Christie’s: Ακύρωσε δημοπρασία κοσμημάτων συνδεδεμένων με τις θηριωδίες των Ναζί

Σε δημοπρασία του οίκου Christie’s τον Μάιο, κάποιοι αγοραστές πλήρωσαν περισσότερα από 200 εκατομμύρια δολάρια για τα διαμάντια, τα σμαράγδια και τα ζαφείρια που ανήκαν στην Αυστριακή κληρονόμο Heidi Horten. Ήταν μία από τις μεγαλύτερες πωλήσεις κοσμημάτων στην ιστορία.

Έκτοτε, ωστόσο, οι διασυνδέσεις της οικογένειας Horten με τη ναζιστική εποχή προκάλεσαν εκτεταμένες αντιδράσεις -και τώρα, μια δεύτερη, παρόμοια πώληση από τη συλλογή Horten ακυρώθηκε, σύμφωνα με τον Zachary Small των New York Times.

«Η πώληση της συλλογής κοσμημάτων Heidi Horten προκάλεσε έντονο προβληματισμό και οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν μάς επηρέασαν βαθιά και θα συνεχίζουμε να προβληματιζόμαστε σχετικά», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Anthea Peers, πρόεδρος του οίκου Christie’s για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Heidi Horten

Τη δεκαετία του 1930, ο σύζυγος της Horten, Helmut Horten, πρώην μέλος του Ναζιστικού Κόμματος, συγκέντρωσε την περιουσία του αγοράζοντας επιχειρήσεις που οι Εβραίοι ιδιοκτήτες τους πούλησαν «υπό πίεση», όπως ανέφεραν οι Times τον Απρίλιο. Σε μια περίπτωση, για παράδειγμα, ο Χόρτεν αγόρασε το πολυκατάστημα Alsberg στο Ντούισμπουργκ της Γερμανίας, πληρώνοντας μόνο το 65% της αξίας του. Αργότερα, δημοσίευσε μια διαφήμιση για την επιχείρηση σε μια ναζιστική εφημερίδα, γράφοντας ότι είχε «περάσει στην ιδιοκτησία των Αρίων».

Οι Ναζί έβαλαν στο στόχαστρο τους Εβραίους επιχειρηματίες ήδη από την αρχή της τυραννίας τους. Σύμφωνα με το Μουσείο Μνήμης Ολοκαυτώματος των Ηνωμένων Πολιτειών, ένα μποϊκοτάζ εβραϊκών επιχειρήσεων στη Γερμανία το 1933 σηματοδότησε την «πρώτη πανεθνική, προγραμματισμένη δράση κατά των Εβραίων». Το πολυκατάστημα Alsberg αντιμετώπισε επίσης τέτοιου είδους μποϊκοτάζ, καθώς και άλλες επιθέσεις, σύμφωνα με τον Jamey Keaten του Associated Press (AP). Οι Εβραίοι ιδιοκτήτες του, οι οικογένειες Strauss και Lauter, κατέφυγαν στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν οι Ναζί ανέβηκαν στην εξουσία, κάτι που ο Horten εκμεταλλεύτηκε για να αγοράσει το πολυκατάστημα.

Φωτογραφία: Christie’s

Πριν από το θάνατό της το 2022, η Heidi Horten ανέθεσε στον Peter Hoeres, Ιστορικό στο Πανεπιστήμιο του Würzburg, να γράψει μια έκθεση για την περιουσία του συζύγου της (ο Helmut Horten πέθανε το 1987). Ο Hoeres λέει στο AP ότι ο Horten «προσπάθησε να βοηθήσει» κάποιους Εβραίους στη Γερμανία και «χλεύαζε» τη ναζιστική ηγεσία, σύμφωνα με μαρτυρίες. Σίγουρα, ωστόσο, δεν συμμετείχε σε προσπάθειες αντίστασης κατά των ναζί. Ο Χόρτεν «δεν ήταν ούτε άγιος ούτε διάβολος», αλλά ήταν ένας άνθρωπος που «επωφελήθηκε από τα εγκλήματα των Ναζί», προσθέτει ο Χόερς.

Πριν από την πώληση του Μαΐου, ο Peers δήλωσε στους Times ότι ο οίκος Christie’s είχε «επίγνωση της οδυνηρής ιστορίας» πίσω από τα κοσμήματα, την οποία στάθμισε «σε σχέση με διάφορους παράγοντες». Ο οίκος δημοπρασιών υποσχέθηκε να δωρίσει μέρος της προμήθειάς του σε ομάδες έρευνας και εκπαίδευσης για το Ολοκαύτωμα. Αλλά αρκετές εβραϊκές ομάδες -συμπεριλαμβανομένου του Yad Vashem, του επίσημου οργανισμού του Ισραήλ που είναι αφιερωμένος στη μνήμη του Ολοκαυτώματος- απέρριψαν τις δωρεές του οίκου δημοπρασιών, σύμφωνα με την Zvika Klein της Jerusalem Post.

Την περασμένη εβδομάδα, ο οίκος Christie’s ανακοίνωσε ότι η εκποίηση του Νοεμβρίου είχε ακυρωθεί. Οι εβραϊκές ομάδες εγκωμίασαν την απόφαση.

«Με ικανοποίηση ακούμε ότι η παγκόσμια κατακραυγή γύρω από την πώληση από τον οίκο Christie’s των παράνομων περιουσιακών στοιχείων του Ιδρύματος Horten -που προέρχονται από την κλοπή εβραϊκής περιουσίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου- επηρέασε τον οίκο δημοπρασιών και τους έκανε να ακυρώσουν την προγραμματισμένη πώληση και άλλων κοσμημάτων Horten αυτό το φθινόπωρο», αναφέρει σε δήλωσή του ο επιζών του Ολοκαυτώματος David Schaecter, πρόεδρος του Holocaust Survivor Foundation USA, σύμφωνα με τον Asaf Elia-Shalev του Jewish Telegraphic Agency.

Και προσθέτει: «Χαιρόμαστε που αναγνώρισαν τον μεγάλο πόνο που θα προκαλούσαν στους επιζώντες του Ολοκαυτώματος οι πρόσθετες πωλήσεις έργων τέχνης και κοσμημάτων Horten».

Πηγή: Smithsonian Magazine