14ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας με «Αποκατεστημένες και Υπέροχες»

Η δημοφιλής ενότητα του Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας επιστρέφει με το «Πικρό ψωμί» σε 4Κ, διαμαντάκια από το παγκόσμιο σινεμά και βωβά αριστουργήματα σε υποδειγματικές νέες αποκαταστάσεις. Και μαζί, μάς φέρνει Μικ Τζάγκερ από το Λονδίνο του ‘60 και ζωντανή μουσική από τον Λόλεκ!

Το αγαπημένο τμήμα του ΦΠΚΑ, «Αποκατεστημένες και υπέροχες», μάς προτείνει να ανακαλύψουμε εκ νέου στη μεγάλη οθόνη κλασικές, σπάνιες, αλλά και ξεχασμένες ή χαμένες ταινίες.

Το 14ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας (3-17/12) θα παρουσιάσει σε παγκόσμια πρεμιέρα, την ταινία ορόσημο του ελληνικού κινηματογράφου Πικρό ψωμί (1951) σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Γρηγορίου, ψηφιακά αποκατεστημένη σε 6,5Κ, σε ψηφιακή κόπια (DCP) 4Κ.

To ασπρόμαυρo φιλμ, σε σενάριο της Ίντας Χριστινάκη (η οποία παίζει στην ταινία), θεωρείται η πρώτη νεορεαλιστική ελληνική παραγωγή. Αποτυπώνει την σκληρή μεταπολεμική καθημερινότητα μιας οικογένειας στις φτωχογειτονιές της Αθήνας ενώ εγκαθιδρύει την Ελένη Ζαφειρίου -στην πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση- ως τη απόλυτη «μητέρα» του ελληνικού σινεμά. Τα δε γυρίσματα υπήρξαν επεισοδιακά καθώς κατά τη διάρκειά τους πέθανε ο νεαρός ηθοποιός Στράτος Φλώρος ο οποίος έπαιζε τον μεσαίο αδερφό.

Μία προβολή κορυφαίας σημασίας για το φετινό ΦΠΚΑ

Αλλά και το υπόλοιπο, πολύ ξεχωριστό φέτος, πρόγραμμα, που περιλαμβάνει συνολικά εννιά ταινίες, έχει κάτι για όλους.

* Tην ταινία Η γυναίκα του Κρεγκ της Ντόροθι Άρζνερ ‒της μοναδικής γυναίκας και ανοιχτά λεσβίας σκηνοθέτριας στο Χόλιγουντ των δεκαετιών του ’30 και του ’40,
* Τον νεαρό Μικ Τζάγκερ να εξερευνά τη σεξουαλικότητά του στην τολμηρή και αμφιλεγόμενη Παράσταση που παρέμεινε εκτός διανομής για δύο χρόνια,
* Τη βωβή ταινία του ’20, Ο άνεμος, γυρισμένη υπό αφόρητες συνθήκες στην έρημο Μοχάβι, με τη μεγάλη σταρ του βωβού κινηματογράφου Λίλιαν Γκις, συνοδεία πρωτότυπης live μουσικής από το συνθέτη Λόλεκ σε μια υπέροχη βραδιά που παντρεύει τη μουσική με σινεμά.

Ο σκηνοθέτης και επιμελητής του φημισμένου Il Cinema Ritrovato της Μπολόνιας Εχσάν Κοσμπάχτ έχει επιλέξει για το 14ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει έξι πρόσφατα αποκατεστημένες ταινίες από την ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου που απλώνονται από τη δεκαετία του ‘20, μέχρι τη δεκαετία του ‘80.

Όπως σημειώνει ο Ε.Κοσμπάχτ, «οι ταινίες της ενότητας “Aποκατεστημένες και υπέροχες”, που εκτείνονται σε έξι δεκαετίες κινηματογραφικής ιστορίας, ξεκινούν και τελειώνουν στη Μέση Ανατολή, φωτίζοντας την ανθεκτικότητα των ανθρώπων της.

Το εμβληματικό ντοκιμαντέρ Χορτάρι (1925) ακολουθεί τρεις Αμερικανούς στις νομαδικές φυλές του Ιράν, ενώ το Η κόψη του ξυραφιού (1985) της Ζοσελίν Σαάμπ ανατέμνει με τρυφερότητα τη βαθιά πληγωμένη Βηρυτό.

Η Γυναίκα του Κρεγκ (1936) της Ντόροθι Άρζνερ είναι ένα αριστούργημα που μετατρέπει την ιστορία μιας τοξικής οικοδέσποινας σε μελόδραμα γύρω από την εξουσία, την οικιακότητα και την περιουσία. Ζευγάρια κάθε είδους αναμετρώνται με τις σχέσεις τους, μέσα σε διαφορετικό κοινωνικό πλαίσιο.

Μια Νουβέλ Βαγκ προσέγγιση συναντάται στο σλοβενικό Χάρτινα φτερά (1967), ενώ το ιρανικό Ταχυδρόμος (1972), ταινία λογοκριμένη για πολλές δεκαετίες, παρουσιάζει μια πιο σκοτεινή και αλληγορική οπτική.

Το Περφόρμανς (1968-1970), με τον Μικ Τζάγκερ σε ρόλο που ελάχιστοι ροκ σταρ θα τολμούσαν, ξεδιπλώνει μια ψυχεδελική αφήγηση. Ο Ντόναλντ Κάμελ και ο Νίκολας Ρεγκ αποκαλύπτουν τους αχαρτογράφητους δρόμους του Λονδίνου της δεκαετίας του ’60 και των ψυχών που το κατοικούν, εξερευνώντας την καταστροφή που υποβόσκει στο εσωτερικό.

Αυτές οι ταινίες μιλούν για τις ορατές και αόρατες πληγές της ανθρωπότητας και τη μεγαλοπρέπεια σπάνιων σκηνοθετικών βλεμμάτων που αντικρίζουν την ανθρώπινη ψυχή. Παράλληλα, αναδεικνύουν ορισμένες από τις πιο υποδειγματικές πρόσφατες αποκαταστάσεις, καρπό της ακούραστης δουλειάς αρχειοθετών, συντηρητών και ιστορικών του κινηματογράφου».

Το Πικρό Ψωμί αποτελεί το δεύτερο επίτευγμα του νεοσύστατου Εργαστηρίου της Ταινιοθήκης που υπάγεται στο έργο «SUB.4.7 – Εργαστήριο Ψηφιακής Αποκατάστασης Ταινιών της Ταινιοθήκης της Ελλάδος», με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – Next Generation EU, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και εντάσσεται στο πρόγραμμα «A Season of Classic Films 2025», μια πρωτοβουλία της ACE – Association des Cinémathèques Européennes, με την υποστήριξη του προγράμματος Δημιουργική Ευρώπη MEDIA.

Πικρό ψωμί του Γρηγόρη Γρηγορίου

Χορτάρι: Ο αγώνας ενός έθνους για τη ζωή των Merian C. Cooper, Ernest B. Schoedsack, Marguerite Harrison

Η κόψη του ξυραφιού της Jocelyne Saab

Η γυναίκα του Κρεγκ της Dorothy Arzner

Χάρτινα φτερά του Matjaž Klopčič

Παράσταση των Donald Cammell, Nicolas Roeg

Ο άνεμος του Victor Sjöström

• Συνοδεία live μουσικής από τον συνθέτη Λόλεκ.

Άνεμοι του Απόστολου Κρυωνά

Η μεταφορά στον κινηματογράφο ενός εθίμου ξενιτεμού στα νησιά του βορείου Αιγαίου. Μάνες που καρτερικά περίμεναν χρόνια το γυρισμό τους, ξεπροβόδιζαν στο μουράγιο το παιδί τους με μια ευχή στα χείλη και με μια προσευχή.

Η ψηφιακή αποκατάσταση της ταινίας σε 6,5Κ πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Ψηφιακής Αποκατάστασης της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, στο πλαίσιο του 14ου Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου, της Πράξης «Η Κινηματογραφοφιλία στη νέα εποχή ΙΙΙ» (κωδικός ΟΠΣ 6004851), η οποία εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική 2021-2027».

*Το 14ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας μας προσκαλεί και φέτος να ανακαλύψουμε το μέλλον του κινηματογράφου: εκεί όπου η εικόνα επανεφευρίσκεται, το βλέμμα διευρύνεται και το σινεμά γίνεται εμπειρία.