Η τέχνη του να ΖΕΙΣ, όπως την ξεδιπλώνει η ψυχολόγος

«Η τέχνη του να ζεις – Υπάρχει άραγε;» Με αυτό το βασικό ερώτημα μου απάντησε η Γεωργία Χριστίνα Κανελλοπούλου, Ψυχολόγος- Οικογενειακή Σύμβουλος όταν της είπα τη σκέψη μου γι’ αυτό το άρθρο. Επειδή όμως μάλλον την… τσίγκλησα και της έδωσα έμπνευση, επέστρεψε με το κείμενο που ακολουθεί και που βρίσκω εξαιρετικό για να διαβάσουμε όλες (και όλοι) σήμερα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι στην ερώτηση ‘’ τι είναι αυτό που θέλεις;’’, θα απαντήσουν  το να ζουν μία καλή ζωή. Τι περιλαμβάνει όμως αυτό το καλή ζωή; Υπάρχουν κριτήρια και αν ναι, πώς οδηγούμαστε στο να τα αποκτήσουμε; Μαθαίνονται τελικά τα εργαλεία μίας ζωής με νόημα, υπάρχει μαγική συνταγή ή μήπως είναι κάτι που απλά το αισθάνεσαι χωρίς να μπορείς να το προσδιορίσεις;

Η τέχνη του να ζούμε, περιλαμβάνει συχνά στις περιγραφές των ανθρώπων την λέξη ‘’ευτυχία’’. Για άλλους η ευτυχία μπορεί να είναι μία καλή δουλειά, για άλλους η οικογένεια,  ενώ τα χρήματα θεωρείται συχνά πως οδηγούν σε μία ικανοποιητική ζωή.

Μπορεί όμως καλή ζωή να είναι και η αναζήτηση ενός στόχου, η επίτευξη μίας προσδοκίας. Και μόλις υλοποιείται ο ένας στόχος να δημιουργείται κατευθείαν ο επόμενος. Ένα παράδειγμα είναι η εργασιακή ζωή. Κάποιος που τελειώνει το σχολείο νιώθει ευτυχισμένος που πηγαίνει Πανεπιστήμιο και έπειτα βρίσκει την δουλειά των ονείρων του, όποτε νιώθει έτοιμος επιτέλους να εστιάσει στην προσωπική του ζωή. Είναι άραγε η ζωή φτιαγμένη να κινείται γραμμικά και ιεραρχικά; Ως ειδικοί ψυχικής υγείας, σε τέτοιους τρόπους ζωής, το άγχος, το στρες, η ματαίωση και η θλίψη παρατηρούμε πως δεν αργούν να κάνουν την εμφάνιση τους.

Από την άλλη υπάρχει μία κατηγορία ανθρώπων που τείνουν να ξοδεύουν μεγάλο μέρος της ζωής τους σε καταστάσεις που θεωρούν  πως θα τους οδηγήσουν στο μακρινό μέλλον σε ευτυχία, σε ποιοτική ζωή. Κάποια στιγμή ένας θεραπευόμενος μου είπε ‘’ξέρεις τι είναι καλή ζωή; Τα καλά γεράματα. Θα δουλέψω τώρα σκληρά, αλλά θα απολαύσω έπειτα την ζωή μου χωρίς οικονομικά προβλήματα.’’. Όταν άκουσα αυτή τη φράση σκέφτηκα πως η εργασιομανία και η έλλειψη ποιοτικής ζωής στο παρόν, δεν ξέρω αν χωράνε στον ορισμό της τέχνης της ζωής. Μοιάζει σαν κάποιος να στρώνει το κρεβάτι του κάθε βράδυ και να μην έχει καθόλου χρόνο να κοιμηθεί.

Μιλώντας για την τέχνη του να ζούμε, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολλές στατιστικές έρευνες που αναδεικνύουν νικητή τις σκανδιναβικές χώρες. Εκεί φαίνεται πως έχουν βρει το «μαγικό φίλτρο» που οδηγεί σε ζωντανή ζωή, έχει μπει στην κουλτούρα τους, είναι άρρηκτο κομμάτι της καθημερινότητά τους. Οι Δανοί πιο συγκεκριμένα το ονομάζουν hugge και με αυτό εννοούν μία κατάσταση όπου χαρακτηρίζεται από ζεστασιά, χαλαρότητα, απολαυστικές στιγμές με φίλους, στιγμές ηρεμίας. Αυτό μπορεί να είναι η ανάγνωση ενός βιβλίου, ή το να πίνω ζεστό κρασί με φίλους. Σε αυτό καίριο ρόλο παίζει το περιβάλλον, όπου αυτό οφείλει να δημιουργεί οικειότητα, όπως η ζεστές κουβέρτες ή η θέα μίας φωτιάς. Δεν γνωρίζω αν  σε πείθουν όλα τα παραπάνω, ωστόσο τους Δανούς τους τοποθετούν πρώτους στην λίστα των πιο ευτυχισμένων ανθρώπων.

Με όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος πως καλή ζωή είναι η αυτοφροντίδα. Και σίγουρα αυτό δεν βρίσκεται μόνο σε ζεστές κουβέρτες ή χουχουλιάρικες στιγμές, αλλά ανήκει και στην φροντίδα της ψυχής, όπως για παράδειγμα στο να μπορώ να βάζω όρια, να καταφέρνω να απομακρύνομαι από καταστάσεις που με πιέζουν, να βελτιώνομαι κάνοντας συχνά εσωτερική δουλειά με τον εαυτό( διαλογισμός, ψυχοθεραπεία).

Το να ζούμε στο εδώ και τώρα, να εξασκούμαστε στην ενσυνειδητότητα, φαίνεται πως βοηθάει σημαντικά. Αυτό σημαίνει να είμαστε παρόντες στη στιγμή, να βιώνουμε το κάθε συναίσθημα ξεχωριστά χωρίς αντιπερισπασμούς. Το σώμα σε μία τέτοια κατάσταση, όπως και η φροντίδα αυτού, θα παίξουν τον ρόλο τους. Μπορεί άραγε καλή ζωή να πηγαίνει χωρίς φροντίδα σώματος, χωρίς κατανόηση των σημαδιών που αυτό μας στέλνει κάθε φορά;

Διαβάζοντας ξανά όλα τα παραπάνω και έχοντας γνωρίσει ανθρώπους που κάθονται στον θεραπευτικό καναπέ αναζητώντας με αγωνία την τέχνη μίας καλής ζωής, θα πω  πως οδηγούμε στο εξής: δεν μοιάζει να υπάρχουν όμοιες απαντήσεις από όλους και αυτό είναι οκ. Αυτό που σίγουρα όμως χρειάζεται για να μπορείς να ζήσεις, να ζήσεις με όλη σου την ψυχή είναι να γνωρίζεις το δικό σου «γιατί», σε όλα.

Σε αυτά που πράττεις καθημερινά, σε αυτά που σκέφτεσαι, σε αυτά που φοβάσαι και σε όλα εκείνα που αποφεύγεις. Ακόμα και να τολμήσεις να ρωτήσεις στον εαυτό σου «γιατί ζω;»