10 άνθρωποι των γραμμάτων επιλέγουν τα καλύτερα βιβλία της χρονιάς

Εικονοστάσιο Ανώνυμων Αγίων

Τον Ιούλιο διάβασα ξανά, μετά από πολλά χρόνια, το εννεάτομο «Εικονοστάσιο Ανωνύμων Αγίων» (Κέδρος 1986-1988) του Γιάννη Ρίτσου. Πεζογράφημα που είναι ποίημα, ποίημα που κρύβεται (με όλη την ποιητική σκευή του δημιουργού) μέσα σε αφηγηματικές και διαλογικές αράδες. Ο Ρίτσος μιλάει για τη ζωή του: αυτή που ζει με το σώμα του και αυτή που βιώνει στην καρδιά και τον νου του. Έχουν περάσει τα χρόνια, κι έχει κατακάτσει ο κουρνιαχτός από τον σάλο που προκάλεσε η έκδοση των πρώτων τόμων. Ο Ρίτσος απαντά με νηφάλια αυστηρότητα στους επικριτές του. Και συνεχίζει. Μέγιστη απόλαυση: ένας εννεάτομος διεξοδικός σχολιασμός της ποίησής του είναι τα βιβλία αυτά: ένα πεζό «Τερατώδες αριστούργημα».

Προ ολίγων ημερών τελείωσα την ανάγνωση του εξαιρετικού δοκιμίου της Μαίρης Μικέ «Δοκιμασίες» (Guternberg, 2019). Η πολυγραφότατη συγγραφέας μας προτείνει «όψεις του οικογενειακού πλέγματος στο νεοελληνικό μυθιστόρημα» από το 1922 ως το 1974. Προσεγγίζονται πολλά χαρακτηριστικά μυθιστορήματα από τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη έως τον Αλέξανδρο Κοτζιά, μέσω (ενδεικτικώς) Αγγέλου Τερζάκη, Πηνελόπης Δέλτα, Νίκου Μπακόλα και Αντρέα Φραγκιά, και παρακολουθούνται αισθητικοί και ιδεολογικοί μετασχηματισμοί μαζί με τις οικείες τομές στον αφηγηματικό λόγο.

Ο Γιώργος Κεντρωτής είναι κοσμήτορας της Σχολής Ιστορίας & Μετάφρασης-Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Έχει εκδόσει βιβλία για τη μετάφραση και την Επτανησιακή Σχολή και έχει μεταφράσει στα ελληνικά έργα πολλών συγγραφέων.