Φεστιβάλ της Άνοιξης: Το Ensemble Intercontemporain στο Μέγαρο

Αφιερωμένη στη σύγχρονη δημιουργία είναι η πέμπτη εκδήλωση του Φεστιβάλ της Άνοιξης, πραγματοποιείται την Πέμπτη 6 Απριλίου στις 8:30 μ.μ. στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και εστιάζει σε συνθέτες και έργα του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα αλλά και της εποχής μας. Ιδανικοί ερμηνευτές, οι μουσικοί του Ensemble Intercontemporain που ίδρυσε o σπουδαίος Pierre Boulez [Πιερ Μπουλέζ]. Το καινοτόμο σύνολο, στην εμφάνισή του στην Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος, θα διευθύνει o πολυτάλαντος μαέστρος Dylan Corlay, ο οποίος είναι επίσης σκηνοθέτης, πολυοργανίστας και ηθοποιός.

Το έργο A hug to die για οκτώ εκτελεστές (2022) της Σοφίας Αβραμίδου (γενν. 1988) είναι εμπνευσμένο από τον «Πουπουλένιο» του ιρλανδού δραματουργού Μάρτιν ΜακΝτόνα. Πρόκειται για μια ποιητική σύνθεση που εξερευνά το ηχόχρωμα, ενώ ταυτόχρονα πραγματεύεται την αλλοτρίωση των ανθρώπινων σχέσεων και της παιδικής αθωότητας δίνοντας έμφαση σε ζεύγη αντίθετων εννοιών: λογικό-παράλογο, πραγματικό-εξωπραγματικό, αγνό-κυνικό.

Ο πολυβραβευμένος γάλλος συνθέτης Γιαν Μαρέζ (γενν. 1966), ο οποίος έχει στο ενεργητικό του πλούσια παιδαγωγική δραστηριότητα, έγραψε το έργο Entrelacs [Συνάψεις] για έξι όργανα το 1998, κατόπιν παραγγελίας του Ensemble Intercontemporain. Η σύνθεσή του, η οποία παραπέμπει «στην ένωση ανεξάρτητων στοιχείων που συνυπάρχουν αρμονικά», όπως λέει ο ίδιος, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά την επόμενη χρονιά στο Παρίσι και χορογραφήθηκε αργότερα για τα Μπαλέτα του Μόντε Κάρλο.

Επίσης παραγγελία του του Ensemble Intercontemporain για τα δέκα χρόνια από την ίδρυσή του, η σύνθεση Jalons [Ορόσημα, 1986] του Ιάννη Ξενάκη (1922-2001) είναι γραμμένη για δεκαπέντε εκτελεστές, όσους και η Πρώτη συμφωνία δωματίου του Άρνολντ Σαίνμπεργκ. Στο συγκεκριμένο έργο, ο σπουδαίος αρχιτέκτονας των ήχων ξεφεύγει από τα καθιερωμένα ενορχηστρωτικά πρότυπα και διαχειρίζεται τα μουσικά όργανα με έναν εντελώς απρόσμενο τρόπο. Η πρεμιέρα δόθηκε το 1987 στο Παρίσι.

Στο Κοντσέρτο δωματίου για δεκατρείς εκτελεστές (1969-1970), «δεν έχουμε να κάνουμε με ένα συνηθισμένο κοντσέρτο, όπου οι σολιστικές και ορχηστρικές παράγραφοι εναλλάσσονται, αλλά με ένα κομμάτι για 13 σολίστ που αντιμετωπίζονται απολύτως ισότιμα», σημειώνει ο Ούγγρος Γκιέργκι Λίγκετι (1923-2006), ένας από τους πλέον εμβληματικούς δημιουργούς της σύγχρονης μουσικής. Το έργο γράφτηκε την περίοδο 1969-70 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1970 στη Βαλτιμόρη των ΗΠΑ από το σύνολο Die reihe.

Ιδρύθηκε το 1976 από τον Πιερ Μπουλέζ σε συνεργασία με τον Νίκολας Σνόουμαν και με την υποστήριξη του τότε Υπουργού Πολιτισμού της Γαλλίας, Μισέλ Γκυ. Οι 31 σολίστ του συνόλου μοιράζονται το ίδιο πάθος για τη μουσική του 20ού και 21ου αιώνα. Ως μόνιμα μέλη, υπηρετούν απερίσπαστοι τους στόχους του συνόλου, που περιλαμβάνουν συναυλίες, μουσική δημιουργία και εκπαιδευτικές δράσεις για νέους μουσικούς και για ευρύτερο κοινό. Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Ματίας Πίντσερ, συνεργάζονται στενά με συνθέτες, εξερευνώντας τις τεχνικές των μουσικών οργάνων και υλοποιώντας καλλιτεχνικά πρότζεκτ που συνδυάζουν μουσική, χορό, θέατρο, κινηματογράφο, βίντεο και εικαστικές τέχνες. Σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο Έρευνας Μουσικής και Ακουστικής (Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique), το Ensemble Intercontemporain δραστηριοποιείται επίσης στην παραγωγή συνθετικού ήχου.

Το σύνολο φημίζεται για την έμφαση που δίνει στη μουσική εκπαίδευση, διοργανώνοντας συναυλίες για παιδιά, δημιουργικά εργαστήρια για μαθητές, εκπαιδευτικά προγράμματα για μελλοντικούς ερμηνευτές, μαέστρους, συνθέτες κ.ά. Oρχήστρα in-residence της Φιλαρμονικής του Παρισιού, εμφανίζεται και ηχογραφεί στη Γαλλία και στο εξωτερικό, συμμετέχοντας σε μεγάλα φεστιβάλ ανά τον κόσμο. Το 2022, το σύνολο τιμήθηκε με το Polar Music Prize. Χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας, ενώ επίσης λαμβάνει πρόσθετη οικονομική υποστήριξη από το Δημοτικό Συμβούλιο του Παρισιού.

‘Εχει αποσπάσει επαίνους για την ακρίβεια και το βάθος των ερμηνειών του. Έχοντας στεφθεί παμψηφεί νικητής του 6ου Διεθνούς διαγωνισμού διεύθυνσης ορχήστρας «Γιόρμα Πάνουλα» τον Νοέμβριο του 2015 και διαθέτοντας ευρύ ρεπερτόριο, έχει γνωρίσει σημαντική επιτυχία ως συνθέτης, σκηνοθέτης και ερμηνευτής σύγχρονων και πολυθεματικών μουσικών παραγωγών, στις οποίες συμμετέχουν μουσικοί, χορευτές, ηθοποιοί και άλλοι καλλιτέχνες. Έχει λάβει εξίσου ενθουσιώδεις κριτικές για τις ερμηνείες του σε έργα Μότσαρτ, Μπετόβεν, Σούμαν και Ντεμπυσσύ. Το 2019 δόθηκε η πρεμιέρα του έργου του Pirate Concerto με την ορχήστρα «Βίκτωρ Ουγκό» της Φρανς Κοντέ, σε συμπαραγωγή με τη Φιλαρμονική της Γαλλικής Ραδιοφωνίας, την Εθνική Ορχήστρα της Μετς και την Εθνική Ορχήστρα της Περιοχής του Λίγηρα.

Η αυλαία της εαρινής γιορτής της μουσικής και του χορού, που διοργανώνεται για δεύτερη χρονιά στο Μέγαρο, πέφτει με το Μπαλέτο Preljocaj από τη Γαλλία, το οποίο παρουσιάζει στην Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη μια σύγχρονη εκδοχή της «Λίμνης των Κύκνων» (8 & 10/4).