Έρχεται μέσα στο 2018 το πρώτο παιδί από τρεις γονείς στην Αγγλία – Τι αξίζει να ξέρετε

Αν όντως γεννηθεί παιδί από τρεις γονείς, δεν θα είναι η πρώτη φορά που υα έχει εφαρμοστεί αυτή η τεχνική. Αυτό το «ορόσημο» επιτεύχθηκε ήδη από τον δρ. John Zhang και τους συναδέλφους του στη Νέα Υόρκη το 2016. Έκτοτε, έχουν αναφερθεί κάποιες άλλες όμοιες εγκυμοσύνες και γεννήσεις στην Ουκρανία.

Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η μόνη χώρα που μέχρι στιγμής έχει εγκρίνει επίσημα τη χρήση μίας μεθόδου μιτοχονδριακής θεραπείας αντικατάστασης (MRT), για να εμποδίσει τα νεογέννητα παιδιά να κληρονομήσουν σοβαρές μιτοχονδριακές διαταραχές.

Μετά την έγκριση αυτή, η επιστημονική ομάδα του Fertility Centre at Life στο Newcastle έλαβε άδεια για τη διεξαγωγή της διαδικασίας το 2016 και έχει πλέον αποκαλυφθεί ότι το HFEA έχει εγκρίνει από τότε δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Παιδί από τρεις γονείς και πρόληψη «καταστροφικών» ασθενειών

Δεδομένου ότι οι εγκρίσεις χορηγήθηκαν τον Αύγουστο και τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, οι διαδικασίες ενδέχεται να έχουν ήδη λάβει χώρα. Ένας εκπρόσωπος του Newcastle Upon Tyne Hospitals NHS Foundation Trust δήλωσε ότι ο οργανισμός δεν μπορεί προς το παρόν να επιβεβαιώσει εάν αυτό όντως συμβαίνει, επειδή σέβεται την προστασία του απορρήτου των ασθενών.

Η διαδικασία για να γεννηθεί ένα παιδί από τρεις γονείς είναι παρόμοια με την παραδοσιακή εξωσωματική γονιμοποίηση, αλλά χρησιμοποιεί γενετικό υλικό από τρία άτομα. Αναπτύχθηκε για γυναίκες που έχουν γενετικές μεταλλάξεις στο DNA εκείνων των μιτοχονδρίων τους, που τροφοδοτούν ένα κύτταρο. Επειδή αυτό το DNA μεταφέρεται στα βρέφη μόνο από τις μητέρες τους, το παιδί μπορεί να γεννηθεί με κάποια θανατηφόρα ασθένεια.

Η τεχνική MRT ανταλλάσσει ουσιαστικά ένα ελαττωματικό μιτοχονδριακό DΝΑ της μητέρας με εκείνο μιας δότριας. Το DNA του προκύπτοντος εμβρύου προέρχεται κυρίως από τους δύο γονείς που έδωσαν το ωάριο και το σπέρμα, αλλά ένα μικρό ποσοστό -ένα ποσοστιαίο κλάσμα- θα προέλθει από την δότρια.

Και στις δύο εγκεκριμένες περιπτώσεις που θα γίνουν στο Newcastle, οι υποψήφιες μητέρες έχουν μια γενετική μετάλλαξη, η οποία προκαλεί μια κατάσταση που ονομάζεται σύνδρομο MERRF. Τα πρακτικά της συνεδρίασης για την έγκριση από την HFEA το περιγράφουν ως «καταστροφική, προοδευτική, νευροεκφυλιστική διαταραχή, που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής και την μακροπρόθεσμη επιβίωση».

Πώς αντιμετωπίζονται τα μιτοχονδριακά νοσήματα με τη νέα τεχνική μεταφοράς μιτοχονδρίων

«Το DNA όλων μας χωρίζεται στο DNA του πυρήνα και στο μιτοχονδριακό DNA. Το μιτοχονδριακό DNA έχει μόνο 37 γονίδια (δηλαδή μόλις το 0,2% του DNA), τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή της ενέργειας του κυττάρου, λειτουργούν δηλαδή σαν μια μπαταρία σε ηλεκτρική συσκευή. To DNA του πυρήνα φέρει όλα τα γονίδια (πάνω από 20.000), στα οποία οφείλονται όλα τα χαρακτηριστικά και οι λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού. Ενώ κληρονομούμε το DNA του πυρήνα και από τους δύο γονείς, το μιτοχονδριακό DNA κληρονομείται μόνο από την μητέρα. Έτσι, για να αποφευχθεί η μεταβίβαση των μιτοχονδρίων που ευθύνονται για την ασθένεια, χρησιμοποιείται με τη διαδικασία της εξωσωματικής, το μιτοχόνδριακο DNA από μια υγιή δότρια.

Είναι ξεκάθαρο λοιπόν πως το DNA του μωρού που θα γεννήθει ανήκει εξ’ολοκλήρου στους γονείς του, επειδή τα γονίδια του πυρήνα ειναι εκείνα που καθορίζουν τα χαρακτηριστικά και την λειτουργία ενός ατόμου. Η νέα τεχνική ονομάζεται «Maternal Spindle Transfer» ή «Μεταφορά Μητρικής Μιτωτικής Ατράκτου». Η επιστημονική ομάδα που πραγματοποίησε την νέα αυτή τεχνική, αφαίρεσε τον πυρήνα του ωαρίου της μητέρας, τον μετέφερε σε ένα ωάριο δότριας, που είχε αφαιρεθεί ο δικός του πυρήνας, και έπειτα γονιμοποιήθηκε με το σπέρμα του πατέρα. Έτσι το έμβρυο είχε πυρηνικό DNA μόνο από τους δυο γονείς του και μιτοχονδριακό από την δότρια.»

Κωνσταντίνος Κωσταράς, Μαιευτήρας γυναικολόγος, Διδάκτωρ του Πανεπ/ου Αθηνών, ιατρός αναπαραγωγής, μέλος της ομάδας ίδρυσης και διαχείρισης του ioLIFE-Ιασώ

15 πράγματα που πρέπει να ξέρετε για τη νέα μέθοδο “παιδί από τρεις γονείς”. Διαβάστε περισσότερα εδώ