Στις 9 Ιουνίου εορτάζεται η Διεθνής Ημέρα Αρχείων, ημέρα η οποία συνιστά, όπως μας πληροφορεί με δήλωσή της η υπουργός Πολιτισμού, «αφορμή για την εμπέδωση της γνώσης και την ευαισθητοποίηση του κοινού, σχετικά με την ανάγκη στήριξης και ενίσχυσης των αρχείων, αλλά και την υπενθύμιση προς τους αρμόδιους φορείς της υποχρέωσης διασφάλισης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, διαχείρισης και προσβασιμότητάς τους».
Την ίδια ημέρα, το Σωματείο Εργαζομένων στα Γενικά Αρχεία του Κράτους ενημέρωνε (για πολλοστή φορά) το κοινό αλλά και κάθε αρμόδιο «για τη συνεχιζόμενη δεινότατη θέση στην οποία βρίσκονται, στο σύνολό τους, οι υπηρεσίες των Γενικών Αρχείων του Κράτους». Η αδυναμία εκτέλεσης προμηθειών κάθε είδους έχει ως αποτέλεσμα οι υπηρεσίες να βιώνουν «εργασιακή ασφυξία και να κινδυνεύει η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων, του κοινού, καθώς και η διατήρηση του πολύτιμου αρχειακού υλικού».
Με απλά λόγια, εδώ και καιρό, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους δεν εισπράττουν ούτε ευρώ για «αναλώσιμα» και οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να αγοράζουν μόνοι τους χαρτιά υγείας, σαπούνι, αντισηπτικά, γάντια και χαρτί Α4. Παρόλα αυτά, και ενώ τα κάθε είδους αρχεία, δημόσια ή ιδιωτικά, παραμένουν κλειστά για τους ερευνητές εδώ και οκτώ μήνες (!!!), οι εργαζόμενοι, και των ΓΑΚ και άλλων αρχείων, προσπαθούν να ανταποκριθούν σε αιτήματα των ερευνητών, ελέγχοντας ένα έγγραφο, φωτογραφίζοντας κάποιο άλλο, εξυπηρετώντας στο μέτρο των δυνάμεων και των δυνατοτήτων τους όσους τους απευθύνονται.
photo: Tim Van Cleef/unsplash
Όμως αυτή η πρακτική, όσο καλοπροαίρετη και υποβοηθητική κι αν είναι, δεν λύνει το πρόβλημα. Γιατί το πρόβλημα βρίσκεται στην αδιαφορία του υπουργείου Παιδείας, στην εποπτεία του οποίου ανήκουν τα αρχεία και οι βιβλιοθήκες, αλλά και της κυβέρνησης συνολικά. Συζητώντας με επικεφαλής αρχειακών φορέων, διαπιστώνει κανείς ότι είναι πλέον πεισμένοι και πεισμένες ότι η πολιτική ηγεσία απλώς αδιαφορεί γι’ αυτούς.
Είναι εύκολο για την κυρία υπουργό του Πολιτισμού να εκδίδει δελτία τύπου όπου να υπενθυμίζει στους αρμόδιους φορείς την υποχρέωση διασφάλισης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, διαχείρισης και προσβασιμότητας των αρχείων, όταν τα κλειστά αρχεία που κινδυνεύουν να μετατραπούν σε αποθήκες με παλιόχαρτα είναι στην ευθύνη άλλου.
Όμως για τους επικεφαλής των αρχειακών φορέων και των βιβλιοθηκών, για τους εργαζομένους και για τους χρήστες τους, που έχουν βρεθεί αποκλεισμένοι με σοβαρές συνέπειες για την έρευνα συνολικά, όλα αυτά είναι κούφια λόγια. Αν η κ. Μενδώνη νοιάζεται για την τύχη των αρχείων, ας πιέσει την συνάδελφό της επί της Παιδείας (που φρόντισε να αγνοήσει τη διεθνή ημέρα) ώστε να ανοίξουν άμεσα στο ερευνητικό κοινό. Αλλιώς, οι ανακοινώσεις είναι περιττές. Στο σπίτι του κρεμασμένου άλλωστε δεν μιλάνε για σκοινί…
