Το Βατικανό στη Μπιενάλε Βενετίας: Μια “ηχητική προσευχή” από Brian Eno, Patti Smith, FKA Twigs

Το περίπτερο της Αγίας Έδρας στη φετινή Μπιενάλε της Βενετίας θα δωσει έμφαση στην εμπειρία του ήχου και της ακρόασης, μέσω ηχητικών έργων που έχουν ανατεθεί σε καλλιτέχνες και μουσικούς, όπως οι Brian Eno, FKA Twigs, Jim Jarmusch, Patti Smith (η οποία έρχεται και στην Ελλάδα αυτό το καλοκαίρι για μια συναυλία στον Λυκαβηττό), Devonté Hynes, Laraaji, Kali Malone, Caterina Barbieri και Terry Riley. Το έργο στο περίπτερο του Βατικανού θα έχει τη μορφή μιας «ηχητικής προσευχής» και είναι εμπνευσμένο από την ηγουμένη και συνθέτρια του 12ου αιώνα, Αγία Χιλντεγκαρντ του Μπίνγκεν.

Με τίτλο «Το αυτί είναι το μάτι της ψυχής», τα έργα 24 καλλιτεχνών θα παρουσιαστούν σε δύο χώρους: στον Μυστικό Κήπο των Καρμελιτών, στην περιοχή Cannaregio της Βενετίας, και στο Complesso di Santa Maria Ausiliatrice, στο Castello.

Την επιμέλεια της έκθεσης έχουν αναλάβει οι Hans Ulrich Obrist και Ben Vickers, σε συνεργασία με το Soundwalk Collective. Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο τύπου, η ιδέα πίσω από την έκθεση γεννήθηκε “ως απάντηση στην επιμελητική πρόταση του Koyo Kouoh για τη Μπιενάλε Τέχνης του 2026 [η οποία είναι] να επιβραδύνουμε και να συντονιστούμε με έναν πιο ήσυχο τόνο”, ενώ μέρος της φιλοσοφίας του περιπτέρου αποδίδεται σε μία φράση του Πάπα Λέοντα XIV: «Η λογική των αλγορίθμων τείνει να επαναλαμβάνει ό,τι “λειτουργεί”, αλλά η τέχνη ανοίγει το πεδίο του δυνατού. Δεν χρειάζεται τα πάντα να είναι άμεσα ή προβλέψιμα».

Οι επισκέπτες της Μπιενάλε θα μπορούν να περιηγηθούν στα έργα, φορώντας ακουστικά. Τα ηχητικά έργα στον Μυστικό Κήπο, αναφέρεται ότι «ανταποκρίνονται στους ύμνους, τα κείμενα και τις οραματικές εικόνες της Χιλντεγκαρντ μέσω της φωνής, των οργάνων και, κατά καιρούς, της σιωπής».

Το συγκρότημα της Santa Maria Ausiliatrice θα φιλοξενήσει το τελευταίο έργο του Γερμανού σκηνοθέτη και συγγραφέα Alexander Kluge, ο οποίος απεβίωσε τον περασμένο μήνα σε ηλικία 94 ετών, καθώς και ένα αρχείο με κείμενα της Hildegard, βιβλία τέχνης της Ilda David και νέα μοναστηριακή αρχιτεκτονική του Tatiana Bilbao Estudio.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που το περίπτερο του Βατικανού στη Μπιενάλε της Βενετίας τραβά τα βλέμματα. Υπενθυμίζουμε ότι πριν από δύο χρόνια, το Βατικανό πρότεινε στον αμφιλεγόμενο καλλιτέχνη της εμβληματικής “μπανάνας”, Maurizio Cattelan, να συμμετέχει στο Περίπτερο του, μέσα από έργα που δημιούργησε στη Γυναικεία Φυλακή της Giudecca, με τη βοήθεια των κρατουμένων της φυλακής.