Αντιηλιακά από Χαρτί: Θανάσιμα Περάσματα / Το σπίτι του Ιανού, της Έλλυ Γκρίφιθς

Στον κόσμο του αστυνομικού μυθιστορήματος, τον βασικότερο ρόλο όλων δεν τον έχει κανείς άλλος παρά ο χώρος στον οποίο διαδραματίζονται τα γεγονότα. Πρόκειται περισσότερο για μια σκακιέρα παρά για ένα απλό σκηνικό όπως στα υπόλοιπα λογοτεχνικά είδη. Το περιβάλλον είναι ζωντανό, αλληλοεπιδρά, κατευθύνει, και πολλές φορές καθορίζει τις τύχες των χαρακτήρων που το περιδιαβαίνουν.

Πιστή σε αυτό το λογοτεχνικό στερεότυπο και στα δύο βιβλία της που μας έρχονται από τις εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα», η βρετανίδα Έλλυ Γκρίφιθς χτίζει τις ιστορίες της έχοντας το Νόρφολκ ως θεμέλιο λίθο και πρωτομάστορα ταυτόχρονα. Η επιλογή αυτής της επαρχίας της ανατολικής Αγγλίας μόνο τυχαία δεν είναι μιας και συνδυάζει το πλούσιο ιστορικό παρελθόν με το μυστηριακό παρόν.

Έχοντας ρίζες ήδη από την παλαιολιθική εποχή, 950.000 χρόνια πριν, το Νόρφολκ θεωρείται ως η πρώτη περιοχή στην σημερινή Βρετανία που κατοικήθηκε από ανθρώπους. Κάτι που γνωρίζει πολύ καλά η συγγραφέας, η οποία χρησιμοποιεί την άγρια ομορφιά του για να συνθέσει ιδιάζουσες who-done-it ιστορίες. Και αυτές με την σειρά τους δεν είναι τίποτε άλλο από αφορμές για την παρουσίαση και ανάδειξη των διαπροσωπικών σχέσεων κάποιων ανθρώπων της διπλανής πόρτας.

Διόλου τυχαία, ο κεντρικός χαρακτήρας των βιβλίων και κινητήριος μοχλός της εκάστοτε πλοκής, Δρ. Ρουθ Γκάλογουέι, αρχαιολόγος και καθηγήτρια του τοπικού πανεπιστημίου, δεν είναι ένας θηλυκός Ιντιάνα Τζόουνς ή, ακόμα χειρότερα, μία σαγηνευτική Λάρα Κροφτ. Αντίθετα, πρόκειται για μια γυναίκα καθημερινή, με όλη εκείνη την αυτοπεποίθηση που προσδίδει η επιστημονική κατάρτιση και η κοινωνική μόρφωση, αλλά παράλληλα και με την αναπόφευκτη ανασφάλεια που αναδύεται καθώς ο χρόνος περνάει.

Και καθώς σιγά σιγά ο αναγνώστης γεύεται τις συνταγές της Γκρίφιθς, αποκαλύπτονται καρυκεύματα που εκπλήσσουν ευχάριστα. Ο φόρος τιμής στους κλασσικούς είναι ίσως το πλέον εύγευστο. Δεν μιλάμε απλά για τις αναφορές που γίνονται, λόγου χάρη, στον Χίθκλιφ από τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη». Αναφερόμαστε στην επιλεκτική μοναξιά της Ρουθ που ζει απομονωμένη παρέα με τις γάτες της, μια «νεότερη Μις Μαρπλ» σε ένα σύμπαν όσο πιο κοντινό γίνεται με αυτό της Grande Dame Αγκάθα Κρίστι.

Η Γκρίφιθς μας κλείνει το μάτι σκαμπρόζικα και η θεία Αγκάθα θα χαμογελάει από κάπου ψηλά…