Η Δίκη, του Άρη Μπινιάρη στο Θέατρο ARK

Το Θέατρο ARK ανοίγει ξανά τις πόρτες του, πλήρως ανασχεδιασμένο, σηματοδοτώντας μια νέα δημιουργική φάση. Στη σκηνή όπου ο Άρης Μπινιάρης παρουσίασε τον «Άνοδο του Αρτούρο Ούι» – μια παράσταση που για τρία συναπτά έτη παρέμεινε αδιάλειπτα sold out – ο δημιουργός επιστρέφει από τις 12 Νοεμβρίου με τη «Δίκη» του Φραντς Κάφκα, ένα από τα εμβληματικά έργα του 20ού αιώνα.

Ο Γιόζεφ Κ. συλλαμβάνεται ένα πρωί, στο κρεβάτι του, με τις πιτζάμες του για ένα έγκλημα που δεν γνωρίζει ποιο είναι. Παρά τη σύλληψή του όμως, του επιτρέπεται να συνεχίσει κανονικά τις καθημερινές δραστηριότητες της ζωής του. Το Δικαστήριο είναι εκεί απλώς για να παρατηρεί τις αντιδράσεις του. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, ο Γιόζεφ Κ. αναζητά μάταια το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται, συνειδητοποιώντας σταδιακά ότι όλοι οι άνθρωποι που συναντά είναι, στην πραγματικότητα, μέρος αυτού του Δικαστηρίου, αυτού του μυστηριώδους οργανισμού που βρίσκεται πάντα στα ίχνη του, εξαφανίζοντας κάθε έννοια ιδιωτικότητας και ηρεμίας. Ένα Δικαστήριο που «έλκεται από την ενοχή» και ταυτόχρονα έχει το μοναδικό χάρισμα να εμφυσά στους κατηγορούμενους την τεχνική της αυτό-ενοχοποίησης. «Και στο τέλος, από εκεί που δεν υπήρχε απολύτως τίποτα, ξαφνικά ξεφυτρώνει μια μεγαλοπρεπέστατη ενοχή» συνειδητοποιεί κάποια στιγμή ο Γιόζεφ Κ.

Με καυστικό χιούμορ, ο Κάφκα καταδεικνύει την προσπάθεια του ατόμου να κατανοήσει μια κοινωνία που συντρίβει, σαν μια άγρια μηχανή, την ελευθερία του ατόμου. Σε έναν κόσμο όπου το «έγκλημα» δεν είναι πάντα σαφές και οι νόμοι φαίνονται αυθαίρετοι και αόριστοι, η ζωή μοιάζει με μια συνεχή κι αγωνιώδη φάρσα, ενώ η δικαιοσύνη και η αλήθεια εκλείπουν. Στο κέντρο αυτού του παράλογου σύμπαντος, ο Γιόζεφ Κ. βρίσκεται παγιδευμένος σε μια διαδικασία χωρίς αρχή και τέλος, σε μια δίκη χωρίς ορατή κατηγορία.

Ο Κάφκα, ο «οξυδερκής προφήτης της καταστροφής του δυτικού ανθρωπισμού» όπως τον αποκάλεσε ο Τζωρτζ Στάινερ, ακτινογραφεί στη «Δίκη» τις δαιδαλώδεις διαδρομές της ενοχής και της ανέφικτης δικαιοσύνης αλλά και των μηχανισμών κάθε είδους ολοκληρωτισμού. Σε μια εποχή όπου τα όρια της ελευθερίας γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτα και οι θεσμοί συχνά λειτουργούν με όρους αδιαφάνειας, η «Δίκη» συναντά το σήμερα με τρόπο αφοπλιστικό.

Ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος ερμηνεύει τον Γιόζεφ Κ., πλαισιωμένος από τους Εβίτα Αγαΐτση,  Αλέξη Βιδαλάκη,  Αγγελική Δεληθανάση,  Θανάση Ισιδώρου,  Βασίλη Καζή,  Κωνσταντίνο Μαγκλάρα, Κλέαρχο Παπαγεωργίου,  Σωτήρη Τσακομίδη και Νικόλα Χατζηβασιλειάδη σε μια εκρηκτική παράσταση με τη σκηνοθετική σφραγίδα του Άρη Μπινιάρη.