Digital Detox: Η απλή κίνηση που μειώνει τον χρόνο στο κινητό
Ένα απλό τρικ ψηφιακής αποτοξίνωσης, φαίνεται να βελτιώνει την προσοχή, την ευεξία και την ψυχική μας υγεία, σύμφωνα με μελέτη.
Οι οθόνες βρίσκονται παντού και οι περισσότεροι από εμάς περνάμε μεγάλο μέρος της ημέρας συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο. Είναι αλήθεια ότι είμαστε πιο διασυνδεδεμένοι από ποτέ, με τρόπους που οι προηγούμενες γενιές δύσκολα θα μπορούσαν να φανταστούν. Ωστόσο, η ζωή στον ψηφιακό κόσμο έχει και τις σκοτεινές της πλευρές. Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε αναπτύξει μια σχεδόν αντανακλαστική σχέση με τις συσκευές μας. Έρευνες δείχνουν ότι πιάνουμε το κινητό περίπου 205 φορές την ημέρα, ενώ περνάμε γύρω στις 35 ώρες την εβδομάδα κοιτάζοντας την οθόνη του. Και βέβαια υπάρχει και η αδιάκοπη ροή ειδοποιήσεων που διεκδικούν την προσοχή μας κάθε λίγα λεπτά.
Ονομάστε το όπως θέλετε – εξάρτηση, συνήθεια, πλήξη ή εθισμό. Το γεγονός είναι ότι πολλοί από εμάς θέλουμε να μειώσουμε τον χρόνο που περνάμε στο κινητό μας, αλλά δυσκολευόμαστε να το καταφέρουμε. Κατά καιρούς δοκιμάζουμε μικρά «τρικ»: να αφήνουμε το τηλέφωνο σε ένα συρτάρι ώστε να μην το βλέπουμε, ή ακόμη και να το αφήνουμε στο σπίτι όταν βγαίνουμε για περπάτημα ή για φαγητό. Μια πρόσφατη έρευνα εξέτασε ένα ακόμη απλό τέχνασμα ψηφιακής αποτοξίνωσης – το οποίο μπορεί να είναι πιο εφικτή λύση από τις προηγούμενες!
Το κόλπο της ψηφιακής αποτοξίνωσης: απενεργοποίηση του internet στο κινητό
Η ιδέα είναι εξαιρετικά απλή: να απενεργοποιήσουμε το wifi ή τα δεδομένα στο κινητό. Παρότι μοιάζει στοιχειώδες, τα αποτελέσματα της έρευνας ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.
Στην εισαγωγή της μελέτης, οι ερευνητές γράφουν το εξής: «Ο σχεδιασμός της έρευνάς μας απομονώνει το χαρακτηριστικό που κάνει τα smartphones “έξυπνα” – τη δυνατότητα πρόσβασης στο mobile internet – και εξετάζει πειραματικά ένα κρίσιμο ερώτημα σε έναν όλο και πιο συνδεδεμένο κόσμο: αν δεν είχαμε συνεχή πρόσβαση στο διαδίκτυο, θα βελτιωνόταν η γνωστική και συναισθηματική μας ευεξία;»
Η προσέγγιση αγγίζει την ουσία του προβλήματος. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν να αποκοπούν από τα τηλεφωνήματα ή τα μηνύματα των δικών τους ανθρώπων. Εκείνο που προσπαθούν να περιορίσουν είναι τα πιο εθιστικά στοιχεία της ψηφιακής εμπειρίας: τα likes στα social media, το ατελείωτο scrolling, τα παιχνίδια στο κινητό. Όλες εκείνες οι μικρές δραστηριότητες που δίνουν μια στιγμιαία «ένεση» ντοπαμίνης.
Απενεργοποιώντας το internet, απενεργοποιείται και το μεγαλύτερο μέρος αυτής της καθημερινής ψηφιακής παγίδας – ενώ το κινητό παραμένει διαθέσιμο για βασικές λειτουργίες.
Τι έδειξε η έρευνα
Στη μελέτη συμμετείχαν 467 άτομα, τα οποία κλήθηκαν να απενεργοποιήσουν το internet στο κινητό τους για δύο εβδομάδες μέσω ειδικής εφαρμογής. Μόνο το 25% κατάφερε να το τηρήσει πλήρως, ωστόσο οι ερευνητές δεν το θεώρησαν αποτυχία. Το σημαντικό εύρημα ήταν ότι ακόμη και όσοι δεν ακολούθησαν πλήρως το πείραμα παρουσίασαν θετικές αλλαγές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 91% των συμμετεχόντων εμφάνισε τουλάχιστον ένα θετικό αποτέλεσμα που αφορούσε την ευεξία, την προσοχή ή τη συνολική ψυχική υγεία.
Μια ακόμη έρευνα, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2025, ενισχύει αυτή την εικόνα. Διαπίστωσε ότι ακόμη και μια εβδομάδα αποχής από τα social media μπορεί να μειώσει:
-
τα συμπτώματα άγχους κατά 16,1%
-
τα συμπτώματα κατάθλιψης κατά 24,8%
-
την αϋπνία κατά 14,5%
Πώς μπορεί να δοκιμάσει κανείς μια ψηφιακή αποτοξίνωση
Το «κόλπο» της απενεργοποίησης του internet μπορεί να το δοκιμάσει οποιοσδήποτε, χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία. Για κάποιους μπορεί να είναι μια ημέρα. Για άλλους μια εβδομάδα. Ίσως ακόμη και ένας ολόκληρος μήνας. Ακόμη και αν η προσπάθεια δεν είναι τέλεια, το ίδιο το γεγονός ότι επιχειρείται έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να φέρει οφέλη.
«Περισσότερα όρια στη χρήση της τεχνολογίας βοηθούν οποιονδήποτε να αισθανθεί καλύτερα σε ψυχικό και συναισθηματικό επίπεδο», επισημαίνει η Allison Devlin, κλινική διευθύντρια του Serenium Therapy and Wellness. «Είναι δύσκολο γιατί η συσκευή μας είναι ταυτόχρονα τηλέφωνο, κάμερα και υπολογιστής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να τη χρησιμοποιούμε συνεχώς». Όπως σημειώνουν πολλοί ειδικοί, όταν περιορίζεται η ψηφιακή σύνδεση, συχνά αναδύεται ξανά η πραγματική ανθρώπινη επαφή. Παράλληλα μειώνονται τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης και βελτιώνεται ο ύπνος.
Πέρα από την απενεργοποίηση του internet στο κινητό, οι ειδικοί μας προτείνουν να θέτουμε και συγκεκριμένα χρονικά όρια στη χρήση του. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να πει: “Θα ελέγχω τους λογαριασμούς μου στα social media μόνο μεταξύ 4:00 και 5:00 το απόγευμα”. Μπορεί επίσης να αποφασίσει ότι τα Σαββατοκύριακα είναι ημέρες ψηφιακής αποτοξίνωσης, όπου το τηλέφωνο δεν χρησιμοποιείται καθόλου. Όπως προσθέτει η ειδικός, πολλοί άνθρωποι που το δοκίμασαν ανακαλύπτουν κάτι απροσδόκητο: ότι μόλις απομακρυνθούν από το κινητό – όσο δύσκολο κι αν φαίνεται στην αρχή – αρχίζουν να νιώθουν μια αίσθηση ελευθερίας που δεν περίμεναν.
Τα στοιχεία για τη χρήση των smartphones μιλούν από μόνα τους. Και στην πράξη δεν υπάρχει κανένα ρίσκο στο να δοκιμάσει κανείς αυτό το απλό «κόλπο» ψηφιακής αποτοξίνωσης, για να δει αν μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητά του.
