Τάσης Χριστογιαννόπουλος: Το “Μονόγραμμα” είναι ένα ποίημα τόσο ονειρικό μα και τόσο αληθινό

Με αφορμή τη συμπλήρωση, τον επόμενο Μάρτιο, 30 χρόνων από τον θάνατο του Οδυσσέα Ελύτη (1911-1996), η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών ενέταξε στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα της σεζόν που μόλις ξεκίνησε το μουσικό έργο του Γιώργου Κουρουπού «Το Μονόγραμμα», το οποίο και παρουσιάζει την Παρασκευή 24 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Η σκηνική καντάτα του έλληνα μουσουργού βασίζεται στο ομώνυμο ποίημα του Ελύτη, ένα έργο λυρικό και ταυτόχρονα μοντέρνο, ένα διάλογο ανάμεσα στον ποιητικό λόγο και τη μουσική γλώσσα. Όπως σημειώνει και ο συνθέτης Γιώργος Κουρουπός, «είναι ο ωραιότερος ύμνος στον έρωτα που έτυχε στη ζωή μου να διαβάσω».

Το μουσικό έργο, που ο Γιώργος Κουρουπός ολοκλήρωσε το 2004, ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε σε δίσκο ακτίνας δύο χρόνια αργότερα, με την Ορχήστρα των Χρωμάτων, υπό τη διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη και ερμηνευτές, τότε, τον βαρύτονο Τάση Χριστογιαννόπουλο και την υψίφωνο Βασιλική Καραγιάννη.

Είκοσι χρόνια μετά την πρώτη του ηχογράφηση, το έργο παρουσιάζεται ξανά, με τον ίδιο ερμηνευτή, τον Τάση Χριστογιαννόπουλο, ενώ αυτή τη φορά δίπλα του θα είναι η υψίφωνος Νίνα Κουφοχρήστου. Την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών διευθύνει ο αρχιμουσικός Βύρων Φιδετζής, ενώ συμμετέχει η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων σε διδασκαλία του Σταύρου Μπερή.

Με την ευκαιρία της παρουσίασης του συμφωνικού έργου του Γιώργου Κουρουπού σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη, είχαμε μια σύντομη συζήτηση με τον Τάση Χριστογιαννόπουλο για το έργο και την ερμηνευτικές απαιτήσεις του.

Τάσης Χριστογιαννόπουλος

Πριν πολλά-πολλά χρόνια συνάντησα το ποίημα αυτό, το τόσο τρυφερό, τόσο βαθύ κι ωραίο, εύθραυστο μα συνάμα και τόσο δυνατό, τόσο ονειρικό και τόσο αληθινό, τόσο δικό μου, τόσο δικό μας όσο πραγματικός και οδυνηρός και ηδονικός είναι κάθε έρωτας.

Ας πούμε ότι μετά από 20 χρόνια η φωνή δεν έχει την ευελιξία της νεότητας αλλά, από την άλλη, η ζωή, η αίσθηση, η γνώση, η απώλεια, το πένθος, η σχέση, είναι έννοιες, εμπειρίες και βιώματα με πολύ μεγαλύτερο βάθος πια. Όλα αυτά αποτυπώνονται στην ερμηνεία του σήμερα.

 Η ποίηση και η μουσική εκφράζουν τα πάθη και τα όνειρα κάθε εποχής

Αν ακούμε τον λόγο και τη μουσική και θέτουμε τον εαυτό μας στην υπηρεσία τους, το πέρασμα από τον έναν τρόπο στον άλλο έρχεται φυσικά. Έχει φροντίσει γι’ αυτό πρώτα ο συνθέτης και η φόρμα που έχει επιλέξει για την έκφραση όλων των συναισθημάτων και σκέψεων. Στο Μονόγραμμα ο Γιώργος Κουρουπός ιδιοφυώς χρησιμοποιεί όλες τις διαστάσεις της φωνητικής έκφρασης, από την τρυφερή, εσωτερική χειρονομία του ληντ και του «χατζιδακικού» τραγουδιού έως την εξωστρεφή και συναρπαστική κραυγή της οπερατικής έντασης.

Η ποίηση και η μουσική ήταν και νομίζω θα εξακολουθήσει να εκφράζει τις μύχιες ανάγκες και επιθυμίες, τα πάθη και τα όνειρα του κάθε ανθρώπου σε κάθε εποχή. Ανάλογα με τις περιόδους, ανάλογα με τις συνθήκες, κοινωνικές, πολιτικές, εμπορικές, οικονομικές, η μελοποιημένη ποίηση θα γεννιέται, θα επηρεάζει και θα αφορά λιγότερους ή περισσότερους ανθρώπους. Πάντοτε όμως θα αφορά, διότι είναι εγγενές στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης.