Η Τέχνη της Μνήμης: Το ντοκιμαντέρ της Αννέτας Παπαθανασίου για τους Έλληνες επιζώντες του Ολοκαυτώματος στο 27ο ΦΝΘ

Στην ταινία «Η Τέχνη της Μνήμης», η εικαστικός Άρτεμις Αλκαλάη παρουσιάζει τα έργα της, αφηγείται την ιστορία της οικογένειάς της και εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους συνειδητά ή ασυνείδητα, επεξεργάστηκε ανείπωτες οικογενειακές ιστορίες, το συλλογικό τραύμα και τη μνήμη του Ολοκαυτώματος. Το ντοκιμαντέρ θα προβληθεί στο 27ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης την Πέμπτη 13 Μαρτίου στις 18:00, στην Αίθουσα Τζον Κασαβέτης, και θα κάνει αθηναϊκή πρεμιέρα, στον Κινηματογράφο Δαναό, το Σάββατο 5 Απριλίου.

Η ίδια η Αλκαλάη διηγείται την ιστορία της οικογένειάς της και ξεδιπλώνει τους τρόπους με τους οποίους τα τελευταία 30 χρόνια έχει διεργαστεί εικαστικά το συλλογικό τραύμα, τις αποσιωπημένες οικογενειακές ιστορίες και τη μνήμη της γενοκτονίας των Ελλήνων εβραίων. Στον τελευταίο σταθμό αυτής της αναζήτησης, η Αλκαλάη ταξιδεύει και συναντά τους τελευταίους εν ζωή Έλληνες εβραίους επιζώντες των στρατοπέδων του Άουσβιτς και του Μπέργκεν-Μπέλζεν. Τους φωτογραφίζει και τους καταγράφει με την κάμερά της. Κατορθώνει να καταγράψει 67 μαρτυρίες Ελλήνων εβραίων επιζώντων.

Με διαφορετικά υλικά, μαριονέτες, καμβάδες, τσαλακωμένα υφάσματα, υφαντά, κόκκινες κορδέλες, φωτογραφίες και βίντεο-ιστορίες, η Αλκαλάη δημιουργεί έναν άυλο τόπο συνάντησης αγάπης και επούλωσης του τραύματος της τραγικής αυτής Ιστορίας που σημάδεψε ανεξίτηλα την ανθρωπότητα.

Η σκηνοθέτις Αννέτα Παπαθανασίου, φίλη από το σχολείο με την Άρτεμη Αλκαλάη, συνεργάζεται μαζί της και εισχωρεί σε έναν άγνωστο για αυτή κόσμο, τον κόσμο της τέχνης και τον κόσμο των επιζώντων του Ολοκαυτώματος.

Η ιστορία είναι γνωστή, όμως ο τρόπος που επικοινωνεί η Αλκαλάη με αυτό το ιστορικό γεγονός είναι εντελώς διαφορετικός, βαθιά προσωπικός και πρωτότυπος. Η Αλκαλάη φωτογραφίζει και κινηματογραφεί αυτούς τους ανθρώπους επιδιώκοντας την επαφή, με γλυκύτητα, ευαισθησία και αγάπη. Η ίδια ευαισθησία αποτυπώνεται και διαπνέει την ταινία. Αυτή ήταν άλλωστε η πρόκληση: να μην προδοθεί ο τρόπος προσέγγισης των επιζώντων των στρατοπέδων, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται το έργο της ηρωίδας.

Η επιλογή των ιστοριών ήταν τόσο δύσκολη, όσο σχεδόν η ακρόαση τους. Η συγκίνηση, διάχυτη.