Σκοτεινός συμβολισμός από την Πολωνία στο Μουσείο Μπενάκη

Μια σειρά από σκοτεινούς, έντονα συμβολιστικούς πίνακες, «διαταράσσουν» (ή, μάλλον, ενισχύουν) από χθες το «ελληνικό αφήγημα» του Μουσείου Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού. Πρόκειται για 16 έργα της πολωνής ζωγράφου Αλεξάντρα Βαλισέφσκα, που «ενοφθαλμίστηκαν» στις αίθουσες του ιστορικού κτιρίου της οδού Κουμπάρη, πλάι στις αρχαιοελληνικές και τις βυζαντινές αρχαιότητες, σε ένα ζωντανό διάλογο ανάμεσα στις εποχές και τις κουλτούρες.

Aleksandra Waliszewska, Untitled, 2025 Λάδι καμβά 100 x 70 εκ. Φωτο © Aleksandra Waliszewska, ευγενική παραχώρηση της γκαλερί Consonni Radziszewski

Η έκθεση, με τίτλο «Aleksandra Waliszewska: Η εισβολή της αρχαιότητας», που επιμελείται η Alison M. Gingeras, είναι ένα ακόμα αποτέλεσμα της «καρποφόρας συνεργασίας» του Μουσείου με το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, όπως τόνισε, παρουσιάζοντάς την, ο διευθυντής του Μουσείου, Γιώργης Μαγγίνης. Ο διάλογος σύγχρονης τέχνης και αρχαιότητας έχει απασχολήσει το ΔΕΣΤΕ από την πρώτη του έκθεση, «Cultural Geometry» (1988), επισήμανε ο Γιώργος Τζιρτζιλάκης, καλλιτεχνικός σύμβουλος του Ιδρύματος, αποδίδοντας το ενδιαφέρον προς αυτή την κατεύθυνση στην «ασάφεια στη νοηματοδότηση του παρόντος».

Η Αμερικανίδα επιμελήτρια της έκθεσης, Alison Gingeras, επισήμανε πως η Βαλισέφσκα αποτελεί «κληρονόμο του κινήματος του συμβολισμού των αρχών του 20ού αιώνα, έτσι όπως ενσαρκώθηκε όχι στο επίκεντρό του αλλά στην περιφέρεια (Πολωνία, Τσεχία, Βαλτικές χώρες)», ενώ την χαρακτήρισε «απεικονιστική αφηγήτρια», που το έργο της έρχεται σε άμεσο διάλογο, αλλά και αποτελεί συγκινησιακή ανταπόκριση σε έργα του Μουσείου Μπενάκη, καθώς θεωρεί την Ελλάδα και την τέχνη της «κοιτίδα της απεικονιστικής αφήγησης».

Στους ατμοσφαιρικούς πίνακες της Βαλισέφσκα, που είναι κατανεμημένοι στους δύο ορόφους του Μουσείου, δεσπόζει η σύνδεση του έρωτα και του θανάτου, ενώ σε αυτούς κυριαρχούν δυναμικές θηλυκές μορφές, απεικονίζοντας σκηνές αποκάλυψης γεμάτες ζώα, φανταστικά πλάσματα, ζόμπι, υβριδικά τέρατα και ζωντανούς νεκρούς. Τα αλληγορικά αυτά έργα διερευνούν την ανθρώπινη φύση και αρχέγονα συναισθήματα, όπως ο φόβος, το άγχος, η επιθυμία και ο θάνατος.

Η Aleksandra Waliszewska γεννήθηκε το 1976 στη Βαρσοβία και αποφοίτησε από την Ακαδημία Καλών Τεχνών της πολωνικής πρωτεύουσας. Προέρχεται από μια οικογένεια όπου τέσσερις γενιές γυναικών ήταν καλλιτέχνιδες, συμπεριλαμβανομένης της γιαγιάς της, Άννα Ντέμπσκα, μιας καταξιωμένης γλύπτριας της μεταπολεμικής περιόδου. Η ίδια έχει χτίσει την καλλιτεχνική της πρακτική πάνω στην πλούσια και ασυνήθιστη κληρονομιά της απεικονιστικής αφήγησης. Ζει και εργάζεται στη Βαρσοβία.

Aleksandra Waliszewska, Untitled, 2025 Λάδι καμβά 100 x 70 εκ. Φωτο © Aleksandra Waliszewska, ευγενική παραχώρηση της γκαλερί Consonni Radziszewski