Η Μπέτυ Αρβανίτη στους Βρυκόλακες του Ίψεν σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού
Στους «Βρυκόλακες» του Ερρίκου Ίψεν, του μεγάλου Νορβηγού συγγραφέα, που καθόρισε όσο λίγοι την θεατρική γραφή του 19ου αιώνα, αλλά και το σύγχρονο θέατρο, θα πρωταγωνιστεί φέτος η Μπέτυ Αρβανίτη. Την παράσταση θα σκηνοθετήσει ο Στάθης Λιβαθινός, με τον οποίο η ηθοποιός συνεργάζεται τα τελευταία χρόνια στο θέατρο Κεφαλληνίας.
Οι Βρυκόλακες (1881) είναι ένα δηκτικό σχόλιο του Ερρίκου Ίψεν στην ηθική της κοινωνίας του 19ου αιώνα με ισχυρά διλήμματα. Μιλάει για μια οικογένεια με ένοχα μυστικά, τις εξωσυζυγικές σχέσεις του άντρα, την προσπάθεια της γυναίκας να εξαγνίσει την τιμή της οικογένειας με την δημιουργία ενός ορφανοτροφείου, αλλά και τον αδιέξοδο έρωτα του βαριά άρρωστου γιου τους Όσβαλντ με μια γυναίκα. Το έργο καταλήγει σε ένα τρομακτικής εντάσεως ηθικό δίλημμα για την μητέρα, γύρω από το θέμα της ευθανασίας.
Ποιός ήταν ο Ερρίκος Ίψεν
Ο Ίψεν υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους δραματουργούς του 19ου αιώνα. Γεννήθηκε το 1828 στην Νορβηγία από μια εύπορη οικογένεια. Όμως η οικογένεια του πτώχευσε και ο Ερρίκος πέρασε δύσκολα εφηβικά χρόνια. Η χρεοκοπία και η ταξική πτώση της οικογένειας, καθώς και ο αλκοολισμός του πατέρα του, έπαιξαν μεγάλο ρόλο στο θεατρικό έργο του Ίψεν.
Στην διάρκεια της καριέρας ενεπλάκη στο ανέβασε – ως συγγραφέας, σκηνοθέτης ή παραγωγός- 145 παραστάσεων. Έγραψε πολύ σημαντικά έργα και καθόρισε την δραματουργία του 19ου αιώνα. “Από τον Ίψεν μάθαμε για την αλληλεπίδραση ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδωτικό, την ομορφιά της δομής και την ιδέα του δραματουργού ως αφηγητή” γράφει ο Μάικλ Μπίλινγκτον στην Guardian.
Θεωρείται ότι δημιούργησε νέους κανόνες στο ρεαλιστικό δράμα, από τους οποίους επηρεάστηκε και ο Τσέχοφ. Επίσης, στον νεαρό Τζόυς οι αναλυτές διακρίνουν επιρροές από τον Ίψεν. Χαρακτηριστική ήταν η κόντρα του με τον άλλο μεγάλο της σκανδιναβικής δραματουργίας, τον σουηδό Αύγουστο Στρίμπεργκ. Οι δύο τους θεωρούνται τα δύο “αναγκαία” αντίθετα, που έθεσαν τις βάσεις για το ρεαλιστικό δράμα.
Μερικά από τα πιο σημαντικά έργα του Ίψεν ήταν ‘Η αγριόπαπια” (1884), “ο αρχιμάστορας Σόλνες” (1892) “ο εχθρός του λαού” (1882), “Βρυκόλακες” (1881).
Τα τρία τελευταία χρόνια της ζωής του ο Νορβηγός συγγραφέας υπέφερε από σοβαρά προβλήματα υγείας, αφού είχε υποστεί αλλεπάλληλα εγκεφαλικά επεισόδια και ήταν πια ανήμπορος να δημιουργήσει. Έφυγε από την ζωή τον Μάιο του 1906.
Γιώργος Σμυρνής
