Νίκος Αλεξίου: “Χαοτική η κατάσταση στο θέατρο σήμερα”

Ο Κόλχαας είχε μια ζωή άριστα οργανωμένη, χωρίς ρήγματα. Αγαπούσε τα άλογά του και το κτήμα του. Ώσπου μία μέρα, κάποιος άρχοντας τον αδίκησε, κλέβοντας τα άλογά του. Έτσι, όμως “έριξε το γάντι” στη ζοφερή πλευρά του Κόλχαας. Ο ήρωας της νουβέλας του Κλάιστ, παραδομένος στο μίσος και στην παράνοια, οργάνωσε γενική εξέγερση εναντίον όλης της χώρας. Και η βία, που είναι τυφλή, έπεσε πάνω στα κεφάλια αθώων. Ο κ. Αλεξίου μας μίλησε για την συγκεκριμένη παράσταση, τις δυσκολίες ενός μονολόγου και την κατάσταση στο θέατρο σήμερα.

Γιατί διαλέξατε αυτό το κείμενο του Κλάιστ;

Πριν από μερικά χρόνια είχα δει στην Ιταλία ένα ανάλογο ανέβασμα του έργου σε μια παράσταση που εκεί έχει γίνει ήδη μύθος. Το κείμενο και η παράσταση με συνεπήραν και με συγκίνησαν όσο ελάχιστα πράγματα που εχω δει, και άγγιξαν κάτι βαθιά στην ψυχή μου. Έτσι αποφάσισα να δουλέψω πάνω σ’ αυτό το κείμενο και κάποια στιγμή να το παρουσιάσω στην Ελλάδα. Η χρονική συγκυρία κάνει το έργο να φαίνεται οτι γράφτηκε επί τούτου για να παιχτεί εδώ, τώρα, οπωσδήποτε.

Μέσα στο έργο τίθεται ιδιαίτερα το θέμα της εκδίκησης με έναν μοναδικό τρόπο. Η εκδίκηση του ήρωα είναι εντελώς δυσανάλογη με το κακό που του έχει γίνει. Και την πληρώνουν ως επί το πλείστον αθώοι. Το ίδιο συμβαίνει και στη ζωή; Ότι δηλαδή όποτε μας κυριεύει το μίσος, χάνουμε τελείως το μέτρο των πράξεών μας;

Ναι, βγαίνουν στην επιφάνεια πράγματα που σε κανονικές συνθήκες η ψυχή τα κρύβει επιμελώς για να μπορείς να ζεις. Και ξεχύνονται με τέτοια ορμή που κι εσύ ο ίδιος δεν το πιστεύεις. Και το ευχαριστιέσαι κιόλας, γιατί σ’ όλους μας μέσα υπάρχει και σκοτάδι. Αλλά φτάνει η στιγμή που λες ”τι κάνω”. Και η μπάλα της εκδίκησης, όπως μας διδάσκει η ιστορία, συνήθως παίρνει τους αθώους ή τους λιγότερο ένοχους.

Πόσο δύσκολο είναι να σηκώσει ένας ηθοποιός μόνος του το βάρος ενός ολόκληρου έργου;

Το φορτίο είναι βαρύ, γιατί είσαι μόνος σου με το θηρίο. Χρειάζεται πολλαπλάσια ενέργεια και συγκέντρωση. Και μόνο τα λόγια σου να ξεχάσεις μια στιγμή, τετέλεσται.

Πώς σας φάνηκε η πρόκληση να μεταφέρετε στο θέατρο μια νουβέλα; Έχετε ξανακάνει κάτι ανάλογο στο παρελθόν;

Ό,τι μπορεί να γίνει θεατρική πράξη που να ταρακουνήσει τον θεατή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν πρώτη ύλη. Πριν λίγα χρόνια είχα ερμηνεύσει ένα υπέροχο κείμενο του Μάριου Χάκκα στην παράσταση της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού ”Θανάτω Θάνατον”. Λεγόταν ”Η Αυτοπυρπόληση”.

Ποια είναι τα σχέδια σας για το μέλλον;

Παράλληλα με ό,τι προκύψει, θα ήθελα να συνεχίσω να παρουσιάζω τον ”Κόλχαας”.

Πώς βλέπετε την κατάσταση που διαμορφώνεται στο θέατρο σήμερα;

Περίπου χαοτική.Είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις το ουσιώδες από το επουσιώδες. Πάντως το τελικό κριτήριο για μένα παραμένει τα αν κάτι με συγκινεί (αν κλάψω ακόμα καλύτερα) και αν, αφού τελειώσει, είμαι για ώρες χαμένος αλλού.