Σε πρώτο πρόσωπο: Γιώργος Παύλου, σκηνοθέτης – ηθοποιός

όπως την έζησα εγώ. Στις μικρές επαρχιακές πόλεις υπάρχει μια ελευθερία, η οποία σου επιτρέπει να γυρνάς από εδώ και από εκεί, απ’ το πρωί μέχρι το βράδυ. Όλα τα παιδιά της γενιάς μου κάπως έτσι μεγαλώσαμε. Αυτή η “κινητικότητα” μας έφερνε συνέχεια σε επαφή με καινούργιους ανθρώπους, παρέες, ιδέες και κουλτούρες, διαφορετικές μεταξύ τους. Από crew που έκαναν Graffiti και έγραφαν ραπ, φίλους που έγραφαν ποίηση, μέχρι μπάντες που έπαιζαν progressive rock και κλασικούς κιθαρίστες. Κάπου εκεί μέσα βρέθηκα κι εγώ, κολλημένος με την hip hop και παράλληλα με την ελληνική ποίηση. Πιστεύω πως όλοι οι late millennials, η εφηβεία των οποίων ταυτίστηκε με την κρίση του 2009, δημιούργησαν μια πολύ ειδική σχέση με την τέχνη, όχι μόνο σαν καταφύγιο αλλά και σαν πολιτικό εργαλείο. Λίγο αργότερα, ήρθα σε επαφή με το θέατρο και εκεί κατάλαβα πως η αμεσότητα και η περιεκτικότητα αυτής της τέχνης είναι κάτι που με κάνει να θέλω να της παραδοθώ ολοκληρωτικά, αυτός ο συνδυασμός λόγου, μουσικής, εικαστικών και πολιτικής με ταρακούνησε ανεπανόρθωτα.

Έχω υπάρξει πάρα πολύ τυχερός γιατί έτυχε και τις δύο φορές που φοίτησα σε Δραματική Σχολή στην Ελλάδα να συναντηθώ με ανθρώπους που μου άνοιξαν το μυαλό και τη φαντασία. Αρχικά, το 2013 όταν στα 18 μου ξεκίνησα να σπουδάζω στη Δραματική Σχολή του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας συνάντησα κάποιους φοβερούς καθηγητές, οι οποίοι είχαν αποφασίσει να κάνουν αποκέντρωση και να ιδρύσουν στην Πάτρα μια Δραματική Σχολή τετραετούς φοίτησης με σύγχρονους όρους. Η συνάντηση μου με όλους μου τους καθηγητές και συμμαθητές σε αυτήν την σχολή θα είναι πάντα για εμένα η σημαντικότερη και η πιο mind-blowing εμπειρία που είχα ποτέ, όχι μόνο ως καλλιτέχνης, αλλά ως άνθρωπος που ψάχνει να βρει την αλήθεια, να ανακαλύψει ποιος είναι ο κόσμος.
Ύστερα στη Σχολή Σκηνοθεσίας του Εθνικού Θεάτρου συναντήθηκα και πάλι με κάποιους καθηγητές, οι οποίοι μου φανέρωσαν μεθόδους και τρόπους σκέψεις που υποψιαζόμουν ότι υπάρχουν· απλώς ήθελα να τους μάθω επιστημονικά και όχι διαισθητικά. Πιστεύω πάρα πολύ στην θεατρική εκπαίδευση, το θέατρο είναι μια πολύ σοβαρή επιστήμη και οφείλουμε να του συμπεριφερόμαστε με τον σεβασμό που αξίζει σε μια επιστήμη. Δεν θα μπορούσα να ξεχωρίσω ένα και μόνο πρόσωπο που με έχει καθορίσει αλλά μόνο συναντήσεις με “επιστήμονες” και “πειραματιστές”. Πάντα εκεί θα επιστρέφω· άλλωστε η δουλειά μας βασίζεται στις συναντήσεις. Συναντήσεις με έργα, ιδέες και, πάνω απ’ όλα, ανθρώπους.

Όσο γοητευτικός κι αν είναι ο κινηματογράφος, τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με μια παράσταση η οποία καταφέρνει και διαστέλλει τον χρόνο δημιουργώντας μια κοινή εμπειρία συγκίνησης στο εδώ και τώρα σαν ένα πανηγύρι ή σαν μια πορεία με παλμό. Σίγουρα, υπάρχει το σινεμά στο πίσω μέρος του μυαλού μου, αλλά πρόκειται για μια τελείως διαφορετική τέχνη η οποία μου είναι αρκετά άγνωστη σε σχέση με το θέατρο. Η αμεσότητα και τα γρήγορα δραματουργικά αντανακλαστικά που έχει το θέατρο σε σχέση με την επικαιρότητα με ιντριγκάρουν πάρα πολύ και γι’ αυτό νομίζω πως το ακολούθησα. Μου αρέσει τα πράγματα να συμβαίνουν τώρα και η θεματική μας να είναι το τώρα.

Όταν δουλεύεις με μικρά σχήματα παρουσιάζεις τις παραστάσεις σου για 15-20 φορές και αυτό είναι όλο. Είχα την ανάγκη να βρω έναν χώρο που θα μπορέσουμε να παρουσιάσουμε την δουλειά μας σε βάθος χρόνου, να δώσουμε χώρο και χρόνο στα έργα να υπάρξουν και στο κοινό να επικοινωνήσει μαζί μας. Το γεγονός ότι θα είμαστε στην Κάμιρο με δύο παραστάσεις που θα παίζουν για 2-3 μήνες, χωρίς παραγωγό, είναι τεράστιο ρίσκο· όμως είναι ένα ρίσκο που ήμουν αναγκασμένος να πάρω. Δεν μπορούμε να κάνουμε παραστάσεις μόνο για φίλους και γνωστούς. Η πραγματικότητα μας συγκινεί και σε σχέση με τις προσλαμβάνουσες μας δημιουργούμε παραστάσεις που ελπίζουμε ότι θα επικοινωνήσουν με το κοινό και τα σύγχρονα ζητήματα. Για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να είμαστε εκεί, έτοιμοι να σας καλωσορίσουμε, να περιμένουμε μέχρι να έρθετε. Δυστυχώς, δεν αρκούν τρεις και τέσσερις βδομάδες παραστάσεων για να το πετύχουμε. Δεν είναι ότι η Κάμιρος στεγάζει κάποιο συγκεκριμένο μου όραμα, αλλά αυτό που κάνει είναι να αυξάνει της πιθανότητες για το ραντεβού μας με το κοινό. Εμείς θα είμαστε εκεί και ανυπομονούμε για αυτήν την “συνάντηση”.

Η μάχη απέναντι στο μετά-καπιταλιστικό περιβάλλον είναι ίδια για όλους και όλες. Παντού υπάρχουν οι ίδιες δυσκολίες και χρειάζεται να κρατήσουμε ζωντανή την αθωότητα, τον αυθορμητισμό και την αισιοδοξία μας προκειμένου να μην αισθανόμαστε ματαίωση απ’ όλα όσα συμβαίνουν σε εγχώριο και παγκόσμιο επίπεδο.

Ύστερα από πάρα πολύ μεγάλο ψάξιμο και μελέτη, έπεσα πάνω στο έργο του Μάγιενμπουργκ «Perplex» και κόλλησα. Το «Perplex» είναι ένα σύγχρονο αριστούργημα και είναι μεγάλη μου τιμή να το σκηνοθετώ. Οι ταχύτητες και ο παραλογισμός που υπάρχουν στο έργο δεν απέχουν καθόλου από την καθημερινότητα μας. Το έργο χτίζει και αναιρεί καταστάσεις τόσο γρήγορα όσο και ο σύγχρονος κόσμος. Κανονικοποιεί μια ζωή μέσα στη σύγχυση και στην απελπισία. Ο συγγραφέας σπάει πλάκα με όλο αυτό το φαινόμενο και, μέσα από την κατανόηση του για τον άνθρωπο, μας ζητάει να χαλαρώσουμε και λιγάκι.

Στην «Αγγέλα» – αν και γράφτηκε πριν 70 χρόνια – βρίσκεις ακόμα και σήμερα όλες τις προβληματικές γύρω από την αγορά εργασίας, τις σχέσεις εξάρτησης εργαζομένου και εργοδότη και ένα παρακράτος συνέχεια να σε περιμένει στην γωνία. Θεωρώ ότι είναι μεγάλη ευθύνη και χρέος μας ως καλλιτέχνες να ανεβάζουμε έργα, τα οποία αναρωτιούνται αν η ζωή μας έχει καταντήσει ένας αγώνας επιβίωσης.

Με συγκινούν και τα δύο έργα εξίσου – για διαφορετικούς λόγους. Κι αν κάτι τις φέρνει κοντά, θα έλεγα πως είναι το μέσα και το έξω. Το «Perplex» ασχολείται με το μέσα, τα προβλήματα τα οποία βιώνουμε ή και δημιουργούμε “μέσα” στο σπίτι μας ή και μέσα μας. Γι’ αυτό και είναι κωμωδία, γιατί πλησιάζει πάρα πολύ κοντά στο πρόβλημα, το αποδέχεται και το παραμορφώνει. Η «Αγγέλα», από την άλλη έχει να κάνει με το έξω και όλα τα εμπόδια που θα βρεις εκεί: ο άνθρωπος απέναντι σε ολόκληρο τον κόσμο, γι’ αυτό και σαν έργο έχει τραγικές διαστάσεις.

Δημιουργούμε συνεχώς μικρές σταθερές ώστε να αισθανόμαστε ασφάλεια. Προσπαθούμε συνεχώς να ελέγξουμε τις καταστάσεις, νομίζοντας πως ξέρουμε πάρα πολύ καλά εμάς τους ίδιους και τη ζωή. Αν, για οποιοδήποτε λόγο, αυτές οι σταθερές χαθούν δεν θα ξέρουμε τι είμαστε. Έχουμε αφήσει  το άτομο μας να ορίζεται από εξωγενείς παράγοντες όπως π.χ. η οικία μας, ο σύντροφός μας, η δουλειά μας. Κοινωνικά κατασκευάσματα, δηλαδή, που εννοείται συνδέονται με ένα καπιταλιστικό μοντέλο ζωής. Αν κάποιος έρθει και πειράξει κάτι από το παζλ της υπέροχης ζωής μας θα χαοθούμε εντελώς, γιατί έχουμε αφήσει στην άκρη την πιο σημαντική σταθερά, εμάς τους ίδιους.

Έχω ανάγκη ότι δημιουργώ να είναι χειροποίητο, ειλικρινές και παιχνιδιάρικο. Με αφετηρία τη σκέψη πως δύσκολα τα πράγματα θα αλλάξουν και πως ο κόσμος έχει πλέον τελειώσει, θέλω συνέχεια να βρίσκω την προσωπική μου αντίδραση σε αυτήν την καθημερινή αίσθηση ματαίωσης.

Ο άνθρωπος θα είναι πάντα ένα ζώο που θα κάνει ότι του γουστάρει. Είμαστε παρατηρητές γενοκτονιών, πολέμων και εισβολών. Και δεν ανοίγει μύτη. Σε παγκόσμιο θεσμικό επίπεδο παρατηρούμε να υπάρχει μια μετριοπάθεια και σε ατομικό επίπεδο πέρα από κάποια στόριζ στο ίνσταγκραμ δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά παραπάνω. Διαχειριζόμαστε συνεχώς την ματαίωση μας για τον κόσμο προσπαθώντας να μείνουμε άνθρωποι. Ο νέος φασισμός ανεβαίνει και πάλι στην Ευρώπη και όλες οι χώρες, ακόμα και η δική μας οικειοποιούνται απολυταρχικές πολιτικές διακυβέρνησης. Βιώνουμε συνεχώς μια επίδειξη ισχύος από την εκάστοτε εξουσία, σαν να τεστάρουν πόσο παραλογισμό και εξαθλίωση μπορούμε να αποδεχτούμε χωρίς να αντιδρά με. Αυτό το τεστ πιστεύω συμβαίνει και σε παγκόσμιο επίπεδο και μακάρι να αποτύχουμε, γιατί όσο τα πάμε καλά, δίνουμε πατήματα προς το όλο και χειρότερο.

Όλοι οι μύθοι πέθαναν, δεν έχουμε πλέον μεγάλες ιδέες να μας συσπειρώσουν και η τεχνολογία αλλάζει κατά πολύ το lifestyle μας. Πιστεύω πολύ στους ανθρώπους. Πάντα βρίσκαμε τον τρόπο να πάμε παρακάτω, ελπίζω η γενιά μας να δημιουργήσει κάτι καλύτερο από το προηγούμενο και να μην τα ισοπεδώσει όλα.