48ο Φεστιβάλ Δράμας: Τελετή έναρξης για τη μεγάλη γιορτή του σινεμά μικρού μήκους

Mε έναν αναπάντεχο όσο και ευρηματικό λόγο υποδέχτηκε τους επισήμους, το κοινό και τους κινηματογραφιστές του 48ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του DISFF, σε μια γεμάτη ζωντάνια και νεανικό παλμό τελετή έναρξης.

Ο Γιώργος Αγγελόπουλος, χρησιμοποιώντας τη δομη ενός σεναρίου, περιέγραψε με χιούμορ τόσο την δική του αγωνία για τη διεξαγωγή του πρώτου του φεστιβάλ, όσο και την αγωνία του νέου μικρομηκά ο οποίος βλέπει για πρώτη φορά τη δουλειά του στην μεγάλη οθόνη. Ταυτόχρονα κατόρθωσε να μεταδώσει παραστατικά στο κοινό το όραμά του να γίνει αυτό το φεστιβάλ ένα καλύτερο βήμα για να παρουσιάσουν τη δουλειά τους οι νέοι δημιουργοί.

Αφού ευχαρίστησε όλους τους προκατόχους του, ανέφερε: «Ο ρόλος μου ως καλλιτεχνικός διευθυντής σε τελετή έναρξης υπαγορεύει να μιλήσω για τα όσα προετοιμάσαμε για εσάς την βδομάδα αυτή. Το πως διαλέξαμε προσεκτικά τις καλύτερες ταινίες, πως οργανώσαμε υπέροχες δράσεις επιμόρφωσης και δικτύωσης, πως δημιουργήσαμε τις κατάλληλες συνθήκες και προϋποθέσεις για να προβάλλουμε και να αναδείξουμε το σπουδαίο έργο των νέων κινηματογραφιστών. Και ιδανικά πρέπει να ακούγομαι πειστικός λέγοντας τα, και να ελπίζω ότι το τρέμουλο στη φωνή μου θα αποδοθεί στο τρακ και όχι σε έλλειψη σιγουριάς για το Φεστιβάλ που ετοιμάσαμε. Κι αφού ολοκληρώσω θα επιστρέψω στο κάθισμα μου και από μέσα μου θα αναρωτηθώ για χιλιοστή φορά αν τα κάναμε όλα σωστά. 

Και η απάντηση είναι πως όχι. Σας περιμένει μια εβδομάδα γεμάτη από λάθη. Το μικρόφωνο θα χαλάσει, η αφίσα θα είναι στραβή, η παρουσιάστρια των ταινιών θα κάνει σαρδάμ στα ονόματα των σκηνοθετών και ο καλλιτεχνικός διευθυντής θα είναι μια κινούμενη αμηχανία. Κι αυτά, σ’ ένα καλό σενάριο.

Σας ζητώ λοιπόν να κοιτάξετε πιο προσεκτικά. Ίσως βρείτε κι άλλα λάθη, άλλα προσπεράστε κι αυτά για την ώρα. Δείτε λίγο καλύτερα. Βρίσκεστε στην σκοτεινή αίθουσα του κινηματογράφου Ολύμπια όπου προβάλλεται για πρώτη φορά μια ταινία μικρού μήκους. Ανάμεσα στο πλήθος, ένα παιδί ντροπαλό. Είναι στα είκοσι; Στα τριάντα; …Μπορεί να είναι και σαράντα χρονών. Κάθεται στη θέση τέρμα πίσω στην άκρη. Ρίχνει ένα συνοφρυωμένο βλέμμα στην οθόνη, κοιτάζει διακριτικά γύρω του, ξανακοιτάζει στην οθόνη, κοιτάζει κάτω- δε φαίνεται να περνάει πολύ καλά. Βουλιάζει όλο και περισσότερο στο κάθισμα του που είναι έτοιμο να διπλώσει. 

Και η ταινία τελειώνει κι ο κόσμος χειροκροτά ζεστά. Ακούγονται μέχρι και μερικά επιφωνήματα. Και κάτι μεταξύ απορίας και χαμόγελου σχηματίζεται στο πρόσωπο του. Οι φίλοι του δίπλα το ταρακουνάνε και του λένε μπράβο. Το παιδί κάνει να τους σπρώξει από πάνω του- μόνο τόσο ώστε να καταλάβουν ότι δε τους απομακρύνει στα αλήθεια αλλά τους ευχαριστεί. Βοήθησαν άλλωστε να κάνει τη ταινία του, άλλος κρατώντας το μπουμ, άλλη δίνοντας του δανεικά για να νοικιάσει την κάμερα που ήθελε.  

Σας προσκαλώ λοιπόν να παρατηρήσετε τα λάθη μας. Να τα εντοπίσετε και να μας τα πείτε για να γίνουμε καλύτεροι. Δε μπορώ να σας υποσχεθώ πως θα είναι λίγα. Αυτό που μπορώ να υποσχεθώ είναι πως έγιναν με την προσοχή μας πάντα στραμμένη προς στο κάθισμα εκείνο, τέρμα πίσω στην άκρη».

Την τελετή άνοιξε ο Δήμαρχος Δράμας και Πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας Γιώργος Παπαδόπουλος, ο οποίος καλωσόρισε το κοινό και είπε πως το Φεστιβάλ Δράμας είναι «ένα σημείο εκκίνησης καριέρας για εκατοντάδες κινηματογραφιστές, που βρίσκουν στη Δράμα το πρώτο τους βήμα για μια μεγάλη πορεία. Η Δράμα σήμερα δεν είναι μόνο η πρωτεύουσα της μικρού μήκους ταινίας στην Ελλάδα· είναι ένα παράθυρο ανοιχτό στον κόσμο. Γιατί η τέχνη, ακόμη και μέσα από λίγα λεπτά μιας μικρής ταινίας, μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο. Η δημιουργικότητα δεν γνωρίζει σύνορα, δεν χρειάζεται μεγάλους χρόνους ή προϋπολογισμούς· χρειάζεται όραμα, ψυχή, τόλμη».

Η μικρού μήκους ταινία, υπογράμμισε ο κ.Παπαδόπουλος, «είναι μια μορφή τέχνης από μόνη της, κι όχι απλώς προθάλαμος για τα μεγάλα μήκη. Είναι συμπυκνωμένος κινηματογράφος, σχεδόν σαν ποίηση».

«Ως Δήμος Δράμας, δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε να στηρίζουμε το θεσμό με όλες μας τις δυνάμεις. Από τις σημαντικότερες κινήσεις που θα λειτουργήσουν υποστηρικτικά και για το Φεστιβάλ, είναι η δημιουργία του Κόμβου Οπτικοακουστικών Μέσων στο πρώην στρατόπεδο Ανδρικάκη. Ένα τεράστιο έργο στρατηγικής σημασίας. Πρόκειται για ένα έργο συνολικής αξίας άνω των 26 εκατομμυρίων ευρώ, που θα αναβαθμίσει την περιοχή μας και θα φιλοξενεί στο μέλλον και το Φεστιβάλ Μικρού Μήκους, δίνοντάς του νέες δυνατότητες και διεθνή υπεραξία».

Το έργο, όπως εξήγησε, χρηματοδοτείται από τέσσερις διαφορετικές πηγές. Τα περίπου 10 εκατομμύρια ευρώ για την πρώτη φάση του έργου, κατανέμονται ως εξής: 6 εκατομμύρια ευρώ από το ΕΣΠΑ της Περιφέρειας, 1,5 εκατομμύριο ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού, 1,5 εκατομμύριο ευρώ από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας και 1 εκατομμύριο ευρώ από τον Δήμο Δράμας. Πρόσφατα υπεγράφη η σύμβαση μίσθωσης του χώρου από την ΕΤΑΔ, για 30 χρόνια.

«Το πρώην στρατόπεδο Ανδρικάκη βρίσκεται πλέον επίσημα στα χέρια του Δήμου και σχεδιάζεται να αποτελέσει έναν υπερσύγχρονο πυρήνα κινηματογράφου, πολιτισμού και δημιουργικής βιομηχανίας. Ήδη εκπονείται η μελέτη αποκατάστασης των τεσσάρων κτηρίων και του περιβάλλοντος χώρου. Η παράδοση των προμελετών να προβλέπεται να γίνει εντός Σεπτεμβρίου. Τον Αύγουστο ολοκληρώθηκαν οι εργασίες τεχνικής διερεύνησης του φέροντος οργανισμού. Ταυτόχρονα βρίσκεται σε εξέλιξη η στατική αποτύπωση με τη συνδρομή των τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου μας».

Κλείνοντας, ο Δήμαρχος Δράμας, εξήγγειλε πως «αμέσως μετά τη λήξη της φετινής διοργάνωσης, ξεκινούν οι εργασίες ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού δύο εμβληματικών χώρων που έχουν άμεση σχέση με το Φεστιβάλ: το Αμφιθέατρο του Δημοτικού Ωδείου Δράμας – την αίθουσα όπου σήμερα βρισκόμαστε – και την ιστορική αίθουσα του κινηματογράφου «Ολύμπια».

Στην συνεχόμενη ανοδική πορεία του Φεστιβάλ και την καταξίωσή του στον παγκόσμιο χάρτη, αναφέρθηκε ο Αντιπρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας Πέτρος Παρασκευαΐδης, ο οποίος είπε πως «η φετινή διοργάνωση είναι μια μεγάλη επανεκκίνηση για εμάς. Το Φεστιβάλ μας έχει νέο Καλλιτεχνικό Διευθυντή, τον Γιώργο Αγγελόπουλο, με την συμβολή του οποίου το πρόγραμμα του φεστιβάλ είναι πιο πλούσιο και επίκαιρο.Η νέα μας οπτική ταυτότητα, με την υπογραφή του δραμινού δημιουργού Κωνσταντίνου Παυλίδη, συντέλεσε σημαντικά στην φετινή επιτυχία. Γεμάτη χρώμα και δυναμισμό εκφράζει το φρέσκο πνεύμα που θέλουμε να μεταδώσουμε: το Φεστιβάλ ως γιορτή και πηγή έμπνευσης».

Ο κ.Παρασκευαΐδης θύμισε πως το φεστιβάλ δεν περιορίζεται στους φυσικούς χώρους της Δράμας, αλλά οι ταινίες θα είναι προσβάσιμες δωρεάν μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας, φέρνοντας την τέχνη κοντά σε κάθε πολίτη σε όλη την Ελλάδα. «Ιδιαίτερη σημασία έχει για εμάς και το κοινωνικό αποτύπωμα του θεσμού. Μέσα από το «Κινηματογραφικό Εργαστήρι», δόθηκε η δυνατότητα σε Δραμινούς κινηματογραφιστές να δημιουργήσουν τις δικές τους ταινίες, οι οποίες και θα προβληθούν αύριο βράδυ στο Γυμνάσιο Αρρένων. Επίσης, μέσω των παιδαγωγικών μας προγραμμάτων, όπως το «Cinematherapy για τα σχολεία της Δράμας», τις «Μικρές Ταινίες, Μεγάλα Όνειρα», καθώς και το «Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Τεχνητής Νοημοσύνης και 3D Animation», περισσότεροι από 2.000 μαθητές γνώρισαν την τέχνη του κινηματογράφου. Παράλληλα, συμμετέχουμε ενεργά στο νέο πρόγραμμα «Πολιτιστική Συνταγογράφηση» του Υπουργείου Πολιτισμού, που προάγει την ψυχική υγεία μέσω της τέχνης.

Κλείνοντας ανέφερε πως «το Φεστιβάλ Δράμας είναι μία γιορτή που ενώνει ανθρώπους, δίνει φωνή σε νέους δημιουργούς και αφήνει ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα στην πόλη και τη χώρα.Καλή αρχή, καλή επιτυχία σε όλους τους δημιουργούς!».

Την τελετή έναρξης στο Αμφιθέατρο Αντώνης Παπαδόπουλος του Δημοτικού Ωδείου, παρουσίασε ο Βασίλης Τερζόπουλος ο οποίος σύστησε στο κοινό τις κριτικές επιτροπές και τους επικεφαλής των επτά διαγωνιστικών τμημάτων, του Pitching και του Short Film Hub. Ο ίδιος άλλωστε επιμελείται από φέτος το Διεθνές Διαγωνιστικό Πρόγραμμα του Φεστιβάλ Δράμας και μιλώντας για τις επιλογές του είπε πως «δεν μπορέσαμε να αγνοήσουμε όσα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στη γειτονιά μας…».

Ο Γιώργος Αγγελόπουλος, ανέλαβε επικεφαλής του Εθνικού Διαγωνιστικού που, όπως τόνισε, είναι πολύ υψηλου επιπέδου φέτος, αλλά και του Kiddo, ενός προγράμματος που απευθύνεται σε παιδιά και νέους, το οποίο θεωρεί κομβικής σημασίας γι’ αυτό και το ανέλαβε προσωπικά.

Η Βαρβάρα Δούκα (Pitching) θυμήθηκε οτι πριν μια εικοσαετία απένειμε το βραβείο κοινού ενός φεστιβάλ σε ένα ντροπαλό παιδί με «βαρύ» επίθετο: «ήταν ο Γιώργος Αγγελόπουλος. Και να που σήμερα, ανέλαβε ο ίδιος το καθήκον να βοηθήσει από τη θέση του τα νέα παιδιά»…

Η Αντιγόνη Παπαντώνη (Short Film Hub) αποκάλυψε στο κοινό πως πριν από 15 χρόνια ξεκίνησε την καριέρα της στο σινεμά πουλώντας ποπ κορν και μπύρες σε ένα θερινό στον Πειραιά, και κάλεσε τους νέους δημιουργούς στο καθημερινό ραντεβού του Short Film Hub στον πολυχώρο «Ελευθερία».

Η Μάγια Σφακιανάκη (Short and Green) υπογράμμισε πως «το περιβάλλον δεν νοείται μόνο ως φύση, αλλά και ως κοινωνικό πεδίο που επηρεάζεται από τα συστήματα εξουσίας. Σε έναν κόσμο που καιγεται, το σινεμά δεν μπορεί να μην κραυγάζει…».

Ο Σπύρος Σιάκας (Animation) είπε πως φέτος η έμφαση δόθηκε στο να αναδειχθεί για πρώτη φορά η δουλειά των νέων δημιουργών, ενώ ο Κωστής Χαραμουντάνης, εξομολογήθηκε πως του φαίνεται πολύ παράξενο φέτος να μιλά από την θέση του programmer, καθώς έρχεται ως μικρομηκάς στη Δράμα απο το 2016.

Ο Παναγιώτης Ιωσηφέλης, εξήγησε πως με το Εθνικό Σπουδαστικό ο στόχος ήταν «να φτιάξουμε έναν ασφαλή χώρο, όπου τα παιδιά θα μπορούν να δειξουν τις ταινίες τους, να συνομιλήσουν με φοιτητές διάφορων σχολών και να γνωρίσουν παραγωγούς. Τελικά προέκυψε μια γιορτή και φτάσαμε μέχρι και τις Κάννες…».

Παίρνοντας τον λόγο, ο σκηνοθέτης Άγγελος Φραντζής, τιμώμενο πρόσωπο του φεστιβάλ και μέλος της κριτικής επιτροπής του Εθνικού Διαγωνιστικού Προγράμματος, θύμισε τις διεκδικήσεις και τα άλυτα ζητήματα που έχει θέσει επί τάπητος η κίνηση «Ορατότης μηδέν». «Ακόμα περιμένουμε κάποιες απαντήσεις από τους παράγοντες του χώρου για όλα αυτά», είπε.

Το τέλος της βραδιάς επεφύλλασσε μία ταινία-έκπληξη για το κοινό: την πολυβραβευμένη μικρού μήκους Τα λουλούδια στέκονται σιωπηλά σαν μάρτυρες του ελληνοπαλαιστίνιου σκηνοθέτη Θοδωρή Παναγόπουλου.

Ο δημιουργός ήταν παρών και προλόγισε την ταινία του, μία από τις πιο επιτυχημένες ελληνικές ταινίες μικρού μήκους πρόσφατης παραγωγής, η οποία βραβεύτηκε στα έγκριτα φεστιβάλ Σάντανς και IDFA, ενώ υπήρξε υποψήφια για βραβείο BAFTA. «Το 2023, στη Γλασκώβη ανακάλυψα ένα πολύτιμο αρχείο: ένας σκωτσέζος ιεραπόστολος, το 1936, κινηματογραφεί τα αγριολούλουδα της Παλαιστίνης». Μέσα από την ταινία του, μια μαρτυρία για το πώς ήταν η παλαιστινιακή γη, η δύναμη του κινηματογράφου διαπερνά το προσωπικό και φτάνει στο συλλογικό. «Η ταινία αυτή είναι ένας βωμός μνήμης και πένθους για μένα. Εισέρχομαι στο παρελθόν σαν φάντασμα από το μέλλον. Ένα δυστοπικό μέλλον… Ελπίζω αυτή η ταινία να ανοίξει ένα σημαντικό διάλογο και για το χρέος μας ως άνθρωποι απέναντι στην κανονικοποίηση της βίας στην πατρίδα μου», ανέφερε ο Θ.Παναγόπουλος.