Η χαμένη όπερα «Ανδρονίκη» του Αλέξανδρου Γκρεκ στο Δημοτικό θέατρο Ολύμπια

Η χαμένη όπερα «Ανδρονίκη» του Κερκυραίου συνθέτη Αλέξανδρου Γκρεκ θα παρουσιαστεί την Κυριακή 28 Νοεμβρίου στις 20:00 σε συναυλιακή μορφή στο Ολύμπια, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για την Ελληνική Επανάσταση.

Η «Ανδρονίκη» είναι η πρώτη όπερα του Αλέξανδρου Γκρεκ (1876 – 1959) και ολοκληρώθηκε το 1905, μετά από συγγραφή που διήρκεσε πάνω από δύο χρόνια. Το λιμπρέτο έγραψε, σε στενή συνεργασία με τον συνθέτη, ο ποιητής και λογοτέχνης Α. Βρανάς, ο οποίος βασίστηκε στο ιστορικό μυθιστόρημα του Στέφανου Ξένου «Η ηρωίς της Ελληνικής Επαναστάσεως, ήτοι σκηναί εν Ελλάδι από το 1821 – 1827», ένα έργο με ιστορικό, μυθιστορηματικό, εθνικό και διαχρονικό χαρακτήρα. Η υπόθεση εκτυλίσσεται γύρω από τρία φανταστικά πρόσωπα, την ηρωίδα Ανδρονίκη, τον αγωνιστή Θρασύβουλο και τον κακόβουλο Βάρθακα, κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης.

Ο Γκρεκ ακολούθησε ως συνθέτης την προσανατολισμένη σε ευρωπαϊκά πρότυπα Επτανησιακή μουσική παράδοση, όμως όπως αναφέρει ο ίδιος: «…μολονότι είμαι ποτισμένος με τα νάματα του Βάγνερ και την μελωδίαν της Γαλλικής και Ιταλικής μουσικής, επροσπάθησα εις την σύνθεσιν της Ανδρονίκης να αποφύγω όσον το δυνατόν την ξενικήν χροιάν, συνάμα δέ αφ’ ενός μέν να εγχύσω την Ελληνικήν μουσικήν εις το καλούπι της σημερινής αρμονίας, αφ’ ετέρου δέ να μή βλάψω διόλου τον χρωματισμόν της εθνικής μελωδίας με τον πλούτον της νέας ενορχηστρώσεως την οποίαν ηκολούθησα εις το έργον μου».

Χορωδία Δήμου Αθηναίων

Για πρώτη φορά παρουσιάστηκαν αποσπάσματα από την όπερα σε μία μεγάλη συναυλία τον Δεκέμβριο του 1906 στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών, με έργα του Γκρεκ, με τον ίδιο τον συνθέτη στο πιάνο. Ακολούθησε μία δεύτερη αποσπασματική παρουσίαση στο Δημοτικό Θέατρο Κέρκυρας το 1908, αυτή την φορά με ορχήστρα, ενώ ολόκληρη φαίνεται να παίχτηκε η όπερα για πρώτη φορά το 1911 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου στο μεταξύ είχαν μετοικίσει (και παρέμειναν μέχρι το 1948) ο συνθέτης με την σύζυγο του. Σποραδικές και ανεπιβεβαίωτες μόνο πληροφορίες υπάρχουν για άλλες εκτελέσεις, κυρίως στην Αίγυπτο, τα επόμενα χρόνια.

Το χειρόγραφο σπαρτίτο βρέθηκε το 2014 στο Αρχείο του Ωδείου Αθηνών. Η ενορχηστρωμένη παρτιτούρα δεν εντοπίστηκε ωστόσο ποτέ.