“Στα 13 μέτρα μας στήνει η Τρόικα”- Όσκαρ καλύτερου τίτλου εφημερίδας!

Από οξυδέρκεια και έμπνευση χαρακτηρίζεται ένας τίτλος που είδα στο πρωτοσέλιδο του Έθνους: “Στα 13 μέτρα μας στήνει η Τρόικα!” Ο τίτλος αυτός, για μένα, είναι υποδειγματικός, καθώς είναι ακριβώς ό,τι χρειάζεται. Τα λέει όλα με παραστατικότητα, ένταση χτυπάει στο μάτι.

Ο τίτλος αυτός είναι ένα λογοπαίγνιο. Παίζει με την διπλή έννοια μέτρα. Μέτρο ως μονάδα μέτρησης μήκους (π.χ. το περίπτερο απέχει 13 μέτρα από την πλατεία ) και μέτρο ως ενέργεια που γίνεται για την επίτευξη ενός στόχου (π.χ. 13 μέτρα, για να αντιμετωπίσετε την παχυσαρκία). Ως μονάδα μέτρησης μήκους σε συνδυασμό με τα συμφραζόμενα (στα 13 μέτρα μας στήνει), παραπέμπει στο εκτελεστικό απόσπασμα. Γιατί όμως 13 και όχι 11; Γιατί ο αριθμός 13 (που είναι και “γκαντέμικος”) είναι ο αριθμός των μέτρων που ζητάει η Τρόικα. Εννοεί, ότι η Τρόικα “μας στήνει στον τοίχο” (μας εκτελεί) με τα 13 σκληρά μέτρα που απαιτεί στις διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση.

Αυτός ο τίτλος, αν ήταν σε ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο, θα ήταν ένας πραγματικός εφιάλτης για κάθε μεταφραστή άλλης γλώσσας. Το λογοπαίγνιο με τα “μέτρα” είναι δύσκολο να αποδοθεί σε άλλες γλώσσες. Είναι συγκυρία το ότι η λέξη “μέτρο” στην ελληνική γλώσσα παίρνει τόσες πολλές μεταφράσεις και ο συγγραφέας του τίτλου του Έθνους την εκμεταλλεύθηκε υποδειγματικά.

Παράλληλα με το έξυπνο λογοπαίγνιο, η συγκεκριμένη φράση έχει και όλα τα άλλα που χρειάζεται ένας τίτλος εφημερίδας. Είναι τρομολαγνική, (μας στήνει η Τρόικα, ήτοι μας εκτελεί), άρα τραβάει τα βλέμματα και προκαλεί έντονο συναίσθημα. Μας αφορά όλους– γι’ αυτό και χρησιμοποιείται ο πρώτος πληθυντικός (μας). Και δημιουργεί μια εικόνα θυματοποίησης– ότι υπάρχουν κάποιοι θύτες, κάποιοι κακοί ξένοι και εμείς είμαστε τα θύματα.

Αυτή είναι μια πολύ κοινή αντίληψη στην ελληνική κοινωνία, που, από τα πολλά ψέματα των πολιτικών (που με μεγάλη προθυμία και η ίδια έχει καταπιεί) , αδυνατεί να καταλάβει, γιατί συμβαίνει όλη αυτή η κατρακύλα. Και βγάζει μια αίσθηση ότι το μέλλον δεν είναι στα χέρια μας και ότι θα είναι, οπωσδήποτε, ζοφερό. Αυτό ταυτίζεται και με όλες τις μετρήσεις, που δείχνουν ότι η απαισιοδοξία και η κατήφεια έχει κυριεύσει την ελληνική κοινωνία.

Αν μη τι άλλο, ένας καλός δημοσιογράφος οφείλει να αντιλαμβάνεται το κλίμα της κοινωνίας και να προσαρμόζει τους τίτλους, τα κείμενα και τη θεματολογία του σε αυτό. Αν το κάνει και με ένα εμπνευσμένο λογοπαίγνιο, όπως αυτό στον συγκεκριμένο τίτλο, τότε έχει κάνει τη δουλειά του “αγγίζοντας την τελειότητα”.

Γιώργος Σμυρνής