Η σκηνή και οι τεχνολογίες από το Τμήμα Παραστατικών Τεχνών του Ναυπλίου στο «Φουγάρο»

Στο Ναύπλιο θα βρεθεί την Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 2023 η διεθνούς φήμης Γαλλίδα θεατρολόγος Béatrice Picon-Vallin, προσκεκλημένη του Τμήματος Παραστατικών και Ψηφιακών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, προκειμένου να μιλήσει στους φοιτητές αλλά και στο ευρύτερο θεατρόφιλο κοινό για τη σχέση του θεάτρου με την τεχνολογία, από τον ηλεκτρισμό μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη.

Η σκηνή ποτέ δε φοβήθηκε τις τεχνολογίες, θα επισημάνει η Μπεατρίς Πικόν-Βαλέν. Τις υποδέχτηκε, τις χρησιμοποίησε, τις κατασκεύασε, τις προσάρμοσε στις ανάγκες της, από τον ηλεκτρισμό μέχρι το ψηφιακό βίντεο και από τις σταθερές μέχρι τις κινούμενες προβολές στα περιβάλλοντα εμβύθισης. Με αυτόν τον τρόπο, εμπλούτισε την τέχνη του θεάτρου στα πεδία της εικόνας και του ήχου, χάρη στις κάμερες που ολοένα εξελίσσονται και γίνονται πιο εύχρηστες, αλλά και στα μικρόφωνα, στους υπολογιστές και στις κονσόλες κάθε είδους.

Η ιστορία αυτή είναι παμπάλαια και, στον 20ό αιώνα, η σκηνή συμπορεύτηκε με τις μεταμορφώσεις της κοινωνίας, για να υποταχθεί σε αυτές ή για να τους ασκήσει κριτική. Αρχικά συνδεδεμένο με τις πρωτοπορίες (Meyerhold, Piscator, Polieri), το φαινόμενο αυτό άγγιξε τόσο το δραματικό θέατρο και την όπερα όσο και τα είδη του θεάτρου ντοκουμέντο, για να γίνει ορισμένες φορές ένα είδος μόδας που έπρεπε κανείς να ακολουθήσει.
Τον 21ο αιώνα, επιχειρούνται πολυάριθμοι πειραματισμοί, όπως για παράδειγμα η «φιλμική performance» του MXM Collectif. Οι ηθοποιοί μπορούν να εξαφανιστούν πίσω από τη σκηνική εγκατάσταση όπου παίζουν, χωρίς να είναι ορατοί παρά μόνο πάνω στην οθόνη, η οποία υπερβαίνει το σκηνικό (Kastorf, Gosselin). Αυτή η παρουσία-απουσία είναι ίσως το πρελούδιο της εξαφάνισης των ηθοποιών, που αντικαθίστανται από ρομπότ και από πλάσματα της τεχνητής νοημοσύνης. Στην ομιλία της, η Γαλλίδα θεατρολόγος θα αναλύσει τις κυριότερες λειτουργίες αυτών των εξελισσόμενων τεχνολογιών ως προς τις αλλαγές που επιφέρουν στις παραστάσεις, αλλά και στους θεατές.

Η Béatrice Picon-Vallin είναι ομότιμη διευθύντρια ερευνών στις παραστατικές τέχνες, στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας. Η έρευνά της εστιάζει στο ρωσικό και σοβιετικό θέατρο, την ιστορία της σκηνοθεσίας και της υποκριτικής στην Ευρώπη, τις σχέσεις του θεάτρου με άλλες τέχνες και με τις νέες τεχνολογίες. Είναι μία από τις κορυφαίες ερευνήτριες του έργου του ρώσου σκηνοθέτη Vsevolod Meyerhold και έχει μεταφράσει στα γαλλικά το σύνολο του θεωρητικού του έργου. Είναι επιστημονική υπεύθυνη για τις συλλογές: «Παραστατικές τέχνες» (Εκδόσεις του CNRS), «Θέατρο του 20ού αιώνα» (Εκδόσεις L’Age d’Homme) και «Σκηνοθεσία» (Actes Sud-Papiers). Έχει διδάξει, μεταξύ άλλων, ιστορία θεάτρου και ιστορία της σκηνοθεσίας στο Conservatoire national του Παρισιού και στο Institut d’études théatrales του Πανεπιστημίου Paris III Sorbonne-nouvelle.

Η ομιλία της με θέμα «Οι τεχνολογίες στη σκηνή: από τον ηλεκτρισμό μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη» θα πραγματοποιηθεί στα γαλλικά, με συνόψεις στα ελληνικά, την Τετάρτη 15 Νοεμβρίου 2023, στις 19.00, στη Βιβλιοθήκη «Ανθός», στο Fougaro Art Centre (Λεωφόρος Ασκληπιού 98), στο Ναύπλιο.