Απ’ τη Νύφη του Frankenstein μέχρι το The Bride!: 90 χρόνια μετά, η “Νύφη” αποκτά τη δική της φωνή

Όταν ακούμε τη φράση «Η Νύφη του Φράνκενστάιν», στο μυαλό μας δεν έρχεται απλώς ένας χαρακτήρας – έρχεται μια ολόκληρη εικόνα: το μαύρο, φουντωτό μαλλί με τη χαρακτηριστική λευκή αστραπή στη μέση, το άκαμπτο βλέμμα, οι επίδεσμοι στα χέρια. Είναι η φιγούρα που καθιερώθηκε στο Bride of Frankenstein, το σίκουελ της εμβληματικής ταινίας Frankenstein. Κι όμως, η Νύφη προϋπήρχε ως ιδέα. Στο μυθιστόρημα της Mary Shelley, το πλάσμα ζητά έναν σύντροφο μα η «νύφη» δεν ολοκληρώνεται ποτέ πραγματικά στις σελίδες του βιβλίου, παραμένει ένα ενδεχόμενο. Και κάπου εκεί, το Χόλιγουντ πήρε αυτό το ενδεχόμενο και το έκανε εικόνα. Ένα μεγάλο κινηματογραφικό «τι θα γινόταν αν;».

Από τότε, η Νύφη (όπως και ο Φράνκενστάιν) έχει περάσει από αμέτρητα adaptations: ταινίες, σειρές, remakes, διαφορετικές ηθοποιούς και σκηνοθέτες, κάθε φορά με άλλη ματιά, άλλο ύφος, άλλη εποχή να τη διαμορφώνει. Και φτάνουμε στο σήμερα, ενενήντα χρόνια μετά την πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση, με τη νέα εκδοχή της The Bride! από τη Maggie Gyllenhaal.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι αλλαγές που έχει υποστεί ένας χαρακτήρας σχεδόν ενός αιώνα; Πώς μεταμορφώνεται μια «νύφη» όταν αλλάζει ο κόσμος γύρω της; Και τελικά: είναι ακόμη η σύντροφος κάποιου άλλου ή έχει γίνει πρωταγωνίστρια της δικής της ιστορίας;

Η πρώτη εμβληματική Bride of Frankenstein

Στο Bride of Frankenstein κάνει την εμφάνισή της η πρώτη (και πιο εμβληματική) Νύφη της κινηματογραφικής ιστορίας. Κι όμως, ο συνολικός της χρόνος στην οθόνη δεν ξεπερνά τα τέσσερα λεπτά. Τέσσερα λεπτά που ήταν αρκετά για να χαραχτούν στη συλλογική μνήμη.

Δημιουργημένη αποκλειστικά για να γίνει σύντροφος του Πλάσματος, η ύπαρξή της έχει έναν και μόνο σκοπό: Να αγαπήσει και να «ολοκληρώσει» κάποιον άλλον. Μόνο που εκείνη δεν συνεργάζεται. Αντί για ρομαντική ένωση, εκείνη νιώθει φόβο και αντιδρά με απόρριψη. Δεν εκφωνεί μεγάλους μονολόγους… περισσότερο ουρλιάζει. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη βουβή σχεδόν παρουσία, κρύβεται κάτι τολμηρό για το 1935: η άρνησή της να αποδεχτεί τον ρόλο που της επιβλήθηκε. Μια νύφη που λέει «όχι» και αυτό από μόνο του ήταν επαναστατικό.

The Bride

Πενήντα χρόνια μετά, στο The Bride, η Νύφη επιστρέφει με το πρόσωπο της Jennifer Beals και με αισθητική ξεκάθαρα 80s. Τα άγρια, ηλεκτρισμένα μαλλιά δίνουν τη θέση τους σε μια πιο περιποιημένη, «εξευγενισμένη» εκδοχή. Είναι όμορφη, σχεδόν εύθραυστη λιγότερο πλάσμα τρόμου, περισσότερο ρομαντική ηρωίδα.

Ο σκοπός της παραμένει θεωρητικά ο ίδιος: να γίνει σύντροφος ενός μοναχικού άντρα μόνο που αυτή τη φορά ο δημιουργός της έχει το πρόσωπο του Sting, στον ρόλο του Doctor Charles Frankenstein.

Η αφήγηση μάς φέρνει πιο κοντά στη δική της οπτική: βλέπουμε τον περιορισμό και τον έλεγχο που βιώνει. Δεν ερωτεύεται το Πλάσμα που τη σώζει από τον δημιουργό της αλλά αναπτύσσει μαζί του μια τρυφερή, ανθρώπινη φιλία. Ωστόσο, παρά τους βηματισμούς προς την αυτονομία, η ταινία εξακολουθεί να τη τοποθετεί σε θέση ευαλωτότητας: είναι μια ηρωίδα που χρειάζεται διάσωση, ακόμη κι αν αρχίζει να διεκδικεί τη φωνή της.

Mary Shelley’s Frankenstein

Στο Mary Shelley’s Frankenstein του 1994 η ιστορία παίρνει μια πιο μελοδραματική, σχεδόν σαιξπηρική στροφή. Η Νύφη, με το πρόσωπο της Helena Bonham Carter, δεν είναι πια ένα καινούργιο δημιούργημα φτιαγμένο αποκλειστικά για το Πλάσμα. Είναι η νεκρή σύζυγος του Βίκτορ Φρανκενστάιν, που εκείνος επαναφέρει στη ζωή, προσπαθώντας να διορθώσει τον θάνατο που προκάλεσε το ίδιο του το δημιούργημα.

Με αμνησία και χωρίς το παρελθόν της η «νέα» γυναίκα καλείται να ορίσει ξανά τον εαυτό της και τελικά αναπτύσσει συναισθήματα για το Πλάσμα. Κάπου εκεί, η ιστορία μετατρέπεται σε τραγωδία: δημιουργός και δημιούργημα συγκρούονται για το ποιος «της ανήκει» σαν δύο πληγωμένοι άντρες που διεκδικούν τρόπαιο. Εκείνη, αρνούμενη να γίνει έπαθλο στη διαμάχη τους επιλέγει να βάλει τέλος στη ζωή της. Σαιξπηρικό; Απολύτως.

…Κάπως έτσι φτάνουμε στο σήμερα και το “The Bride!” – Επιτέλους η “Νύφη” αποκτά τη δική της φωνή

Θυμάστε όταν το 2022 κυκλοφόρησε το Elvis με τον Tom Hanks και εκτόξευσε τον Austin Butler, και έναν χρόνο μετά η Sofia Coppola παρουσίασε το Priscilla, αλλάζοντας οπτική και λέγοντας ουσιαστικά «ας δούμε και τη δική της πλευρά»; Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και τώρα στο σύμπαν του Φρανκενστάιν. Μετά το Frankenstein του Guillermo del Toro, έρχεται το The Bride! της Maggie Gyllenhaal για να μετακινήσει τον φακό.

Εδώ το Πλάσμα δεν εξαφανίζεται, αλλά παύει να είναι το απόλυτο κέντρο. Η Νύφη γίνεται η πρωταγωνίστρια της δικής της αφήγησης. Δεν υπάρχει απλώς για να συμπληρώσει κάποιον άλλον, ξεκινά ένα ταξίδι αυτογνωσίας, ταυτότητας και επιλογής. Βρίσκεται δίπλα στο Τέρας, όμως η εξέλιξή της δεν ορίζεται από εκείνον. Ό,τι ανακαλύπτει, ό,τι διεκδικεί, το κατακτά επειδή αποφασίζει να το κάνει. Και ίσως, για πρώτη φορά, η Νύφη δεν είναι δημιούργημα είναι δημιουργός του εαυτού της!

Αν το καλοσκεφτείς, η Νύφη ξεκίνησε ως ένα «δώρο» τεσσάρων λεπτών στο Bride of Frankenstein και κατέληξε σχεδόν έναν αιώνα μετά να κρατά η ίδια το μικρόφωνο στο The Bride!. Από κραυγές και ηλεκτρισμένα μαλλιά, σε 80s ρομαντισμό, σε μελοδραματικές αυτοκτονίες και τελικά σε αυτογνωσία. Κάθε εποχή προσπάθησε να την παντρέψει με κάτι: με το Τέρας, με τον δημιουργό της, με την ιδέα της θυσίας. Εκείνη όμως, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο πάντα χαλούσε το προξενιό. Ίσως το πιο ενδιαφέρον σε αυτή την ιστορία να μην είναι με ποιον καταλήγει, αλλά το ότι σιγά-σιγά σταμάτησε να ορίζεται από κάποιον άλλον.