be a Good Girl: Έκθεση της Δήμητρας Μαρούδα στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα»
Από 17/02/2024 έως 06/03/2024
Broken Mirror: Δέκα καλλιτέχνες απέναντι στον «Σπασμένο Καθρέφτη» στην Γκαλερί Αργώ
Από 29/02/2024 έως 23/03/2024
Cindy Sherman at Cycladic: Πρώιμα έργα - ορόσημα της Αμερικανίδας φωτογράφου στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Από 30/05/2024 έως 04/11/2024
Far East: Έκθεση του Πολύβιου Ανεμογιάννη στο 1927 Art Space
Από 19/10/2023 έως 24/03/2024
Grand Tour: 17 έργα φιλελλήνων από την Κυβερνητική Συλλογή Τέχνης του Ηνωμένου Βασιλείου σε μια έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη
Από 05/07/2023 έως 01/06/2025
I want to be the Hero of my story: Έκθεση της Αρτέμιδος Ποταμιάνου στην ΕΝΙΑ Gallery
Από 20/10/2023 έως 16/03/2024
Les Toits de Paris: Έκθεση του Εδουάρδου Σακαγιάν στην Γκαλερί Kalfayan
Από 25/01/2024 έως 10/03/2024
The Artist's Pulse: Οι καλλιτέχνες μοιράζονται τον παλμό τους στην Thalia Gallery
Από 27/02/2024 έως 08/03/2024
assembling memories: Μία πολυμεσική εμπειρία τέχνης της Ντένης Θεοχαράκη στον «Ελληνικό Κόσμο»
Από 06/03/2024 έως 31/05/2024
«Re.trace»: Μια ωδή στον Homo faber στη γκαλερί «7»
Από 20/02/2024 έως 09/03/2024
Έκθεση Μαρσέλ Ντυσάν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στην γκαλερί Ελευθερία Τσέλιου
Από 21/02/2024 έως 30/03/2024
Ένα φως που δεν ξεχνάς: Τα μυστηριακά τοπία της Κατερίνας Σεραφετινίδου στην Γκαλερί Σκουφά
Από 18/01/2024 έως 10/03/2024
Αλληγορίες καθημερινότητας: Έκθεση του Κώστα Λαμπρόπουλου στην Αίθουσα Τέχνης «Αστρολάβος - δεξαμενή»
Από 23/02/2024 έως 20/04/2024
Αφιέρωμα στη ζωγράφο Ηρώ Κανακάκη από την Εθνική Βιβλιοθήκη
Από 23/01/2024 έως 22/03/2024
Γη και φως: Έκθεση του Γερμανού γλύπτη Ingbert Brunk στην αίθουσα τέχνης artworx
Από 09/02/2024 έως 09/03/2024
Γιάννης Τσαρούχης: «Ήμουν και έμεινα ένας ερευνητής και ένας μαθητής»
Από 10/02/2024 έως 21/04/2024
Γιώργος Τόλης: Ζωγραφικές «Περιπλανήσεις της φαντασίας» στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα»
Από 01/03/2024 έως 11/03/2024
Γόρδιοι Δεσμοί: Έκθεση του Στέργιου Στάμου στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων
Από 22/02/2024 έως 24/03/2024
Διαιρεμένες Μνήμες 1940-1950: Το αποτύπωμα μιας ταραγμένης δεκαετίας μέσα από μια ψηφιακή έκθεση
Από 15/11/2021 έως 31/12/2026
Εγεννήθην εν Σκιάθω: Εικαστικό αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη από το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Από 23/01/2024 έως 25/03/2024
Ζωγραφική «out of the box»: Τα «άφοβα» φανταστικά όντα της Σοφίας Φωτιάδου
Από 16/02/2024 έως 16/03/2024
Θεατές του αλλού: Έκθεση της Βασιλικής Πανταζή στην Αίθουσα Τέχνης «Αστρολάβος - δεξαμενή»
Από 23/02/2024 έως 20/04/2024
Μακρύς ο δρόμος…: Ο Γαβρίλος Μιχάλης συλλέγει βιώματα και έργα στο ΠΕΣ Πολύτροπον
Από 10/02/2024 έως 10/04/2024
Μιχάλης Οικονόμου: Η αλχημεία της ζωγραφικής του στο Ίδρυμα Θεοχαράκη
Από 01/02/2024 έως 12/05/2024
Μνήμες ενός ταξιδιώτη: Η Μαρία Αϊβαλιώτου "ζωγραφίζει" την ψυχή της στο Κέντρο Τεχνών ΜΕΤΣ
Από 29/02/2024 έως 16/03/2024
Νεοϊμπρεσιονισμός στη Μεσόγειο: Μια έκθεση στο Μουσείο Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή
Από 10/01/2024 έως 07/04/2024
Ο Μανώλης Χάρος αποτυπώνει τον «αιωρούμενο χρόνο» στη νέα του έκθεση
Από 29/02/2024 έως 23/03/2024
Ο ναΐφ, πολύχρωμος κόσμος της Σοφίας Καλογεροπούλου σε μια έκθεση στο Μέγαρο Μουσικής
Από 19/02/2024 έως 15/03/2024
Πέρα από το μπετόν: Ο Αντώνης Σκαμπαβίριας ζωγραφίζει την ποιητική του άστεως στην Γκαλερί Σκουφά
Από 15/02/2024 έως 09/03/2024
Ρίκα Πανά: «Προς το Φως» στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων
Από 15/02/2024 έως 17/03/2024
Τα «Ν(ο)ήματα» που συνδέουν την τέχνη όλων των εποχών στο Μουσείο της Ακρόπολης
Από 04/12/2023 έως 14/04/2024
Τα χρώματα στη Χαρακτική του Γιώργη Βαρλάμου: Μια νέα έκθεση για την εικαστική διαδρομή του καλλιτέχνη
Από 23/01/2024 έως 28/04/2024
Χαιρώνεια, 2 Αυγούστου 338 π.Χ. Μια μέρα που άλλαξε τον κόσμο: Η νέα έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης
Από 14/12/2023 έως 31/03/2024
Ωδείο Αθηνών: Ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος και το Bauhaus
Από 21/03/2022 έως 20/03/2024
ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΚΑΛΕΡΙ
ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΧΩΡΟ X 1927 art space ENIA gallery Eleftheria Tseliou Gallery Kalfayan Galleries Online Sianti Gallery Thalia Art Gallery The Blender Gallery Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β.& Μ.Θεοχαράκη Αστρολάβος-Δεξαμενή Γκαλερί 7 Γκαλερί Αργώ Γκαλερί Ζουμπουλάκη Γκαλερί Σκουφά Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος Κέντρο Πολιτισμού Ελληνικός Κόσμος Κέντρο Τεχνών ΜΕΤΣ Μέγαρο Μουσικής Αθηνών Μουσείο Ακρόπολης Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης - Κεντρικό Κτίριο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης - Μέγαρο Σταθάτου Μουσείο Μπενάκη - Κτίριο Πινακοθήκης Χατζηκυριάκου - Γκίκα Μουσείο Μπενάκη - Μουσείο Ελληνικού Πολιτισμού Μουσείον της Πόλεως των Αθηνών – Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα Μερκούρη Χώρος Πολιτισμού «Εργαστήρι Γιώργη Βαρλάμου» Χώρος Τέχνης artworx Χώρος Τέχνης Πολιτιστικής Εταιρείας Σαρωνικού Πολύτροπον Ωδείον Αθηνών
Τεκμήρια

«Στο όνομα της ανθρωπιάς»: Η βοήθεια για τους πρόσφυγες του 1922 και οι ΗΠΑ

Με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Συνθήκη της Λωζάνης, η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα παρουσιάζει μια πλούσια έκθεση τεκμηρίων που αναδεικνύει την εθελοντική ανθρωπιστική δράση Αμερικανών πολιτών και ιδρυμάτων στην Ελλάδα, από το 1918 έως το 1929, με στόχο την ανακούφιση και την αρωγή των προσφύγων.

Νοσοκόμες των
Νοσοκομείων Αμερικανίδων Κυριών
στο Δουργούτι (Νέος
Κόσμος)
φροντίζουν μικρούς ασθενείς με τράχωμα
.
Drexel
University
College
of
Medicine
,
Αρχείο
American
Women
'
s
Hospital
Νοσοκόμες των Νοσοκομείων Αμερικανίδων Κυριών στο Δουργούτι (Νέος Κόσμος) φροντίζουν μικρούς ασθενείς με τράχωμα . Drexel University College of Medicine , Αρχείο American Women ' s Hospital
author-image Σπύρος Κακουριώτης

Αναρωτηθήκατε ποτέ, διασχίζοντας την κεντρική λεωφόρο της Καισαριανής, γιατί το γήπεδο που συναντάτε λέγεται «Νήαρ Ηστ»; Γιατί το παλιότερο ιδιωτικό κολέγιο της Θεσσαλονίκης λέγεται «Ανατόλια»; Και τι δουλειά έχει στη Θέρμη μια Γεωργική Σχολή αμερικάνικη;

Απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα, όπως και στο τι τα συνδέει όλα αυτά μεταξύ τους, δίνει η ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έκθεση «Στο όνομα της ανθρωπιάς. Αμερικανική ανακουφιστική βοήθεια στην Ελλάδα, 1918-1929», που διοργανώνει η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα (ΑΣΚΣΑ).

Καρτ – ποστάλ του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού στην Ελλάδα,1918 – 1919 Illinois College , Khalaf Al Habtoor Αρχεία

Η ανταλλαγή πληθυσμών

Στις 30 Ιανουαρίου 1923, οι αντιπρόσωποι της Τουρκίας και της Ελλάδας υπέγραφαν στη Λωζάνη της Ελβετίας τη Σύμβαση περί ανταλλαγής πληθυσμών, που θα μετέτρεπε σε πρόσφυγες περισσότερους από ενάμισι εκατομμύριο κατοίκους των δύο χωρών, που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους με μοναδικό κριτήριο τη θρησκεία τους.

Έτσι, 1.221.489 ελληνορθόδοξοι από τα εδάφη της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας βρέθηκαν στην Ελλάδα και 350-400.000 μουσουλμάνοι από την Ελλάδα, αντίστοιχα, στην Τουρκία, αφήνοντας πίσω όλη τους την ακίνητη περιουσία… Έκλεινε έτσι, «όχι μ’ ένα πάταγο αλλά μ’ ένα λυγμό», ένας υπερδεκαετής πολεμικός κύκλος, που μεταμόρφωσε κυριολεκτικά και τις δύο χώρες.

γχρωμη λιθογραφία της Περιθάλψεως Εγγύς Ανατολής για την εκστρατεία συγκέντρωσης $30,000,000 , Νέα Υόρκη 1919. ΑΣΚΣΑ Αρχεία Συλλογή Jack L . Davis

Αμερικανική ανθρωπιστική δράση

Με αφορμή αυτή την επέτειο, η ΑΣΚΣΑ, στην έκθεση που επιμελήθηκαν οι Ελευθερία Δαλέζιου, Μαρία Γεωργοπούλου και Ναταλία Βογκέικωφ-Brogan, αναδεικνύει με γλαφυρό εικαστικά τρόπο τις διάφορες μεθόδους με τις οποίες αμερικανικές εθελοντικές οργανώσεις, αλλά και ιδιώτες σπρωγμένοι από φιλανθρωπικά ή και θρησκευτικά κίνητρα, προσέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια στους χριστιανούς πρόσφυγες, οργάνωσαν την εκκένωση της φλεγόμενης Σμύρνης και συνέδραμαν τους πληθυσμούς που βρέθηκαν στην Ελλάδα στην αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών τους αλλά και στην επίτευξη αυτάρκειας.

Πρόκειται, κυριολεκτικά για μια «αρχειακή ανασκαφή», που ξεκίνησε τα τελευταία 15 χρόνια, με στόχο την ανάδειξη της ποικίλης δράσης του προσωπικού της ΑΣΚΣΑ, μέσα από τα δεκάδες έγγραφα και τεκμήρια που άφησαν πίσω τους, στα αρχεία της Σχολής – όπως μια… ραπτομηχανή Singer, με την επιγραφή «Αμερικανικός Ερυθρός Σταυρός», που βρέθηκε στο υπόγειο της διευθυντικής κατοικίας! Από αυτήν την αναδίφηση προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του υλικού που εκτίθεται, μαζί με δάνεια από άλλα ιδρύματα.

Παραδοσιακές κούκλες παραγωγής των εργαστηρίων κεντητικής των Near East Industries , Αθήνα 1932 – 1939. ΑΣΚΣΑ Αρχεία, Συλλογή Jack L . Davis

Από τη Σμύρνη μέχρι τη… Μακρόνησο

Η αφήγηση της έκθεσης επικεντρώνεται στη δεκαετία του 1920, οι απολήξεις της, όμως, φτάνουν μέχρι το 1940, και χωρίζεται σε έξι ενότητες. Η πρώτη αφορά την αρχική φάση παρουσίας του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού στην Ελλάδα (1918-19), καθώς και την εντυπωσιακή εκστρατεία συγκέντρωσης 30 εκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες των προσφύγων. Γνωστοί αμερικανοί καλλιτέχνες (William B. King, Wladyslaw Theodore Benda, Douglas Volk, Ethel Franklin Betts) φιλοτέχνησαν αφίσες προκειμένου να βοηθήσουν σε αυτό.

Η επόμενη ενότητα αφορά την αμερικανική ανθρωπιστική επέμβαση στη Σμύρνη, αλλά και τη δράση, πλέον στην Ελλάδα, μιας σειράς οργανώσεων όπως η Near East Relief, τα Νοσοκομεία Αμερικανίδων Κυριών (οι οποίες διηύθυναν και το λοιμοκαθαρτήριο της Μακρονήσου, που υποδεχόταν πόντιους και καυκάσιους πρόσφυγες) κ.ά.

Περνώντας από την άμεση ανακούφιση στο στόχο της αυτάρκειας, η έκθεση αναφέρεται στις ευρηματικές πρωτοβουλίες που συνδύαζαν την παροχή επαγγελματικής απασχόλησης στους πρόσφυγες και την κινητοποίηση των φιλανθρωπικών δικτύων, όπως ήταν η Near East Industries, που διέθετε χειροτεχνήματα φτιαγμένα από γυναίκες πρόσφυγες (κούκλες, τσάντες κ.λπ.).

Τσάντα από τα εργαστήρια κεντητικής των Near East Industries , Αθήνα 1930 – 1939. ΑΣΚΣΑ Αρχεία, Συλλογή Jack L . Davis

Το φράγμα του Μαραθώνα και η Γεννάδειος

Δύο ακόμη ενότητες είναι αφιερωμένες σε μεγάλα έργα υποδομής, που υλοποίησαν αμερικανικές εταιρείες, στο πλαίσιο του βενιζελικού εκσυγχρονιστικού προγράμματος της δεκαετίας του 1930, όπως το φράγμα του Μαραθώνα που οικοδομήθηκε από την Ulen ή τα μεγάλα αποστραγγιστικά έργα στις κοιλάδες του Στρυμόνα και της Δράμας, που υλοποίησε η ίδια εταιρεία σε συνεργασία με την John Monks. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η οικοδόμηση της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, με χρηματοδότηση του Ιδρύματος Carnegie.

Την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα μετεγκαθίστανται και λειτουργούν μια σειρά αμερικανικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, προσφέροντας την υποδομή για την εκπαίδευση των παιδιών της ελίτ (αλλ’ όχι μόνο): Το Κολλέγιο Ανατόλια στη Θεσσαλονίκη και το Αμερικανικό Κολλέγιο Θηλέων (Pierce) στην Αθήνα, αλλά και η Αμερικανική Γεωργική Σχολή, η ΧΑΝ κ.λπ.

Η τελευταία ενότητα είναι αφιερωμένη στους έλληνες οθωμανούς, που κατέφυγαν απευθείας στις ΗΠΑ, και στις σχέσεις τους, όχι πάντα αρμονικές, με την ελληνοαμερικανική κοινότητα, αλλά και στη μουσική τους, που αποτυπώθηκε στην εντυπωσιακή δισκογραφική παραγωγή της περιόδου.

ίσκος 12 ιντσών, «Η Μαργιορή παντρεύεται , υπό Κούλας», 1921. Πανελλήνιον, Εταιρεία Δίσκων Φωνογράφου Νέα Υόρκη. Συλλογή Christopher King

Παράλληλες εκδηλώσεις

Την έκθεση συνοδεύει πλούσια εικονογραφημένος δίγλωσσος κατάλογος, με κατατοπιστικά κείμενα τεκμηρίωσης, σχεδιασμένος από τον εικαστικό Ανδρέα Γεωργιάδη, που μαζί με την Βιβή Γερολυμάτου σχεδίασαν και την ίδια την έκθεση.

Ακόμη, στο πλαίσιο της έκθεσης προγραμματίζονται διαλέξεις, από τον δρα Δημήτρη Καμούζη με θέμα «Greece and the Post-1922 International Humanitarian Aid: The Untold Story», στις 14 Νοεμβρίου, και από τους Λευτέρη Ζώρζο, Νίνα Γεωργιάδου και Ελευθερία Δαλέζιου με θέμα «The Near East Relief Orphanage of Syros», στις 12 Δεκεμβρίου. Και οι δύο θα πραγματοποιηθούν στο αμφιθέατρο Cotsen (Αναπήρων Πολέμου 9, Κολωνάκι), στις 19.00, με ελεύθερη είσοδο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑΈκθεση τεκμηρίων για την κατάληψη της Νομικής του 197312.09.2018

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Διάρκεια Έκθεσης: 17 Οκτωβρίου 2023 - 18 Φεβρουαρίου 2024
Είσοδος: Ελεύθερη
Πληροφορίες Χώρου: Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, Πτέρυγα Ι. Μακρυγιάννη, Σουηδίας 61, Κολωνάκι
Περισσότερα από Art & Culture
VIMA_WEB3b