Η επιστροφή του Θόδωρου Τερζόπουλου στους Δελφούς

Πίσω από τους ώμους του προβάλλει η φιγούρα ενός Κολομβιανού Σαμάνου, του Αριέλ Μαρτίνεζ που σαν άλλος Διόνυσος τον οδήγησε στα βάθη του Αμαζονίου για να φέρει τις «Βάκχες» στον ομφαλό της φύσης. Σήμερα, ο Θόδωρος Τερζόπουλος προλογίζει την επιστροφή του Διονύσου, αυτή τη φορά στον ομφαλό της γης, τους Δελφούς. Κι έχει κρατήσει γι’ αυτό το λόγο λέξεις ποιητικές: «Ερχεσαι τώρα κι εγώ βιάζομαι να πάρω μέρος στην ωραία σου γιορτή» λέει.

Ο διεθνής μας σκηνοθέτης οργανώνει στις αρχές Ιουλίου μια γιορτή με τίτλο «Η επιστροφή του Διονύσου», ως τιμώμενο πρόσωπο των φετινών εκδηλώσεων του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών με το οποίο τόσο στενά έχει συνδεθεί τα τελευταία 33 χρόνια – τελώντας καλλιτεχνικός διευθυντής των αξέχαστων συναντήσεων Αρχαίου Δράματος που έφεραν στον δελφικό τόπο δημιουργούς όπως ο Ανατόλι Βασίλιεφ, ο Ταντάσι Σουζούκι, ο Γιούρι Λιουμπίμωφ και ο Ρόμπερτ Γουίλσον.

Η πρόεδρος του, Ελένη Αρβελέρ ξεκαθαρίζει με περηφάνια πως «δεν θα υπήρχε μελέτη του αρχαίου δράματος αν δεν υπήρχε ο Τερζόπουλος. Ο Τερζόπουλος θ’ αφήσει πίσω του τον Τερζόπουλο· είναι λίγοι εκείνοι οι άνθρωποι που αφήνουν πίσω τους τον εαυτό τους».

_{(από αριστερά) Παύλος Καλιγάς, Ελένη Αρβελέρ και Θόδωρος Τερζόπουλος.}

Σ’ αυτή τη στιγμή της επανασύνδεσης του Διονύσου με το τόπο του – ήταν το 1986 όταν ο Τερζόπουλος ανέβαζε τις πρώτες «Βάκχες» του στους Δελφούς αλλάζοντας οριστικά κατεύθυνση στον τρόπο πρόσληψης του αρχαίου δράματος – εμψυχωτής και υποστηρικτής της θα είναι το Ιδρυμα Ωνάση, εγκαινιάζοντας έτσι τη συνεργασία του με το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών. «Δεν ξέρουμε ακόμα που θα φτάσει αυτή η σύμπραξη γι’ αυτό και πηγαίνουμε στο μαντείο των Δελφών» σημειώνει σιβυλλικά η διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου. «Οι Δελφοί είναι ένα ένθεος τόπος και ο Θόδωρος Τερζόπουλος είναι ένας σπουδαίος δημιουργός κι ένας σπουδαίος Ελληνας που αναγνωρίζει τον τόπο του ως αφετηρία για οτιδήποτε άλλο».

Αυτή τη φορά, ο Τερζόπουλος προσέρχεται στους Δελφούς με τις «Τρωάδες» – εδώ σε νέα εκδοχή αφού για πρώτη φορά παραστάθηκαν το περασμένο καλοκαίρι στο Αρχαίο Ωδείο της Πάφου, στο πλαίσιο ανακήρυξης της πόλης σε «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης»· στιγματισμένες δε από μια σημαντική πολιτική ζύμωση καθώς οι ηθοποιοί της προέρχονται από διχοτομημένες πόλεις (Λευκωσία, Μοστάρ και Ιερουσαλήμ) αλλά και από τη Συρία και την Ελλάδα, δυο χώρες ταυτισμένες με το προσφυγικό ζήτημα. Στο ρόλο της Εκάβης εμφανίζεται και πάλι η Δέσποινα Μπεμπεδέλη.

_{Διευθυντής και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού πολιτιστικού Κέντρου Δελφών με τη διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου.} 

«Το έργο του Θόδωρου Τερζόπουλου ανατρέχει στις πηγές του αρχαίου δράματος, χωρίς φτιασίδια, χωρίς σκηνικά και, σχεδόν, χωρίς φωτισμούς» επισημαίνει ο καθηγητής Αρχαίας Φιλοσοφίας και διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου των Δελφών, Παύλος Καλιγάς προλογίζοντας τις «Τρωάδες» – με την ελπίδα ότι η παράσταση θα θέσει ξανά σε λειτουργία τον εμβληματικό χώρο των Δελφών.

Όπως το σύνολο του έργου του τοποθετεί το ανθρώπινο σώμα στον ενεργειακό πυρήνα του θεάτρου έτσι κάνει και με το θρηνητικό τραγούδι των «Τρωάδων» του Ευριπίδη· και μάλιστα «σ’ έναν κόσμο όπου όλα έχουν συσσωρευτεί στο μυαλό και έχει ακυρωθεί το σώμα και η φωνή» όπως σχολιάζει ο σκηνοθέτης εκφράζοντας τον προβληματισμό του για την χρήση μικροφώνων στην Επίδαυρο.

_{Η Σοφία Χιλλ πρωταγωνιστεί στις «Τρωάδες».}

Οι «Τρωάδες» του θα σταθούν στην κορυφή του προγράμματος των εκδηλώσεων που ξεκινά στις 5 και ολοκληρώνεται στις 8 Ιουλίου και στο κάλεσμα τους συσπειρώνουν μερικές από τις επιφανέστερες προσωπικότητες της παγκόσμιας θεατρικής σκηνής και του πνευματικού κόσμου: Ανατόλι Βασίλιεφ, Γιουτζένιο Μπάρμπα, Γιαν Φαμπρ, Βαλερί Φοκίν, Μαρκ Μαζάουερ, Γιάροσλαβ Φρετ και οι “δικοί” μας Βασίλης Παπαβασιλείου, Ελένη Βαροπούλου και Καλλιόπη Λεμού.

Όλοι θα είναι παρόντες και εισηγητές στο Διεθνές Συμπόσιο που οργανώνεται προς τιμήν του ενώ οι εκδηλώσεις επιφυλάσσουν ακόμα τα εγκαίνια της φωτογραφικής εγκατάστασης «Η επιστροφή του Διονύσου» (σε επιμέλεια της φωτογράφου Γιοχάνα Γουέμπερ και του γλύπτη Αλέξαδρου Κόκκινου), τα εγκαίνια της ηχητικής εγκατάστασης «Ενοπαι» (σε επιμέλεια του συνθέτη και μουσικοπαιδαγωγού Παναγιώτη Βελιανίτη), τη μουσική παράσταση «Ο οδοιπόρος και η σκιά του» (από τον Δημήτρη Τηλιακό) καθώς και μια ανοιχτή παρουσίαση της μεθόδου Τερζόπουλου που διδάσκεται επισήμως σε 30 πανεπιστημιακές σχολές ανά τον κόσμο.

Τριάντα τρία χρόνια μετά την εκκίνηση αυτού του παγκόσμιου ταξιδιού και την ίδρυση του θεάτρου «Αττις» στους Δελφούς, ο Θόδωρος Τερζόπουλος επιστρέφει στο μνημειώδη τόπο όχι μόνο με ένα σπουδαίο έργο φορτισμένο από τη διονυσιακή μανία αλλά και με τον ίδιο να σηματοδοτεί ένα διονυσιακό καλλιτέχνη. Ίσως ο Διόνυσος των ημερών μας να είναι ο ίδιος ο Τερζόπουλος.