Στην Αμερικανίδα ποιήτρια Louise Glück το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2020

Ανακοινώθηκε σήμερα, Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2020, από τη Σουηδική Ακαδημία, ο φετινός μεγάλος νικητής για ένα από τα σπουδαιότερα λογοτεχνικά βραβεία στον κόσμο, το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Πρόκειται για την Αμερικανίδα ποιήτρια Louise Glück, η οποία τιμήθηκε από την Ακαδημία για την «αδιαμφισβήτητη ποιητική φωνή της που με την απέριττη ομορφιά της αναγάγει την μεμονωμένη ύπαρξη σε καθολική», σύμφωνα με την ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας.

Με τη βράβευση της η Louise Glück γίνεται η 16η γυναίκα στην ιστορία του θεσμού, η οποία τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, ακολουθώντας την Πολωνέζα συγγραφέα και ακτιβίστρια Olga Tokarczuk, η οποία βραβεύτηκε για το 2018, αλλά και η πρώτη Αμερικανίδα μετά την Toni Morrison, το 1993.

Εξηγώντας την απόφαση της επιτροπής του Νόμπελ, ένας εκ των μελών της, ο Anders Olsson σημείωσε ότι «η φωνή της Glück, ειλικρινής και ασυμβίβαστη, σηματοδοτεί την επιθυμία της ποιήτριας να γίνει κατανοητή. Έχει χιούμορ και κοφτερό πνεύμα. Ακόμη και αν το αυτοβιογραφικό υπόβαθρο είναι σημαντικό στα έργα της, δεν πρέπει να τη θεωρούμε ως μια ποιήτρια της εξομολόγησης. Αποζητά οικουμενικότητα(…), με τρία αδιάλυτα χαρακτηριστικά να ξεχωρίζουν μέσα στο έργο της: το θέμα της οικογενειακής ζωής, μια λιτή και συνάμα παιχνιδιάρική νοημοσύνη, καθώς και μια εκλεπτυσμένη αίσθηση όσον αφορά τη σύνθεση. 

Οι δώδεκα συλλογές ποιημάτων της, από το «Faithful and Virtuous Night» έως το «The Wild Iris», διέπονται από μια χαρακτηριστική καθαρότητα. Στα ποιήματά της το Εγώ αφουγκράζεται τα απομεινάρια των ονείρων και των ψευδαισθήσεων του, και κανείς δεν έχει υπάρξει τόσο αδιάλλακτος όσο η ίδια στην αντιμετώπιση των αυταπατών».

Εδώ με τον πρώην Αμερικανό Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα

Μια από τις ηγετικές μορφές της αμερικάνικης ποίησης, η βραβευμένη με Pulitzer (1993) και Αμερικάνικο Κρατικό Βραβείο Ποίησης (2014), Louise Glück, διαπραγματεύεται στο έργο της ζητήματα γύρω από την παιδική ηλικία και την οικογενειακή ζωή, την απώλεια, την επιθυμία, την απομόνωση και την απογοήτευση ενώ συχνά δουλεύει πάνω σε παραλλαγές αρχαίων ελληνικών και ρωμαϊκών μύθων.

Γεννημένη στη Νέα Υόρκη, στις 22 Απριλίου του 1943, η Louise Glück πραγματοποίησε το ποιητικό της ντεμπούτο με τη συλλογή «Firstborn», το 1968. Συχνά χαρακτηρίζεται ως μια «αυτοβιογραφική ποιήτρια», ενώ τα γεμάτα συναισθηματική ένταση έργα της πολλές φορές εμπνέονται από τον μύθο, την ιστορία και τη φύση, με στόχο τον συλλογισμό πάνω σε ζητήματα του μοντέρνου τρόπου ζωής και των προσωπικών της εμπειριών.

Σήμερα η πολυβραβευμένη ποιήτρια κατοικεί στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης και εργάζεται στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, ως Καθηγήτρια Αγγλικής Γλώσσας.

Πρόκειται για ένα ετήσιο διεθνές λογοτεχνικό βραβείο, το οποίο χρονολογείται από το 1901 και το οποίο απονέμεται σύμφωνα με τα ακριβή λόγια της διαθήκης του Σουηδού βιομήχανου, εφευρέτη και καθιερωτή των βραβείων, Άλφρεντ Νόμπελ «σε έναν εν ζωή λογοτέχνη, από οποιαδήποτε χώρα, ο οποίος παρήγαγε το πιο εντυπωσιακό έργο στο τομέα της λογοτεχνίας, σε μια ιδεώδη κατεύθυνση». Μέχρι σήμερα έχουν απονεμηθεί συνολικά 112 βραβεία σε 116 λογοτέχνες, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονται 101 άντρες και 15 μόνο γυναίκες.

Για πάνω από έναν αιώνα το λογοτεχνικό βραβείο με το υψηλότερο κύρος παγκοσμίως έχει τεθεί αρκετές φορές στο επίκεντρο σφοδρών αντιπαραθέσεων, με τους κριτικούς να κατηγορούν το θεσμό για ευρωκεντρισμό, για ελλειπή εκπροσώπηση γυναικών ή για αδιόρατους, ακόμη και ανάξιους νικητές. Μάλιστα, το 2018 ένα σοκαριστικό σκάνδαλο, που αφορούσε μια εκ των μελών της, ανάγκασε την Σουηδική Ακαδημία να αναβάλει την βράβευση εκείνης της χρονιάς.

Το 2019 πραγματοποιήθηκε διπλή βράβευση για τους νικητές του Νόμπελ Λογοτεχνίας 2018 και 2019. Ωστόσο, αν και θεωρήθηκε από πολλούς ως μιας πρώτης τάξεως ευκαιρίας για την επιτροπή του βραβείου να πραγματοποιήσει μια καινούρια «αρχή», η απόφαση να απονεμηθεί το βραβείο του 2019 στον αμφιλεγόμενο συγγραφέα Peter Handke, ο οποίος προσφώνησε τον επικήδειο, στην κηδεία του καταδικασμένου για εγκλήματα πολέμου Slobodan Milosevic, ξεσήκωσε ένα ακόμη κύμα αντιπαραθέσεων.