Δεν κοιμάστε αρκετά; Έρευνα επισημαίνει από τι μπορεί να κινδυνεύετε

Όλοι γνωρίζουμε από εμπειρία ότι ο «καλός» ύπνος είναι απαραίτητος για την ξεκούραση του σώματος και του μυαλού. Νέα μελέτη σήμερα τον συνδέει και με τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη. Η ερευνητική μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Diabetes Care, βρήκε ότι ο χρόνιος ανεπαρκής ύπνος στις γυναίκες μειώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη.

Για τη μελέτη επιλέχθηκαν γυναίκες ηλικίας 20-75 ετών χωρίς καρδιομεταβολικά νοσήματα και με χρόνο ύπνου 7-9 ώρες τη νύχτα. Πρόκειται για τυχαιοποιημένη, διασταυρούμενη μελέτη με δύο φάσεις 6 εβδομάδων: διατήρηση επαρκούς ύπνου και 1,5 ώρα περιορισμό ύπνου ανά νύχτα. Τα αποτελέσματα περιελάμβαναν μέτρηση επιπέδων γλυκόζης και ινσουλίνης στο πλάσμα, τιμές αντίστασης στην ινσουλίνη (δείκτη HOMA-IR, δείκτη Matsuda κα). Στη μελέτη αυτή συμμετείχαν 38 γυναίκες, 27 προεμμηνοπαυσιακές και 11 μετεμμηνοπαυσιακές.

Στη φάση του περιορισμού, η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι ο συνολικός χρόνος ύπνου μειώθηκε κατά 1,34 ώρες/νύχτα. Συνέβη όμως μία σημαντική αλλαγή: οι τιμές της ινσουλίνης νηστείας και αντίστασης στην ινσουλίνη στο  αίμα τους αυξήθηκαν με τον περιορισμό ύπνου  σε σύγκριση με τη φάση της μελέτης όπου οι γυναίκες είχαν κοιμηθεί αρκετές ώρες. Οι επιδράσεις ήταν πιο έντονες στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Η αλλαγή στη σύσταση του λίπους δεν μεσολάβησε στις επιδράσεις αυτές.

Η μελέτη αυτή έδειξε ότι η μείωση της διάρκειας ύπνου σε 6,2 ώρες/νύχτα, που αντικατοπτρίζει τη μέση διάρκεια ύπνου των ενηλίκων στις ΗΠΑ, επί 6 εβδομάδες μειώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη ανεξάρτητα από την παχυσαρκία. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τον ανεπαρκή ύπνο ως τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για την αντίσταση στην ινσουλίνη και την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη στις γυναίκες.

Λόγω του μεγάλου επιπολασμού προδιαβήτη και διαβήτη σε αναπτυγμένες χώρες όπως στις Ευρωπαϊκές, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί παρεμβάσεις στον πληθυσμό αυτό όπως η “Care4Diabetes (C4D): Reducing the burden of non-communicable diseases by providing a multidisciplinary lifestyle treatment intervention for type 2 diabetes”. Η Ευρωπαϊκή αυτή κοινή δράση «Φροντίδα για το Διαβήτη» στοχεύει στη βελτίωση της υγείας των πολιτών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω προγραμμάτων που εστιάζουν στην αλλαγή του τρόπου ζωής και συγκεκριμένα στη διατροφή, στην άσκηση, στον ύπνο και στη διαχείριση του καθημερινού στρες. Ξεκίνησε το Φεβρουάριο 2023, έχει διάρκεια 36 μηνών και συμμετέχουν συνολικά 12 χώρες. Στην Ελλάδα αρμόδιος φορέας είναι η 1η Υγειονομική Περιφέρεια Αττικής σε συνεργασία με τη Θεραπευτική Κλινική ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα.

Τα κύρια σημεία της παραπάνω έρευνας συνόψισαν για εμάς οι Καθηγήτριες της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Λίνα Πάσχου, Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας και Θεοδώρα Ψαλτοπούλου,  Παθολόγος, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής.