ΚΥΡΙΑΚΗ
22
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ
Την εβδομάδα που πέρασε πήγαμε θέατρο και σινεμά, ακούσαμε μουσική, παρακολουθήσαμε την επικαιρότητα – και όσα κρατήσαμε θέλουμε να τα μοιραστούμε μαζί σας. Συγκεντρώσαμε ότι μάς κέντρισε το ενδιαφέρον και μάς ενθουσίασε ή μας απογοήτευσε!
(+) Ένας μονόλογος για όσα αφήνει πίσω της η απουσία
Η Μαργαρίτα Παπαγιάννη έγραψε έναν μονόλογο για όλους εκείνους που πηγαίνουν για τσιγάρα και δεν επιστρέφουν ποτέ. Και ο Θανάσης Ζερίτης τον πήρε και του έδωσε πνοή, ρυθμό, χώρο να ακουστεί. Με την ίδια τη Μαργαρίτα μόνη επί σκηνής να αρθρώνει λέξεις που λίγο καιρό πριν βρίσκονταν σ’ ένα χαρτί ή σε έναν υπολογιστή, ενώ ακόμη πιο πριν, ήταν προσωπικά βιώματα. Αυτό το κείμενο δεν γεννήθηκε απλώς από έμπνευση αλλά από καταστάσεις γνώριμες. Από εκείνο το κενό που αφήνει πίσω του το ghosting. Αυτή την άηχη, ψυχολογική βία που όμως πονάει, ρε γαμώτο. Από τη μνήμη που πότε γίνεται παρηγοριά και πότε παγίδα. Κι έτσι, κάτι βαθιά προσωπικό μετατρέπεται γρήγορα σε συλλογικό. Οι πληγές εκτίθενται, αναγνωρίζονται και ζητούν θεραπεία. Μέσα από την τέχνη του θεάτρου. Μέσα από το χιούμορ που λειτουργεί σαν βαλβίδα αποσυμπίεσης. Αρκεί να αφεθείς και να συνδεθείς. Και μην πολεμάς τη μνήμη. Τι θα ήμασταν, στο τέλος, χωρίς όλα τα υπέροχα πράγματα που έχουμε ζήσει; Κι αν κάποια από αυτά ήταν άσχημα, μήπως κι αυτά, τελικά, δεν μας διαμόρφωσαν;
Ευδοκία Βαζούκη
Η Κουζίνα στο Θέατρο Κιβωτός, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Κουτλή, είναι από τις must see παραστάσεις της σεζόν. Σε όποιο τραπέζι και αν βρεθώ πλέον, πέφτει η ερώτηση «έχεις δει την Κουζίνα;». Και αν η απάντηση είναι θετική, η επόμενη φράση είναι «σου άρεσε;». Οι απόψεις διίστανται και εγώ, όπως και εσείς, έχω ακούσει όλων των ειδών τα σχόλια. Πολύ φασαρία, πολυκοσμία, μια κάποια υπερβολή είναι μόνο μερικά από όσα είχα ακούσει πριν βρεθώ στην πλατεία του Θεάτρου Κιβωτός.
Ορχηστρικά σκηνοθετημένο, ολοκληρωτικά καλλιτεχνικό και βαθιά ρεαλιστικό, θα το χαρακτήριζα εγώ. Μέσα σε αυτά τα 93 λεπτά της παράστασης, η σκηνοθεσία, η μουσική και οι ερμηνείες σε μαγνητίζουν και δεν μπορείς – ούτε θέλεις – να κοιτάξεις μακριά από τη σκηνή. Για πρώτη φορά, μάλιστα, εγώ αντίκρισα σε θέατρο τον πλήρη ορισμό της τέχνης. Καθώς, σε μια σκηνή, ο Μιχάλης Σαραντής, χωρίς να ανοίξει ποτέ το στόμα του, κατόρθωσε να διεγείρει όλες τις αισθήσεις του κοινού, από την όσφρηση έως την ακοή και από την υφή έως τη γεύση. Μπορεί μερικές στιγμές να μην σε ικανοποιούσαν οι λέξεις και το τέλος, ενώ, γεμάτο νόημα, να σε άφηνε κάπως μετέωρο. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορείς να φύγεις από εκείνη την αίθουσα χωρίς να έχεις ταυτιστεί, γελάσει ή αγανακτήσει με όσα διαδραματίζονται μπροστά σου. Γιατί, στην πραγματικότητα, οποιοσδήποτε έχει δουλέψει σε κουζίνα ή σεζόν ή απλά είχε ένα τοξικό αφεντικό στο βιογραφικό του, θα δει κατά κάποιο τρόπο τη ζωή του. Τι παραπάνω, άλλωστε, μπορεί να θέλουν οι εργαζόμενοι από το να τους δώσεις δουλειά, φαΐ και χρήματα – ζωή;
Μαρία Βαλτζάκη
Αυτη την εβδομάδα το ενδιαφέρον μονοπώλησε – δικαίως – η ανακάλυψη φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών αγωνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του ’44. Αυτό το συγκλονιστικό εύρημα αποτελεί ένα μάθημα ιστορίας από μόνο του – μάθημα πολύ αναγκαίο, από τη στιγμή που τα βιβλία ιστορίας από την πρώτη δημοτικού μέχρι και την τρίτη λυκείου, αφιερώνουν στον ηρωικό αγώνα των κομμουνιστών, δηλαδή στην Αντίσταση, ελάχιστες σελίδες, με αποσπασματικές πληροφορίες, πρακτικά εκτός της διδακταίας ύλης. Όσο κι αν κάποιοι προσπαθούν να “διαγράψουν” αυτόν τον αγώνα, είτε με την αποσιώπηση είτε ακόμα χειρότερα με την διαστρέβλωση των γεγονότων, αυτές οι φωτογραφίες αποδεικνύουν ότι ο,τι γράφεται δεν ξεγράφεται και οι αγωνιστές αυτοί έγραψαν ιστορία, που συνεχίζεται ακόμα που οι αγώνες συνεχίζονται ακόμα και υπό διαφορετικές συνθήκες. Νομίζω αυτό είναι και το πιο σημαντικό. Εννοείται ότι δεν έλειψαν και τα παρατράγουδα, όμως δεν θα σταθώ εκεί – μπορείτε να διαβάσετε το Stop Scrolling αυτής της εβδομάδας για μια ανασκόπηση της παράνοιας που έφερε η ανακάλυψη των φωτογραφιών αυτών. Αυτό που θέλω να τονίσω μόνο είναι ότι ελπίζω να μην “θαφτούν” οι φωτογραφίες αυτές, αλλά να βρουν τη θέση που τους αξίζει στα ήδη υπάρχοντα Μουσεία Εθνικής Αντίστασης, στην Καισαριανή και στο Χαϊδάρι. Και το κυριότερο: στα βιβλία ιστορίας, έστω και καθυστερημένα.
Τατιάνα Γεωργακοπούλου
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου έχει υπάρξει καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας του “πολιτικό” με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Όταν, για παράδειγμα, το 1970 η αντιπαράθεση που προκάλεσε το αντιπολεμικό φιλμ του Μίκαελ Βερχόβεν, «o.k.», οδήγησε την κριτική επιτροπή σε παραίτηση – με αρκετούς δημιουργούς ταυτόχρονα να αποσύρουν τις ταινίες τους και το Φεστιβάλ να ολοκληρώνεται πρόωρα. Ή όταν το 1990, μετά την πτώση του Τείχους, ο τότε καλλιτεχνικός διευθυντής Moritz de Hadeln κίνησε γη και ουρανό ώστε το Φεστιβάλ να διεξαχθεί και στις δύο πλευρές της πόλης. Ακόμα και με την έμπρακτη αλληλεγγύη που έδειξε η Berlinale όλα αυτά τα χρόνια στο πρόσωπο του Ιρανού σκηνοθέτη και πολιτικού κρατούμενου Τζαφάρ Παναχί.
Στις 24 Φεβρουαρίου του 2022, μάλιστα, ημέρα της έναρξης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η Berlinale εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση καταδικάζοντας ορθώς την εισβολή, ενώ έναν χρόνο αργότερα, κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι απευθύνθηκε στο κοινό μέσω ζωντανής βιντεοσύνδεσης.
Φέτος, λοιπόν, όταν ακούς τον φετινό Πρόεδρο της Διεθνούς Κριτικής Επιτροπής, Βιμ Βέντερς, να απαντά σε ερώτηση για το πώς αντιλαμβάνεται τη θέση της γερμανικής κυβέρνησης απέναντι στη Γενοκτονία στη Γάζα λέγοντας: «Οφείλουμε να κρατάμε απόσταση από την πολιτική, γιατί αν γυρίζουμε ταινίες με καθαρά πολιτική στόχευση, περνάμε στο πεδίο της πολιτικής. Εμείς, όμως, λειτουργούμε ως αντίβαρο στην πολιτική», αισθάνεσαι μια βαθιά απογοήτευση. Όχι μόνο για έναν σπουδαίο δημιουργό, κεντρικό πυλώνα του «Νέου Γερμανικού Κινηματογράφου», που αν και δεν υπήρξε ποτέ στρατευμένος, στο έργο του υπήρχαν πάντα πολιτικές προεκτάσεις. Όχι μόνο απογοήτευση για την υποκρισία της Δύσης και των θεσμών της, αλλά κυρίως για το γεγονός ότι το να πάρεις θέση ενάντια σε μια Γενοκτονία θεωρείται πολιτική θέση, και όχι μια στοιχειώδης στάση ανθρωπιάς.
Αριστούλα Ζαχαρίου
