23ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: Τα 72 ελληνικά ντοκιμαντέρ που θα προβληθούν

Η Δήμητρα είναι εργαζόμενη στο χώρο του σεξ και επί χρόνια πρόεδρος του σωματείου Ατόμων Εργαζόμενων στο Σεξ Ελλάδας. Αγαπάει τη δουλειά της και υπήρξε ιδιοκτήτρια σε ένα από τα παλαιότερα σπίτια της Αθήνας. Η ταινία σκιαγραφεί το πορτρέτο της Δήμητρας στη διάρκεια δώδεκα χρόνων. Ταυτόχρονα, η κάμερα καταγράφει όψεις της πόλης που αλλάζει σημαδεμένη από τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης. Γνωρίζοντας τη Δήμητρα ερχόμαστε αντιμέτωποι με τα στερεότυπα μας για το σεξ, την γυναικεία επιθυμία, την ατομική ελευθερία, αλλά και τον τρόπο που μας αλλάζουν οι δοκιμασίες σε κρίσιμες ιστορικές στιγμές.

Tον Μάιο του 2020 στη διάρκεια του πρώτου lockdown της χώρας, σε ένα γηροκομείο στον Άγιο Στέφανο, βόρεια της Αθήνας, για δυο μήνες, το προσωπικό και οι φιλοξενούμενοι, έζησαν έναν πρόσθετο και ταυτόχρονο εγκλεισμό αφού σφράγισαν την μονάδα για προληπτικούς λόγους. Η πράξη ήταν μοναδική σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, ίσως και παγκόσμιο μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Ποια μπορεί να είναι η αντίσταση στην ακροδεξιά, τον φασισμό και τον ναζισμό; Η Δημοκρατία μπορεί να απαλλαγεί οριστικά από αυτές τις λαίλαπες, χωρίς να ποδοπατήσει τις αρχές της; Πώς εντέλει πρέπει να αντισταθούμε; Η απάντηση ανήκει στη δικαιοσύνη; Μπορεί να προκύψει από ένα μπαράζ των δημοκρατικών κομμάτων; Χρειάζεται ένα δημοσιογραφικό μποϊκοτάζ; Κοινωνική επαγρύπνηση; Σωστή παιδεία; Ή η αντίσταση πρέπει να είναι πιο δυναμική και μαχητική από τα παραπάνω; Η δίκη που μπορεί να συγκριθεί σε σημασία και ίσως να ξεπερνά τη δίκη της Νυρεμβέργης αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του ντοκιμαντέρ.

Ο Εμπουμπεκίρ και η Γκόνζα κατηγορούνται στην Τουρκία για τρομοκρατία. Μετά από τρία χρόνια κυνηγημένοι, καταφέρνουν να δραπετεύσουν στην Ελλάδα. Είναι πλέον ελεύθεροι, αλλά πρέπει να μάθουν να ζουν με μια αβάσταχτη απώλεια. Ο Αχμέτ, που ήταν γιατρός, περνά τις μέρες του σε μυστική τοποθεσία, μαζί με άλλους Τούρκους που αναγκάστηκαν, επίσης, να αυτοεξοριστούν. Όσο περνάει όμως ο καιρός, μεγαλώνει η επιθυμία του να μην ζει πια ως φυγάς, αλλά να ενταχθεί στην χώρα που τον φιλοξενεί. Οι Αόρατοι είναι μια ταινία για την τουρκική κοινότητα που διώκεται. Τα μέλη της, είναι πλέον έτοιμα να πουν την ιστορία τους.

Το ντοκιμαντέρ αφηγείται την ιστορία μιας γυναίκας που γεννήθηκε στη Γερμανία μετά τον πόλεμο και της συντριπτικής της ανάγκης για ζωή και αγάπη. Δύο χρόνια μετά τον θάνατό της, ο γιος της κάνει μια εις βάθος έρευνα στο ημερολόγιο, τα γράμματα, τους ανθρώπους και τα μέρη που γνώριζε κάποτε. Ένα ταξίδι ανάμεσα στη Στουτγκάρδη της Γερμανίας και την Αλεξάνδρεια της Ελλάδας με μια ερώτηση που εκκρεμεί: «τι είδους ζωή είναι αυτή;» Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, ο γιος της προσπαθεί να συμφιλιωθεί με την πάντα εξαφανισμένη μητέρα του, «τη Γερμανίδα με το ποδήλατο».

Προσωπικοί δαίμονες, θυσίες, μάχη με τον καθρέφτη, απωθημένα, στόχοι, σκληρή προπόνηση και σκληρή διατροφή συμπληρώνουν την καθημερινότητα των Body Builders. Η προσπάθεια τους να γίνουν επαγγελματίες Body Builders και να διακριθούν είναι αέναη και απαιτητική, ο ανταγωνισμός μεγάλος και η προετοιμασία μηνών στο γυμναστήριο κρίνεται σε μια στιγμή πάνω στην σκηνή. Για κάποιους σιδερένιο άθλημα, για άλλους τρόπος ζωής, για άλλους ματαιοδοξία και για κάποιους άλλους, θρησκεία. Για όλους τους όμως ισχύει το “once a bodybuilder, always a bodybuilder”.

Η ταινία τεκμηρίωσης Ενθύμιον παρακολουθεί την τοπική παράδοση και τους εορτασμούς του Πάσχα στο Γιρομέρι Θεσπρωτίας. Δίπλα στα ελληνοαλβανικά σύνορα, το Γιρομέρι είναι ένας παραδοσιακός οικισμός με φθίνοντα πληθυσμό που αριθμεί σήμερα γύρω στους πενήντα κατοίκους. Εκεί βρίσκεται και η ιστορική Μονή Γιρομερίου, χτισμένη τον 14ο αιώνα, η οποία δέχεται μεγάλο αριθμό επισκεπτών -προσκυνητών και τουριστών- καθόλη την διάρκεια του χρόνου. Συνδυάζοντας σπάνιο αρχειακό υλικό και επιτόπια παρατήρηση, το ντοκιμαντέρ εξετάζει διάφορες πτυχές της σύγχρονης πραγματικότητας στη ζωή του χωριού, εστιάζοντας στις εορταστικές εκδηλώσεις και ιδιαίτερα σε ένα ξεχωριστό έθιμο της Δευτέρας του Πάσχα.

«Oι πικροδάφνες» είναι μια βόλτα στην νυχτερινή Αθήνα μέσα από τα μάτια της Μπέτυς Βακαλίδου, της Εύας Κουμαριανού και της Πάολας Ρεβενιώτη.