Bella Ciao#31: Να (ξανα)γίνω μέρος του συλλογικού βιώματος

Με τη σιγουριά ότι μια δεύτερη θέαση στην Ορέστεια του Τερζόπουλου θα μου ανοίξει άλλα μονοπάτια, κρατάω στα χέρια μου το εισιτήριο για την Επίδαυρο. Η επιστροφή της παράστασης Ορέστεια του Θεόδωρου Τερζόπουλου στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου και φέτος αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό γεγονός. Πέρυσι το καλοκαίρι έλεγα ότι ήταν μια εμπειρία που δεν επαναλαμβάνεται.

Θα αναζητήσω το τραγικό πίσω από τον λόγο.

Θα αφουγκραστώ με όλο μου το είναι την εξαιρετική σωματική γλώσσα, θα γίνω ένα με τις τελετουργικές πρακτικές. Και θα αγγίξω την τραγωδία με τον χορό, την κίνηση, τη φωνή, βιώνοντας ακόμα πιο έντονα το θεατρικό στυλ του Τερζόπουλου.

Θέλω να ξαναζήσω την έκρηξη της ενέργειας που διευρύνει τα όρια της τέχνης, με την ιδιαίτερη αφήγηση του κειμένου βιώνοντας με άλλον τρόπο το φιλοσοφικό, διανοητικό και πνευματικό βάθος της Ορέστειας του Τερζόπουλου.

Θα δώσω την ευκαιρία στον εαυτό μου να κατανοήσω τη δραματουργία στη συμπύκνωση του λόγου δίνοντας περισσότερη ενέργεια μέσα από την τελετουργική διαδικασία. Να δω το αρχέγονο τραγικό, όπως λέει ο ίδιος, μέσα από το σώμα ως φλεγόμενο πεδίο.

Να γίνω μέρος του συλλογικού βιώματος, με ό,τι συμβαίνει στα σώματα των ηθοποιών στο θέατρο της Επιδαύρου. Γιατί ο χώρος δεν είναι απλό ντεκόρ· φορτίζει το έργο με την αίσθηση ότι αυτό που βλέπετε δεν είναι «παράσταση», αλλά τελετουργία που συνομιλεί με τον τόπο. Δε χρησιμοποιεί μικρόφωνα· αξιοποιεί τη φυσική ακουστική του θεάτρου, ενισχύοντας στο μέγιστο την άμεση επαφή με τον ρόλο, ενισχύοντας το πάθος, κάνοντάς το πιο αυθεντικό, προκαλώντας ακόμα μεγαλύτερη συγκίνηση.

Η δεύτερη φορά θα μου δώσει την ευκαιρία να προσέξω καλύτερα πώς ο ήχος, οι σιωπές και τα σώματα των ηθοποιών αφήνουν το αποτύπωμά τους σε αυτή την πέτρα του θεάτρου.

Ένας ακόμα λόγος που επιλέγω να ξαναδώ την παράσταση είναι και η νοσταλγική διάθεση στη θύμηση που έχω· δεν γίνεται καμιά αναπαράσταση ή εικονογράφηση του κειμένου. Ξαναπάω σε κάτι που με έκανε να περάσω καλά και θέλω να το ξαναζήσω, έναν χρόνο μετά με άλλη συνθήκη.

Να ταυτιστώ με το κέντρο του θεάτρου που γίνεται το ίδιο το σώμα, η αναπνοή, η κραυγή, μια δόνηση που φέρνει τους ηθοποιούς στα όριά τους.

Έτσι, να ξαναθυμηθώ πώς κατάφερε να φωτίσει καλύτερα το νήμα που ενώνει τον Αισχύλο με το σήμερα. Φυσικά, θα βρίσκομαι σε διαφορετική θέση, διαφορετική γωνία, άλλη απόσταση από το κοίλο. Με μια άλλη οπτική γωνία θα δω αλλιώς την κίνηση και, φυσικά, άλλη εικόνα της αρχιτεκτονικής του χορού. Όλα αυτά μαζί θα συντελέσουν στο να δω ένα σχεδόν διαφορετικό, εικαστικά, έργο.

Με αυτά και με τα άλλα, ίσως ξεπεράσω το σοκ της βίας, της επανάληψης, της έντασης. Και τη δεύτερη φορά μπορεί να δω καθαρότερα τη διαδρομή από τη θυσία στην εκδίκηση και στη συγκρότηση της δικαιοσύνης. Να ταυτιστώ με το έργο όχι μόνο ως δράμα, αλλά ως συλλογική εμπειρία που ρωτά ακόμη:

Πώς βγαίνουμε από τον φαύλο κύκλο της βίας; Ενώ η βία είναι κάτι που επαναλαμβάνεται σε όλη την ιστορία του ανθρώπινου γένους, θέτω για πολλοστή φορά στον εαυτό μου την ερώτηση:

Υπάρχει «έξοδος» από αυτόν τον φαύλο κύκλο;

Και τώρα, περισσότερο ανοιχτός στο γνώριμο που την πρώτη φορά με ρούφηξε η εμπειρία, τώρα, τη δεύτερη φορά, μπορεί να καταφέρω να συνομιλήσω. Να γίνω μέλος της μυσταγωγίας και να ξαναθέσω ερωτήματα, όπως:

Μένει κάτι άλυτο;

Υπάρχει ελπίδα σε αυτή την αρχέγονη λατρεία του τραύματος;

Κομμάτι του χορού κι εγώ.

Κομμάτι του πλήθους κι εγώ.

Αλλά και μεμονωμένο σώμα κι εγώ όπως στην πραγματικότητα.

Θα αναζητήσω τη λύτρωση.

Καλή παράσταση στους νέους και σε εμάς που θα την ξαναδούμε.

Merde.